Iwan Makuch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iwan Makuch
Іван Макух
Iwan Makuch.jpg
Data i miejsce urodzenia 1872
Dorożów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 18 września 1946
Salzburg, Austria
Senator II i III kadencji (II RP)
Okres od 1928
do 1935
Przynależność polityczna Ukraińska Partia Socjalistyczno-Radykalna

Iwan Makuch (ukr. Іван Макух, ur. 1872 w Dorożowie – zm. 18 września 1946 w Salzburgu) – ukraiński prawnik (doktor praw), adwokat, polityk i działacz społeczny. Minister pracy i robót publicznych, a następnie minister spraw wewnętrznych w rządzie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, senator w II Rzeczypospolitej.

Po ukończeniu studiów prawniczych (ze stopniem naukowym doktora) prowadził kancelarię adwokacką w Tłumaczu. Działacz Rusko-Ukraińskiej Partii Radykalnej, poseł na Sejm Krajowy Galicji w latach 1908-1918. W Sejmie Krajowym Galicji znany z radykalnych wypowiedzi.

Członek Ukraińskiej Rady Narodowej, potem państwowy sekretarz pracy i robót publicznych (minister) Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, w rządzie Kostia Łewyckiego. Od stycznia 1919 – państwowy sekretarz spraw wewnętrznych ZURL, w rządzie Sydora Hołubowycza.

W II Rzeczypospolitej w latach 1930-1939 przewodniczący Ukraińskiej Partii Socjalistyczno-Radykalnej (powstałej w 1926 przez połączenie Ukraińskiej Partii Radykalnej i Ukraińskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów), senator II i III kadencji (1928-1935). W 1928 zdobył mandat z listy nr 22 (Blok Wyborczy Ukraińskich Socjalistycznych Partii Włościańsko-Robotniczych), województwo stanisławowskie, w 1930 uzyskał mandat z listy nr 11 (Ukraiński i Białoruski Blok Wyborczy) w województwie stanisławowskim. Wybrany również na posła w okręgu wyborczym nr 53 (Stanisławów), przyjął mandat senatora.

Członek zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych „Dnister” i rady nadzorczej towarzystwa „Silśkyj Hospodar”.

Po agresji ZSRR na Polskę od 27 września 1939 ukrywał się przed aresztowaniem przed NKWD. W latach 1939–1944 mieszkał z przerwami u córki we wsi Horoszowa na wschód od Zaleszczyk, pomagał w prowadzeniu gospodarstwa. W marcu 1944 wyjechał z rodziną córki do południowych Niemiec, pracował jako robotnik w winnicy. W grudniu 1944 przybył do drugiej córki, do Wiednia, z powodu zbombardowania jej domu wyjechał z nią w okolice Salzburga. Mieszkał w Wagrain, a następnie w Hallein pod Salzburgiem, spisywał wspomnienia.

Zmarł w Salzburgu, pochowany na cmentarzu Komunalfreidhof, grób istniał do 1974.

Publikacje[edytuj]

  • Макух Іван, На народній службі: Спогади. – К. : Основні цінності, 2001. – 572 с. – (Серія «Спадщина»).

Bibliografia, literatura, linki[edytuj]

  • Енциклопедія українознавства (у 10 томах) / Головний редактор Володимир Кубійович. – Париж, Нью-Йорк: «Молоде Життя», 1954—1989.(укр.) – Т. 4. – С. 1444.
  • Кащук Р. І., Макух: відомий і невідомий (до 130 річчя від дня народження) // Обрії. – 2001. – № 2. – С. 73.
  • Кульчицький Р.. Посольська діяльність Івана Макуха (1908—1914)// Схід (журнал). № 5(89), 2008.
  • Ryszard Tomczyk, Ukraińska Partia Radykalna w II Rzeczypospolitej 1918-1926, Szczecin 2007, ​ISBN 978-83-60903-28-5
  • Iwan Makuch biogram w bazie Sejmu RP
  • Iwan Makuch w bazie Senatu RP