Irena Lipowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Irena Lipowicz
Irena Lipowicz 05.JPG
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1953
Gliwice
Rzecznik praw obywatelskich
Okres od 21 lipca 2010
do 9 września 2015
Poprzednik Janusz Kochanowski
Następca Adam Bodnar
Ambasador RP w Austrii
Okres od 3 maja 2000
do 26 maja 2004
Poprzednik Jan Barcz
Następca Marek Jędrys
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego Krzyż Komandorski I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RFN

Irena Ewa Lipowicz (ur. 9 czerwca 1953 w Gliwicach) – polska prawniczka i dyplomata, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, posłanka na Sejm I, II i III kadencji, w latach 2000–2004 ambasador RP w Austrii, w latach 2010–2015 rzecznik praw obywatelskich.

Życiorys[edytuj]

W 1976 ukończyła z wyróżnieniem studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, na którym podjęła pracę w charakterze asystenta, a następnie adiunkta. W 1981 uzyskała na tym wydziale stopień doktora nauk prawnych na podstawie rozprawy pt. Sytuacja systemu informatycznego w sferze prawa administracyjnego napisanej pod kierunkiem Karola Sobczaka[1][2]. W 1992 otrzymała na macierzystej uczelni stopień doktora habilitowanego nauk prawnych.

W 1980 wstąpiła do NSZZ „Solidarność”, brała też udział w założeniu Związku Górnośląskiego. Była współpracownikiem Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[3].

Pracowała następnie m.in. w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. Była członkinią Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk[4]. W 1998 została profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, na którym objęła kierownictwo Katedry Prawa Administracyjnego. W latach 2006–2010 była profesorem Wyższej Szkoły Psychologii Społecznej w Warszawie[5]. Opublikowała około 100 prac naukowych[6], prowadziła wykłady na uniwersytetach w Kolonii, Atenach, Grazu, Dreźnie i Tybindze. W 2009 otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Osnabrück[7].

W latach 1991–2000 sprawowała mandat posła I, II oraz III kadencji, wybieranego w okręgach katowickich: nr 36 i nr 16 (była bezpartyjnym kandydatem z ramienia Unii Demokratycznej i Unii Wolności).

W trakcie zasiadania w parlamencie, kilkakrotnie wymieniano ją w rankingach tygodnika „Polityka” wśród najlepszych posłów. W Sejmie III kadencji przewodniczyła Komisji Samorządu Terytorialnego. Uczestniczyła w pracach nad reformą administracyjną w 1999, na mocy której m.in. przywrócono powiaty i ustanowiono samorząd wojewódzki. Mandat poselski złożyła w 2000, gdy objęła funkcję nadzwyczajnego i pełnomocnego ambasadora RP w Republice Austrii. W listopadzie 2004 została mianowana na przedstawiciela MSZ do spraw stosunków polsko-niemieckich. Z resortu odeszła w maju 2006 razem ze Stefanem Mellerem (po wejściu do rządu Andrzeja Leppera).

W 2006 została rekomendowana przez posłów Platformy Obywatelskiej do Trybunału Konstytucyjnego, jednak jej kandydatura nie uzyskała wystarczającej większości[8]. W tym samym roku powołano ją do Kolegium NIK. W 2007 weszła w skład rady programowej reaktywowanego przez Stefana Bratkowskiego Konwersatorium Doświadczenie i Przyszłość.

W 2008 została dyrektorem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej, razem z profesor Gesine Schwan została współprzewodniczącą Forum Polsko-Niemieckiego.

W 2010 klub parlamentarny PO przedstawił jej kandydaturę na stanowisko rzecznika praw obywatelskich. 10 czerwca tego samego roku została wybrana na ten urząd przez Sejm[9], a 8 lipca 2010 wybór ten został zatwierdzony przez Senat[10]. Urząd objęła 21 lipca tego samego roku po złożeniu ślubowania[5]. 9 września 2015 zakończyła pełnienie urzędu wraz ze złożeniem przed Sejmem ślubowania przez Adama Bodnara, kolejnego Rzecznika Praw Obywatelskich[11]. Wcześniej w tym samym roku została przewodniczącą zarządu Międzynarodowego Instytutu Ombudsmana dla regionu europejskiego[12].

