Ispini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ispini
Ilustracja
Urartu w drugiej połowie IX wieku p.n.e.
król Urartu
Okres

od 828 roku p.n.e.
do 810 roku p.n.e.

Poprzednik

Sarduri I

Następca

Menua

Dane biograficzne
Data urodzenia

II połowa IX wieku

Data śmierci

810 rok p.n.e.

Ojciec

Sarduri I

Dzieci

Menua

Ispini, Iszpuini, Iszwuin – król Urartu w latach około 828–810 p.n.e., syn Sarduriego I. Okres panowania jego panowania zapoczątkował rozkwit państwa.

Wyprawy wojenne[edytuj | edytuj kod]

Zapoczątkowana przez Sarduriego I reforma wojskowa przyczyniła się do wzrostu w Azji Przedniej militarnej i politycznej potęgi Urartu czasów Ispieniego, które organizowało zwycięskie pochody wojenne i powiększało swoje granice. Największym sukcesem militarnym Ispiniego było przyłączenie buforowego państewka Asyrii ze stolicą w Musasirze, będącym ośrodkiem kultu bóstwa Chaldiego i centrum, kontrolującym wydobycie żelaza. Zgodnie z urartyjskimi źródłami pisanymi, żeby utrzymać tereny między Wanem a Urmią, Ispini musiał odpierać notoryczne najazdy plemion koczowniczych, napierających znad Araksa.

Reforma religijna[edytuj | edytuj kod]

Przejęcie kontroli w Musasirze wymagało przeprowadzenia w Urartu reformy religijnej, która sprzyjała umocnieniu władzy centralnej i zapoczątkowała rozkwit państwa. Czczony w Musasirze Chaldi został wyznaczony na bóstwo naczelne panteonu urartyjskiego. Na drugim miejscu znaleźli się bóg słońca Sziwini oraz bóstwo burzy i wojny Tejszeba. Od tego momentu w urartyjskich źródłach pisanych przy imieniu króla posługiwano się formułą „mocą boga Chaldiego” (analogiczny zwrot występował w źródłach asyryjskich – „mocą boga Aszura”). Dla przykładu, inskrypcja na pozostałościach kolumny znad jeziora Wan głosi:

„Ispini, syn Sarduriego, twierdzę [...] zbudował. Mocą boga Chaldiego Ispini, syn Sarduriego, ów dom zbudował; nic tak okazałego nie było wzniesione”[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Г.А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, Москва 1960.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Меликишвили Г.А., Урартские клинообразные надписи, Москва 1960.
  • Пиотровский Б.Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959.