Iwan I Crnojević

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ivan I Crnojević)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iwan I Crnojević
ilustracja
władca Zety
Okres panowania od 1465
do 1490
Poprzednik Stefan Crnojević
Następca Jerzy Crnojević
Dane biograficzne
Dynastia Crnojewiciów

Iwan I Crnojević (czarnog. Иван Црноjeвић) – władca średniowiecznej krainy Zety w latach 1465-1490. Z pochodzenia był Czarnogórcem z dynastii Crnojewiciów. Był zwany Iwanem Czarnym.

Objęcie władzy i rządy[edytuj | edytuj kod]

Iwan objął władzę w 1465 roku po śmierci swojego ojca Stefana, pierwszego władcy księstwa Zety z rodu Crnojevićów. Stefan z pomocą Wenecji, której częściowe zwierzchnictwo oficjalnie uznał w 1455 roku, zdołał powstrzymać napór Turków aż do swojej śmierci[1]. Państwo tureckie pod rządami Mehmeda pozostawało głównym zagrożeniem dla niepodległości Zety również za rządów Iwana. W 1468 roku Turcy pokonali go i zmusili do udania się na wygnanie, opanowując przejściowo Czarnogórę. W 1481 Iwan, wykorzystując niepokoje w państwie tureckim po śmierci Mehmeda, odzyskał Czarnogórę, musiał jednak uznać zwierzchność lenną sułtana Bajazyda II i oddać swojego syna jako zakładnika[2]. Iwan aż do śmierci pozostał zależny od sułtana.

Śmierć i upadek Zety[edytuj | edytuj kod]

Ivan umarł w 1490 roku, a władzę po nim przejął jego syn Jerzy (Djuradj). Wsławił się on założeniem w 1493 pierwszej na terenach późniejszej Jugosławii drukarni[2]. Drugi syn Jerzego, Stefan, również dążył do przejęcia schedy po ojcu, co spowodowało konflikt pomiędzy braćmi. Starcia wewnątrzdynastyczne wykorzystali Turcy, którzy początkowo zmusili Jerzego do ucieczki i osadzili na tronie Stefana, a następnie, w 1499 roku, podbili księstwo Zety, ostatnie niezależne terytorium na obszarze dzisiejszej Serbii[2][3]. Podbój ten rozpoczął kilkusetletni okres pełnej zależności Czarnogóry od Imperium Osmańskiego[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Podhorodecki 2000 ↓, s. 164-165.
  2. a b c Felczak 1985 ↓, s. 165.
  3. a b Podhorodecki 2000 ↓, s. 49.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wacław Felczak, Tadeusz Wasilewski: Historia Jugosławii. Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: 1985. ISBN 83-04-01638-9.
  • Leszek Podhorodecki: Jugosławia. Dzieje narodów, państw i rozpad federacji. Warszawa: 2000. ISBN 83-86170-49-2.
  • Montenegro, History w: Encyclopedia Britannica online (dostęp 21.02.2018).