Islam w Kosowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Islam w Kosowie – dominująca wspólnota religijna wyznania muzułmańskiego, działająca w Kosowie, szacowana na 90 % całej populacji tego państwa[1].

Historia[edytuj]

Islam w Kosowie pojawił się wraz z inwazją Turków osmańskich na Bałkany[2]. Do XVI w. skala islamizacji Kosowa była relatywnie niewielka, a większość muzułmanów mieszkała w miastach (Prisztina, Prizren). Presja podatkowa spowodowała, że skala konwersji na islam zwiększyła się pod koniec XVI w[2]. Istotną rolę odegrał także wpływ bektaszytów, którzy propagowali religię łączącą elementy islamskie i chrześcijańskie.

W Kosowie upowszechniło się zjawisko kryptochrześcijaństwa. Znaczna część wyznawców islamu nadal w domach praktykowała chrześcijaństwo. Od 1703 kościelne dekrety zakazywały kryptochrześcijaństwa.

W czasach socjalistycznej Jugosławii muzułmanie z Kosowa wchodzili w skład Islamskiej Wspólnoty Wyznaniowej Jugosławii, z siedzibą w Sarajewie[3]. W 1993 Islamska Wspólnota Kosowa zadeklarowała swoją niezależność[3]. Statut wspólnoty określił sposób wyboru Wielkiego Muftiego przez ciało złożone z 27 przedstawicieli wspólnoty[3]. Wspólnota sprawowała nadzór nad 660 obiektami religijnymi. Zaplecze intelektualne wspólnoty stanowił Wydział Studiów Islamskich, działający od 1992 w Prisztinie oraz medresa Alauddin[3].

W czasie wojny domowej w Kosowie w 1999 zostało zniszczonych 218 spośród 540 meczetów działających w Kosowie, w ramach działań zmierzających do usunięcia śladów kultury osmańskiej[2]. W odpowiedzi radykalni muzułmanie albańscy zniszczyli kilkadziesiąt świątyń chrześcijańskich w Kosowie. Dopiero w sierpniu 1999 zaprzestano takich działań.

Społeczność muzułmańska w Kosowie[edytuj]

Rozmieszczenie ludności muzułmańskiej w Kosowie (2011).

Po rozpadzie Jugosławii, kierownictwo nad społecznością muzułmańską w Kosowie przejęła Islamska Wspólnota Kosowa (alb. Bashkësia Islame e Kosovës), którą kieruje Wielki Mufti (obecnie jest nim Naim Tërnava). Według spisu ludności z 2011 ponad 95 % ludności Kosowa deklaruje się jako muzułmanie. Większość z nich nie praktykuje deklarowanej religii[3]. Większość spośród kosowskich muzułmanów stanowią Albańczycy, ale z islamem w Kosowie identyfikują się także Turcy, Romowie, Boszniacy i Gorani.

Dzięki pomocy Arabii Saudyjskiej udało się odbudować kilka świątyń bektaszyckich (tekke). Zauważalna jest także obecność wahabitów w Kosowie, choć ich wpływy są ograniczone[4].

Spośród partii działających w Kosowie tylko jedna - Partia Sprawiedliwości (Partia e Drejtësisë) uwzględnia w swoim programie wierność tradycyjnym wartościom muzułmańskim. W 2011 parlament Kosowa uchwalił zakaz noszenia chust muzułmańskich w szkołach i zakaz nauki religii w szkołach państwowych[3].

Kontakty międzywyznaniowe[edytuj]

Długa tradycja kontaktów pomiędzy muzułmanami i katolikami w Kosowie[5] przybrała w 2011 formę regularnych spotkań zwierzchników trzech wspólnot, działających w Kosowie: islamskiej, katolickiej i prawosławnej. Wspólnotę muzułmańską reprezentuje Wielki Mufti.

Przypisy

  1. [http://www.muslimpopulation.com/Europe/ Europe Muslim Population in 2016. = 2017-04-07] (ang.). muslimpopulation.com.
  2. a b c Robert Elsie: Historical Dictionary of Kosovo. Scarecrow Press: 2010, s. 135-137. ISBN 9780810874831. (ang.)
  3. a b c d e f Oliver Roy: The Revival of Islam in the Balkans: From Identity to Religiosity. Springer: 2015. ISBN 9781137517845. (ang.)
  4. Stephen Schwartz: Anti-Wahhabi Movement Spreading in Kosovo. = 2017-04-07 (ang.). weeklystandard.com, 2010.
  5. Vjekoslav Perica: Balkan Idols: Religion and Nationalism in Yugoslav States. Oxford University Press: 2002, s. 184. ISBN 9780195174298. (ang.)

Bibliografia[edytuj]

  • H.T. Norris: Islam in the Balkans: Religion and Society Between Europe and the Arab World. Univ of South Carolina Press: 1993, s. 271-276. ISBN 9780872499775. (ang.)