Irvingia gabonensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Irvingia gabonensis
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina irwingiowate
Rodzaj irwingia
Nazwa systematyczna
Irvingia gabonensis (Aubry-Lecomte ex O'Rorke) Baill.
Traité Bot. Méd. Phan. 2: 841 1884[2]
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie

Irvingia gabonensis (Aubry-Lecomte ex O'Rorke) Baill.) – gatunek rośliny z rodziny irwingiowatych (Irvingiaceae). Występuje w Afryce Zachodniej i Afryce Centralnej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo o wysokości do 40 m. Pień smukły, do 1,5 m średnicy. Owoce wielkości kurzego jaja zawierają bogate w tłuszcze (ok. 60%) liścienie otoczone przestrzenią powietrzną[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W Afryce miażdżone nasiona stanowią podstawę posiłków i dodatek do ryb. Tłuszcze tłoczone z nasion dają tzw. „masło cay-cay” o wszechstronnym zastosowaniu. Dadawane jest m.in. przy produkcji czekolady[3].

Owoce gatunku określane w ofercie handlowej mianem „afrykańskiego mango” wykorzystywane są w suplementacji diety[4], w celu obniżenia poziomu cholesterolu oraz redukcji poziomu tkanki tłuszczowej.

Według niektórych źródeł można oczekiwać, że wskutek miesięcznej kuracji stosowanej przez użytkownika cierpiącego na otyłość redukcja tkanki tłuszczowej wyniesie aż 5,5%. Do takich efektów doprowadziło badanie przeprowadzone w 2005 roku. Na ich podstawie wysnuto też wniosek, że tłuszcz redukowany przez afrykańskie mango pochodzi w większość z okolic pasa i bioder[5].

Badania udowadniają również spadek ciśnienia krwi oraz poziomu cholesterolu wynoszący nawet 44%[5]. Efekt ten wynika z wysokiej zawartości włókna pokarmowego. Popularnie nazywany błonnikiem poprawia perystaltykę jelit i sprzyja dłuższemu poczuciu sytości.

Skutki uboczne i kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Pozytywne skutki zdrowotne, mimo pewnego odzwierciedlenia w badaniach, nadal budzą kontrowersje. Wynikają one przede wszystkim z małej ilości badań, na których można się oprzeć. Jest ich tylko dwa: z 2005 roku (przeprowadzone na 40 uczestnikach) oraz z 2009 (tu pacjentów było 102)[6][7]. Grupa ta jest zbyt mało reprezentatywna, aby uznać dane za potwierdzone. Badania nie uwzględniają również szeregu zmiennych, które mogły wpłynąć na ich wyniki, jak dieta podjęta w trakcie trwania badania czy różnice w stylu życia i wieku uczestników. Stosując mango afrykańskie należy również pamiętać o możliwych skutkach ubocznych: wzdęcia, ból głowy, problemy ze snem[8][9][10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001. [dostęp 2019-02-03].
  2. Irvingia gabonensis (Aubry-Lecomte ex O'Rorke) Baill.. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-02-03].
  3. a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 315. ISBN 83-7079-778-4.
  4. Kathleen M. Zelman, MPH, RD, LD: African Mango: What to Know About Irvingia Gabonensis (ang.). WebMD, 2016-03-02. [dostęp 2019-01-20].
  5. a b Ann Marie Lucas: Foods That Heal Fat and Inflammation: Foods That Contribute To Weight Loss. 2015-03-22. ISBN 978-1-311-34243-0.
  6. mgr inż. Maria Brzegowy: Czy afrykańskie mango rzeczywiście odchudza? (pol.). doz.pl. [dostęp 2019-01-20].
  7. Ekpe OO, Umoh Ib, OU Eka. Effect of a typical rural processing method on the proximate composition and aminoacid profie of Bush mango seeds (Irvingia gabonensis). „Ajfand online”. 7 (1), s. 1-12, 2007. 
  8. Ngondi, J. L., Oben, J. E., & Minka, S. R.. The effect of Irvingia gabonensis seeds on body weight and blood lipids of obese subjects in Cameroon. Lipids in health and Disease. „BioMed Central”. 1 (4), s. 12, 2005. DOI: 10.1186/1476-511X-4-12 (ang.). 
  9. IRVINGIA GABONENSIS. Therapeutic Research Faculty, 2018. [dostęp 2019-01-20].
  10. Ngondi, J. L., Etoundi, B. C., Nyangono, C. B., Mbofung, C. M., & Oben, J. E.. IGOB131, a novel seed extract of the West African plant Irvingia gabonensis, significantly reduces body weight and improves metabolic parameters in overweight humans in a randomized double-blind placebo controlled investigation. „Lipids in health and disease”. 1 (8), s. 7, 2009. DOI: 10.1186/1476-511X-8-7 (ang.).