Iteowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Iteowate
Ilustracja
Itea ilicifolia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina iteowate
Nazwa systematyczna
Iteaceae J. Agardh
Theoria Syst. Pl.: 151. Apr-Sep 1858[2]

Iteowate (Iteaceae) – rodzina roślin z rzędu skalnicowców obejmująca od 1 do 3 rodzajów w zależności od ujęcia systematycznego. W szerszym ujęciu zgodnie z Angiosperm Phylogeny Website i systemem APG IV wyróżnia się tu dwa rodzaje z 19-20 gatunkami. Występują one w rozproszeniu na różnych kontynentach – rodzaj Itea najbardziej zróżnicowany jest w południowo-wschodniej Azji, jeden jego przedstawiciel rośnie we wschodniej części Ameryki Północnej, inny w Afryce wschodniej i południowej (wyodrębniany czasem jako Choristylis rhamnoides), a Pterostemon w Ameryce Środkowej (Meksyk)[3][1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Najczęściej krzewy, rzadziej drzewa, półkrzewy i pnącza[1][4]. Rośliny z włoskami jednokomórkowymi i gruczołowatymi[1].
Liście
Zimozielone do półzimozielonych, rzadziej odpadające, skrętoległe, pojedyncze, ogonkowe[4], z drobnymi przylistkami[1][4]. Blaszka gruczołowato piłkowana, czasem kolczasta na brzegu[1][4].
Kwiaty
Obupłciowe, wpółdolne[4], zwykle drobne, zebrane w kwiatostany wierzchotkowate (Pterostemon) lub groniaste (Itea)[1]. Hypancjum płytkie[1]. Działek kielicha i płatków korony po pięć. Pręcików także pięć. U roślin z rodzaju Pterostemon oskrzydlone i ząbkowane nitki pręcików tworzą długą rurkę[1]. Zalążnia dwukomorowa z dwoma szyjkami słupka zwieńczonymi główkowatymi lub klapowanymi znamionami[4][1].
Owoce
Torebki pękające (Itea)[4] i niepękające (Pterostemon)[1], zawierające pojedyncze nasiona[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2018)

Rodzina siostrzana dla kladu obejmującego rodziny agrestowate i skalnicowate w obrębie rzędu skalnicowców[1].

W systemie APG III z 2009 ustalono szerokie ujęcie rodziny. We wcześniejszym systemie APG II z 2003 rodzina Iteaceae sensu lato była opcjonalna wobec wyróżniania dwóch odrębnych rodzin Iteaceae sensu stricto i Pterostemonaceae Small[1].

skalnicowce

Peridiscaceae





piwoniowate Paeoniaceae




altyngiowate Altingiaceae




oczarowate Hamamelidaceae




grujecznikowate Cercidiphyllaceae



Daphniphyllaceae









gruboszowate Crassulaceae




Aphanopetalaceae




Tetracarpaeaceae




Penthoraceae



wodnikowate Haloragaceae








iteowate Iteaceae




agrestowate Grossulariaceae



skalnicowate Saxifragaceae







Podział rodziny[1][3]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-07-25].
  2. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-04-09].
  3. a b Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 174-175. ISBN 1-55407-206-9.
  4. a b c d e f g Nancy R. Morin: Iteaceae J. Agardh. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-07-25].