Ivo Josipović

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ivo Josipović
16 obljetnica vojnoredarstvene operacije Oluja Ivo Josipovic 04082011 c 876.jpg
Data i miejsce urodzenia 28 sierpnia 1957
Zagrzeb
Prezydent Chorwacji
Okres od 18 lutego 2010
do 19 lutego 2015
Poprzednik Stjepan Mesić
Następca Kolinda Grabar-Kitarović
Accession Treaty 2011 Ivo Josipović signature.svg
Odznaczenia
Ribbon of an Order of Danica Hrvatska with the face of Marko Marulić.png Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Order Orła Białego Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Słonia (Dania)

Ivo Josipović (wym. [ˈiːʋɔ jɔˈsiːpɔʋitɕ]; ur. 28 sierpnia 1957 w Zagrzebiu[1]) – chorwacki polityk, prawnik i muzyk, w latach 2003–2010 poseł do Zgromadzenia Chorwackiego, w latach 2010–2015 prezydent Chorwacji.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj]

Ivo Josipović urodził się w 1957 w Zagrzebiu, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej. W 1980 ukończył studia na wydziale prawa Uniwersytetu w Zagrzebiu, a w 1983 Akademię Muzyczną w Zagrzebiu, w której uczył się komponowania u boku Stanka Horvata[1][2]. W 1985 uzyskał magisterium z zakresu prawa karnego, a w 1994 doktoryzował się w tej dziedzinie[3].

W 1984 został wykładowcą prawa karnego, a następnie profesorem na wydziale prawa Uniwersytetu w Zagrzebiu. Wykładał także na różnych zagranicznych uczelniach, w jednym z instytutów Towarzystwa Maxa Plancka we Fryburgu Bryzgowijskim, na Karl-Franzens-Universität Graz, w instytucie HEUNI w Helsinkach. Prowadził badania m.in. na Yale University w Stanach Zjednoczonych[4]. Opublikował ponad 80 pozycji z zakresu prawa karnego oraz międzynarodowego prawa karnego, został członkiem krajowych i międzynarodowych organizacji prawniczych i artystycznych[5].

Działalność artystyczna[edytuj]

Jako muzyk Ivo Josipović jest autorem kompozycji dla instrumentów solowych oraz orkiestr kameralnych i symfonicznych. Do jego najbardziej znanych utworów należą: Samba de camera (1985), Drmeš (1986), Dernek (1988) oraz Diabolezza (2006). Pełnił szereg istotnych funkcji w chorwackim środowisku muzycznym. W latach 1987–2000 zajmował stanowisko sekretarza chorwackiego stowarzyszenia kompozytorów. W 1991 objął funkcję dyrektora Zagreb Music Biennale, corocznego zagrzebskiego festiwalu muzycznego[2].

Działalność polityczna[edytuj]

Wiec wyborczy Iva Josipovića w 2009

W 1980 został członkiem Związku Komunistów Chorwacji. Na początku lat 90. wszedł w skład nowo powstałej postkomunistycznej Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji. W 1994 opuścił szeregi partii i wycofał się z działalności politycznej. Pełnił funkcję przedstawiciela Chorwacji przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii. Był ekspertem Rady Europy i członkiem jej delegacji ds. oceny warunków więziennych na Ukrainie, w Mongolii i w Azerbejdżanie. Do działalności politycznej powrócił w 2003 za namową premiera Ivicy Račana. W wyniku wyborów w 2003 wszedł w skład parlamentu V kadencji z listy Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji. W wyborach w 2007 odnowił mandat deputowanego na VI kadencję[1][3].

Ivo Josipović od początku 2009 był wymieniany jako potencjalny kandydat Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji (SDP) w wyborach prezydenckich, które odbyły się w grudniu 2009 i styczniu 2010[6]. W czerwcu 2009 oficjalnie ogłosił zamiar kandydowania[7]. W lipcu tegoż roku wygrał prawybory w SPD i został jej oficjalnym kandydatem. W głosowaniu pokonał Ljuba Jurčicia, zdobywając prawie 65% głosów poparcia[8].

19 listopada 2009 na placu przed Chorwackim Teatrem Narodowym w Zagrzebiu rozpoczął oficjalnie swoją kampanię wyborczą, której hasło brzmiało „Nowa Sprawiedliwość”. Na pierwszym miejscu swojego programu wyborczego umieścił zwalczanie korupcji. Wśród jego obietnic wyborczych znalazła się także reforma wymiaru sprawiedliwości i współpraca z rządem w celu zakończenia w 2010 rozmów akcesyjnych Chorwacji z Unią Europejską. Przez cały czas trwania kampanii był liderem sondaży przedwyborczych, które dawały mu pewne zwycięstwo w pierwszej turze wyborów. 27 grudnia 2009 odniósł w niej zwycięstwo, zdobywając 32,4% głosów poparcia i tym samym znacznie wyprzedzając swojego głównego konkurenta, startującego jako kandydata niezależnego, burmistrza Zagrzebia, Milana Bandicia, który uzyskał 14,8% głosów[9]. Sondaże wyborcze przed drugą turą głosowania również wskazywały na jego zwycięstwo. Zdobywał w nich poparcie na poziomie 52–55%, w porównaniu z 38–45% poparcia dla Milana Bandića. Jawił się jako polityk bardziej umiarkowany i nieobciążony żadnymi aferami korupcyjnymi w odróżnieniu od swego kontrkandydata, któremu dodatkowo media zarzucały prowadzenie populistycznej polityki[10]. Ostatecznie w głosowaniu z 10 stycznia 2010 Ivo Josipović wygrał ze znaczną przewagą, zdobywając 60,3% głosów[11][12].

