Irena Kołodziejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Irena Kołodziejska
Irena
starszy strzelec
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1921
Warszawa
Data i miejsce śmierci ok. 31 sierpnia 1944
Warszawa
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)
Na Powązkach Wojskowych. Nazwisko Kołodziejskiej wymienione w 4. rzędzie

Irena Kołodziejska ps. Irena (ur. 1 maja 1921[1] w Warszawie[2], zm. ok. 31 sierpnia 1944 w Warszawie) – sanitariuszka i łączniczka, w powstaniu warszawskim sanitariuszka w III plutonie Felek[3] 2. kompanii Rudy batalionu „Zośka” Zgrupowania „Radosław” Armii Krajowej. Córka Czesława.

Podczas niemieckiej okupacji działała w polskim podziemiu. Była jedną z pierwszych dziewcząt, które znalazły się w tajnej organizacji PET. Po włączeniu PET-u do Szarych Szeregów była łączniczką Ryszarda Białousa ps. Jerzy. Od 1 sierpnia 1943 roku była w dowództwie 1. kompanii batalionu „Zośka”. Jako główna łączniczka Jerzego, utrzymywała łączność pomiędzy dowódcą kompanii a dowódcami plutonów. Brała udział w akcji Sieczychy jako sanitariuszka, a także uczestniczyła w akcji Par. (baza leśna). Ukończyła z wynikiem dobrym Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty Agricola w stopniu starszego strzelca. Jej mieszkanie na ul. Mokotowskiej służyło za lokal kontaktowy oraz punkt rozdzielczy prasy. Studentka tajnej medycyny Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego w Warszawie[4].
Po reorganizacji batalionu w czerwcu 1944 r. przeszła do III plutonu Felek 2. kompanii Rudy batalionu „Zośka”.

11. dnia powstania warszawskiego, podczas walk w obronie cmentarzy wolskich, wraz z pięcioma żołnierzami (Jerzy Gawin, Andrzej Samsonowicz, Jerzy Rządkowski, Tadeusz Sumiński, Wojciech Markowski) i dwiema sanitariuszkami (Grażyna Zasacka, Stefania Grzeszczak), została odcięta od batalionu. Grupa ta, po stratach, w dniach następnych przeszła do Kampinosu, stamtąd na Żoliborz, później zaś dotarła do swego oddziału. 31 sierpnia 1944 w rejonie ul. Bielańskiej, podczas przebicia do Śródmieścia, Kołodziejska poległa, bądź zaginęła i zmarła w dniach następnych[5]. Miała 23 lata. Jej symboliczna mogiła znajduje się na Powązkach Wojskowych obok kwater żołnierzy i sanitariuszek batalionu „Zośka”.

Została dwukrotnie odznaczona Krzyżem Walecznych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2002. ​ISBN 83-11-09261-3
  2. Powstańcze biogramy. Irena Kołodziejska ps. Irena. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2011-03-22].
  3. Żołnierze batalionu "Zośka" polegli w Powstaniu Warszawskim. [dostęp 2013-08-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-27)].
  4. Barbara Wachowicz: Wierna rzeka harcerstwa. Tom IV. To "Zośki" wiara! Gawęda o Harcerskim Batalionie Armii Krajowej "Zośka". Część 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2005, s. 296. ISBN 83-7399-030-5.
  5. W Encyklopedii Powstania Warszawskiego (tom 5) podano informację o jej zaginięciu w dniu 31 sierpnia; niektóre źródła, jak np.: Lista poległych w Powstaniu Warszawskim - baon Zośka, podają zaś informację o jej śmierci tego dnia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Anna Borkiewicz-Celińska: Batalion "Zośka". Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990. ISBN 83-06-01851-6.