W 2016 weszła w skład rady United Nations University[13], a także rady Fundacji Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą[14] oraz rady Fundacji Służby Rzeczypospolitej[15].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2009)[16], Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego (2015)[17], Krzyżem Komandorskim I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii (1999)[18], a także Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2009)[5].

Wyróżniona Nagrodą im. Grzegorza Palki (1999)[19], Nagrodą im. Edwarda J. Wende (2005)[20], Nagrodą im. Wojciecha Korfantego (2011)[21], Nagrodą Viadriny, przyznawaną przez Europejski Uniwersytet Viadrina we Frankfurcie nad Odrą (2014)[22], a także Nagrodą Księżnej Jadwigi Śląskiej (2015)[23].

Przypisy

  1. Stosowałam metodę na słodką idiotkę. rp.pl, 11 marca 2014. [dostęp 2016-07-29].
  2. Irena Lipowicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2016-06-01].
  3. Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0. [dostęp 2015-09-09].
  4. Irena Lipowicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2016-06-01].
  5. a b c Irena Lipowicz – Rzecznik Praw Obywatelskich VI kadencji. rpo.gov.pl. [dostęp 2015-09-09].
  6. Kierownik Katedry: Dr hab. Irena Lipowicz, prof. UKSW. uksw.edu.pl. [dostęp 2016-05-10].
  7. Prof. dr hab. Irena Lipowicz otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Osnabruck. us.edu.pl, 7 października 2009. [dostęp 2015-09-09].
  8. GŁOSOWANIE Nr 114 – Posiedzenie 27. Pkt 14. porz. dzien. Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego. sejm.gov.pl, 27 października 2016. [dostęp 2016-06-14].
  9. Sejm wybrał Irenę Lipowicz na stanowisko RPO. gazeta.pl, 10 czerwca 2010. [dostęp 2015-09-09].
  10. Senat zatwierdził wybór Ireny Lipowicz na RPO. interia.pl, 8 lipca 2010. [dostęp 2015-09-09].
  11. Nowy RPO Adam Bodnar złożył ślubowanie przed Sejmem. onet.pl, 9 września 2015. [dostęp 2015-09-09].
  12. Dr hab. Irena Lipowicz, prof. UKSW – RPO VI kadencji. rpo.gov.pl. [dostęp 2016-04-28].
  13. Professor Irena Lipowicz (ang.). unu.edu. [dostęp 2016-06-02].
  14. Stiftungsrat (niem.). europa-uni.de. [dostęp 2016-06-02].
  15. Rada Fundacji. fsrz.pl. [dostęp 2017-04-05].
  16. M.P. z 2009 r. Nr 59, poz. 799
  17. Główną maksymą dzisiejszego spotkania jest „Labor omnia vincit – praca wszystko zwycięża” – minister Andrzej Halicki podczas konferencji „Od Solidarności do Samorządności”. mac.gov.pl, 28 sierpnia 2015. [dostęp 2015-09-09].
  18. Informacje na stronie parlament.gv.at (niem.). [dostęp 2017-09-23].
  19. Nagroda im. G. Palki. ligakrajowa.org.pl, 12 września 1999. [dostęp 2016-06-04].
  20. Laureaci Nagrody im. Edwarda J. Wende. fdp.org.pl. [dostęp 2016-06-04].
  21. Nagrody Wojciech Korfantego w 2011 roku. zghalemba.pl, 17 kwietnia 2011. [dostęp 2016-06-04].
  22. Laureaci Nagrody Viadriny. europa-uni.de. [dostęp 2016-05-18].
  23. Kamilla Jasińska, Bogumił Dudczenko: Święto UWr w hołdzie pionierom. 16 listopada 2015. [dostęp 2016-05-16].

Bibliografia[edytuj]