Iwan Koszeliweć

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Iwan Koszeliweć
Іван Кошелівець
Data i miejsce urodzenia 23 listopada 1907
Wełyka Koszeliwka, gubernia czernihowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1999
Monachium, Niemcy
Zawód, zajęcie historyk literatury, literaturoznawca
Narodowość ukraińska

Iwan Koszeliweć, ukr. Іван Кошелівець, właściwie Iwan Maksymowycz Jareszko, ukr. Іван Максимович Ярешко (ur. 10 listopada?/23 listopada 1907 we wsi Wełyka Koszeliwka (ujezd nieżyński guberni czernihowskiej), zm. 5 lutego 1999 w Monachium – ukraiński teoretyk i historyk literatury, wykładowca Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego, redaktor naczelny miesięcznika Suczasnist (1961-66, 1976-77 i 1983–84). Członek Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki.

Pochodził z rodziny chłopskiej. W 1930 ukończył Instytut Oświaty Ludowej w Nieżynie, pracował jako nauczyciel. W latach 1931-33 docent Instytutu Oświaty Ludowej w Krzemieńczuku. W 1933 oskarżony o burżuazyjny nacjonalizm ukraiński, zwolniony z pracy, uczył w szkołach średnich w Nieżynie. W 1940 rozpoczął studia doktoranckie (aspirantura) w Instytucie Literatury Akademii Nauk USRR.

Od 1944 na emigracji, od 1946 w obozie dipisów w Tyrolu. Od 1947 wraz z innymi ukraińskimi emigrantami z USRR wydawał w Salzburgu magazyn Літаври (pol. Litaury), w którym zadebiutował literacko artykułem Нотатки про український роман (pol. Notatki o powieści ukraińskiej). Poznał wówczas Wołodymyra Kubijowycza, który zaproponował mu współpracę w redakcji Encyklopedii Ukrainoznawstwa. Od 1957 członek kolegium redakcyjnego Encyklopedii, kierownik jej działu literatury, autor wielu haseł.

W latach 1951–1955 redagował kolumnę literacką wychodzącego w Monachium czasopisma Сучасна Україна. Na jej bazie w roku 1955 została powołana Українська літературнa газетa, którą Koszeliweć redagował w latach 1955—60 wspólnie z Jurijem Ławrinenką. Pod koniec 1960 pisma Сучасна Україна і Українська літературна газета połączyły się, by od stycznia 1961 ukazywać się jako magazyn literacko-społeczno- polityczny Сучасність (Suczasnist) (pol. Współczesność). Koszeliweć był redaktorem naczelnym Suczasnosti w latach 1961–1966, 1976–1977 i 1983–1984.

Wykładowca Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego w Monachium.

Zmarł w Monachium i tam jest pochowany. Od 1959 jego żoną była Emma Andijewska – ukraińska poetka, prozaik i malarz.

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]