18 lutego 2010 na placu św. Marka w Zagrzebiu został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku prezydenta w obecności członków Sądu Konstytucyjnego. W wygłoszonym przemówieniu zobowiązał się do podjęcia wszelkich działań w celu jak najszybszego wejścia Chorwacji do Unii Europejskiej[13].

W wyborach prezydenckich z grudnia 2014 i stycznia 2015 ubiegał się o prezydencką reelekcję jako kandydat niezależny. Poparła go rządząca wówczas SDP[14], a także inne ugrupowania centrolewicy. W pierwszej turze głosowania otrzymał 38,5% głosów, zajmując pierwsze miejsce i wyprzedzając kandydatkę Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej Kolindę Grabar-Kitarović, którą poparło 37,2% głosujących[15]. W drugiej turze głosowania urzędujący prezydent przegrał ze swoją konkurentką, otrzymując 49,3% głosów[16]. 19 lutego 2015 zakończył sprawowanie urzędu prezydenta Chorwacji.

Pozostał aktywnym działaczem politycznym. W kwietniu 2015 zainicjował powstanie nowego ugrupowania pod nazwą Naprzód Chorwacja[17]. W listopadzie tegoż roku bez powodzenia kandydował w wyborach do Zgromadzenia Chorwackiego z ramienia koalicji współtworzonej przez jego partię[18].

Życie prywatne[edytuj]

Jest żonaty z Tatianą Josipović, również profesorem prawa. Ma córkę Lanę[3].

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Ivo Josipović (chorw.). sabor.hr. [dostęp 2016-08-13].
  2. a b Diabolezza for pian. Ivo Josipović (ang.). mic.hr. [dostęp 2016-08-12].
  3. a b c Biografija (chorw.). josipovic.net. [dostęp 2016-08-12].
  4. Ivo Josipović u Novoj Gradiški (chorw.). novagradiska.com, 12 listopada 2009. [dostęp 2016-08-12].
  5. Ivo Josipovic, President of Croatia, to lecture on music and politics Sep. 22 (ang.). yale.edu, 16 września 2014. [dostęp 2016-08-12].
  6. Ivo Josipovic – presidential ambitions of an avant-garde composer (ang.). nacional.hr, 14 kwietnia 2009. [dostęp 2016-08-12].
  7. 12. srpnja: Jurčić ili Josipović? (chorw.). sdp.hr, 20 czerwca 2009. [dostęp 2016-08-12].
  8. Ivo Josipovic is SDP Party Presidential Candidate (ang.). javno.com, 13 lipca 2009. [dostęp 2016-08-12].
  9. Opposition leader tops Croat presidential vote (ang.). reuters.com, 27 grudnia 2009. [dostęp 2016-08-12].
  10. Exit polls show Social Democrat Josipovic leading run-off vote (ang.). france24.com, 10 stycznia 2010. [dostęp 2016-08-12].
  11. Social Democrat Ivo Josipovic elected Croatia president (ang.). bbc.co.uk, 11 stycznia 2010. [dostęp 2016-08-12].
  12. Jurist Josipovic wins Croatia presidential election (ang.). reuters.com, 11 stycznia 2010. [dostęp 2016-08-12].
  13. Ivo Josipovic sworn in as new Croatian president (ang.). croatiantimes.com, 18 lutego 2010. [dostęp 2016-08-12].
  14. FOTO: SDP-ovci POTVRDILI JOSIPOVIĆA ZA KANDIDATA Imenovani koordinatori po izbornim jednicama (chorw.). jutarnji.hr, 6 września 2014. [dostęp 2016-08-12].
  15. Privremeni službeni rezultati izbora za predsjednika Republike Hrvatske, 28. PROSINCA 2014. (chorw.). izbori.hr, 30 grudnia 2014. [dostęp 2016-08-12].
  16. Kolinda Grabar-Kitarović prva hrvatska predsjednica! (chorw.). vecernji.hr, 12 stycznia 2015. [dostęp 2016-08-12].
  17. JOSIPOVIĆ NE ODUSTAJE 'Naprijed Hrvatska! ime je moje stranke' (chorw.). jutarnji.hr, 15 kwietnia 2015. [dostęp 2016-08-12].
  18. Izbori za zastupnike u Hrvatski sabor 2015. (chorw.). izbori.hr. [dostęp 2016-08-12].
  19. Članovi i djela – O autoru: Ivo Josipović (chorw.). hds.hr. [dostęp 2016-08-12].
  20. Croatian president received Norwegian royal couple (HINA) (ang.). predsjednik.hr, 12 maja 2011. [dostęp 2016-08-12].
  21. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 6 lipca 2011. [dostęp 2016-08-12].
  22. Ar Triju Zvaigžņu ordeni apbalvoto personu reģistrs apbalvošanas secībā, sākot no 2004. gada 1.oktobra (łot.). president.lv. [dostęp 2016-08-12].
  23. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2013 r. o nadaniu orderów (M.P. 2013 poz. 613).
  24. a b President Josipović receives King Carl XVI Gustaf of Sweden (HINA) (ang.). predsjednik.hr, 16 kwietnia 2013. [dostęp 2016-08-12].
  25. Josipović od danske kraljice Margarete II. dobio Red slona (chorw.). 24sata.hr, 21 października 2014. [dostęp 2016-08-12].