Irena Turska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Irena Turska
Data i miejsce urodzenia 26 października 1912
Warszawa
Data i miejsce śmierci 22 lutego 2012
Warszawa
Zawód, zajęcie historyk, krytyk i teoretyk baletu

Irena Turska (ur. 26 października 1912 w Warszawie, zm. 22 lutego 2012 tamże[1]) – polska historyk, krytyk i teoretyk baletu[1][2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Irena Turska urodziła się 26 października 1912 roku w Warszawie[1]. W 1943 roku w Warszawie ukończyła Szkołę Rytmiki i Tańca Artystycznego J. Mieczyńskiej, a od 1946 do 1948 roku prowadziła wykłady z historii tańca w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi. Od roku 1947 regularnie publikowała teksty poświęcone współczesnemu baletowi i tańcowi. W latach 1951–1953 była członkiem Państwowej Komisji Weryfikacyjnej przy Ministrze Kultury i Sztuki, która została powołana do uregulowania zasad przyznawania uprawnień zawodowych tancerzy[2]. Od połowy lat 50. współpracowała z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, publikując monografie i kompendia wiedzy o historii i teorii tańca[3].

W latach 1964–1966, jako stypendystka rządu francuskiego, kształciła się pod kierunkiem Stanisława Głowackiego w paryskiej Ecole Supérieure d’Etudes Chorégraphiques[2], gdzie w 1964 obroniła pracę doktorską La situation de la danse dans l’ensemble des arts. Prolegomenes a l’asthetique de la danse[1]. Od 1972 do 1989 roku prowadziła wykłady z historii i estetyki tańca w Zaocznym Wyższym Studium Nauczycieli Tańca na Wydziale Wychowania Muzycznego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie – w tym czasie była również autorką podręczników do nauki historii tańca z przeznaczeniem dla tegoż studium. Od roku 1996 była działaczką polskiej sekcji European Dance Research Information Directory[2].

W roku 2002, za wkład w rozwój nauki o balecie i popularyzację sztuki baletowej w Polsce, otrzymała nagrodę Ministra Kultury[2], a w 2012 złoty medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis[2][4] oraz medal Polskiego Wydawnictwa Muzycznego „Ad honorem”[2].

Jest współautorką scenariusza do filmu Taniec (1959), będącego filmową monografią tańca, jego genezy i formy wykonania oraz zapisu[5].

Irena Turska zmarła 22 lutego 2012 w Warszawie[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Irena Turska była felietonistką m.in. „Stolicy”, „Życia Warszawy”, „Pamiętnika Teatralnego”, „Teatru” oraz „Ruchu Muzycznego[2]. Współpracowała również z czasopismami: „Łódź Teatralna”, „Radio i Świat”, „Muzyka”, „Nowa Kultura”, „Przegląd Kulturalny”, „Dziś i Jutro”, „Panorama”, „Po Prostu”, „Sztandar Młodych”, „Teatr Ludowy”, „Trybuna Ludu”, „Antena”, „Śpiewamy i Tańczymy”[1]. Jej felietony i artykuły problemowe były poświęcone zagadnieniom tańca i baletu w Polsce[2]. Na łamach dzienników i czasopism recenzowała przedstawienia baletowe, przedstawiała relacje z przeglądów, festiwali, konkursów tanecznych i choreograficznych, publikowała biografie i monografie[1]. Ponadto była autorką haseł w Encyklopedii Muzycznej PWM, Encyklopedii Muzyki pod red. A. Chodkowskiego oraz leksykonach wydawanych przez PWN[2].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • 1957: Co to jest balet
  • 1962: Krótki zarys historii tańca i baletu (wyd. 5: 2010)
  • 1965: W kręgu tańca
  • 1973: Przewodnik baletowy (wyd. II: 1997)
  • 1980: Z dziejów tańca współczesnego
  • 1983: Almanach baletu polskiego
  • 2000: Spotkanie ze sztuką tańca

Źródło: Instytut Muzyki i Tańca[2].

Teatr[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Irena Turska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (krytycy) [online] [dostęp 2021-01-28].
  2. a b c d e f g h i j k Irena Turska, Instytut Muzyki i Tańca [dostęp 2021-01-27].
  3. a b Irena Turska, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [dostęp 2021-01-27].
  4. Lista laureatów medalu Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2017-01-22].
  5. Taniec. FilmPolski.pl. [dostęp 2013-07-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]