Izabela Habsburżanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Izabela Habsburg)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Izabela Habsburżanka
ilustracja
Królowa Danii i Norwegii
Okres panowania od 1515
do 1523
Jako żona Chrystiana II
Koronacja 1515
katedra w Kopenhadze
Poprzedniczka Krystyna saska
Następczyni Zofia pomorska
Królowa Szwecji
Okres panowania od 1520
do 1523
Jako żona Chrystiana II
Poprzedniczka Krystyna saska
Następczyni Katarzyna saska
Dane biograficzne
Dynastia Habsburgowie
Data i miejsce urodzenia 1501
Bruksela
Data śmierci 1526
Zwijnaarde k. Gandawy
Miejsce spoczynku Katedra w Odense
Ojciec Filip I Piękny
Matka Joanna Szalona
Mąż Chrystian II

Izabela Habsburżanka zw. również Elżbietą Austriaczką lub kastylijską, czy też burgundzką (duń. Elisabeth/Isabella af Habsburg) (ur. 18 lipca 1501 w Brukseli, zm. 19 stycznia 1526 na zamku Zwijnaarde k. Gandawy) – królowa Danii, Norwegii i Szwecji.

Małżeństwo[edytuj]

Izabela była córką króla Kastylii i arcyksięcia austriackiego Filipa Pięknego (1478–1506) i jego żony, królowej Kastylii Joanny Szalonej (1479–1555). Była również siostrą cesarza Karola V. 11 czerwca 1514 w Brukseli została poślubiona per procura przez króla Danii Chrystiana II. Osobę króla podczas ceremonii reprezentował jego poseł Mogens Gøye. Właściwy ślub miał miejsce 12 sierpnia 1515 w Kopenhadze.

Życie[edytuj]

Izabela wychowała się na dworze swojej ciotki Małgorzaty w Mechelen w Niderlandach, gdzie otrzymała wszechstronne wykształcenie humanistyczne. Do grona jej nauczycieli należał m.in. późniejszy papież Hadrian VI[1]. Mimo olbrzymiej fortuny jaką dysponowała jej rodzina, ówcześnie należąca do najpotężniejszych dynastii Europy, Izabela nigdy nie zaznała szczęścia. Została rozdzielona z matką, cierpiąca na chorobę psychiczną, w wieku pięciu lat i nigdy jej już nie zobaczyła. Jako 14-latka została ze względów polityczno-dynastycznych wydana za mąż za króla Danii, który liczył na wysoki posag panny młodej. Jej damy dworu zostały odesłane do Niderlandów, a młoda królowa nie znając jeszcze duńskiego czuła się wyobcowana w nowym środowisku. Ponadto musiała pogodzić się z faktem posiadania przez męża kochanki Dyveke, której król nie odstępował do jej śmierci w 1517, pomimo nacisków ze strony potężnych Habsburgów. Mimo tego Izabela była lojalną żoną i królową wspierającą swego męża do samego końca. Jako motto swego życia wybrała: Ubi rex meus, ibi regna mea (Gdzie mój król tam i moje królestwo)[2].

Królowa towarzyszyła mężowi w licznych podróżach, a po jego detronizacji w 1523 udała się z nim na wygnanie, początkowo do Brandenburgii, później do Niderlandów, gdzie zmarła w wieku 25 lat. Do śmierci próbowała zdobyć poparcie zagranicy dla sprawy odzyskania tronu duńskiego przez swojego męża, m.in. na sejmie Rzeszy w Norymberdze w 1524 r., ale bez skutku. Istnieje przypuszczenie, że królowa przeszła na Luteranizm, ponieważ w poufnym liście jej męża do Marcina Lutra, król zwierzał się, że królowa na łożu śmierci przyjęła Komunię pod obiema postaciami[3]. Również przed śmiercią królowa podyktowała list, w którym prosiła swoją ciotkę Małgorzatę o zaprzestanie prześladowania luteran w Niderlandach. Z powodów politycznych król zadbał jednak o pogrzeb katolicki. Została pochowana w kościele opactwa św. Piotra w Gandawie, a w 1883 jej prochy zostały przeniesione do Danii i złożone u boku męża w katedrze św. Kanuta w Odense.

Dzieci[edytuj]

  • Jan (1518–1532)
  • Maksymilian i Filip (bliźnięta zmarłe wkrótce po narodzinach w 1519)
  • Dorota (1520–1580), żona Fryderyka II, elektora Palatynatu Reńskiego
  • Krystyna (1521–1590), poślubiła ks. Mediolanu Franciszka II Sforzę, a po jego śmierci ks. Lotaryngii Franciszka I
  • syn zmarły po narodzeniu w 1523.

Przypisy

  1. Danske dronninger i tusind år, praca zbiorowa, Kopenhaga 2000, s. 41.
  2. Kay Nielsen, Ib Askholm: Danmarks kongelige familier i 1000 år, 2007, s. 59.
  3. Danske dronninger i tusind år, praca zbiorowa, Kopenhaga 2000, s. 44.

Bibliografia[edytuj]