Izabela Lubomirska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Izabela Lubomirska
Elżbieta Anna Teofila z Czartoryskich Lubomirska
Ilustracja
Per Krafft, Portret Izabeli Lubomirskiej z około 1767 roku
Herb
Pogoń Litewska
Rodzina Czartoryscy herbu Pogoń Litewska
Data i miejsce urodzenia 21 maja 1736
Warszawa
Data i miejsce śmierci 25 listopada 1816
Wiedeń
Ojciec August Aleksander Czartoryski
Matka Maria Zofia Sieniawska
Mąż

Stanisław Lubomirski

Dzieci

Izabela Potocka
Aleksandra Potocka
Konstancja Rzewuska
Julia Potocka

Księżna Izabela Lubomirska, właściwie: Elżbieta Czartoryska (ur. 21 maja 1736 w Warszawie, zm. 25 listopada 1816 w Wiedniu) – mecenas i kolekcjonerka sztuki okresu rokoka. Z powodu błękitnych sukni, które często nosiła, jeszcze za życia nazywano ją Błękitną Markizą. Córka Augusta Aleksandra Czartoryskiego i Marii Zofii Sieniawskiej.

Była żoną marszałka wielkiego koronnego - Stanisława Lubomirskiego i matką Julii Potockiej, Konstancji Rzewuskiej, Izabeli Potockiej oraz Aleksandry Potockiej.

Należał do niej między innymi pałac w Wilanowie, pałac w Ursynowie (wówczas zwany Rozkoszą) i pałacyk Mon Coteau na Mokotowie (Pałac Szustra). Kładła kamień węgielny pod gmach Teatru Narodowego w Warszawie i była inicjatorką przebudowy zamku w Łańcucie w stylu rokoko na przełomie XVIII i XIX wieku.

Jedna z najwybitniejszych kobiet w Polsce XVIII. w., brała nader czynny udział w polityce swego obozu, zabiegała zarówno o pozyskanie obcych dworów jak i mas szlacheckich. Początkowo życzliwa Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, potem zwalczała go namiętnie. Rozgoryczona niepowodzeniem tej akcji, przeniosła się do Paryża, po wybuchu rewolucji przebywała w Wiedniu. Obok działalności politycznej wyróżniała się jako postępowa opiekunka włościan.

Była członkinią loży adopcyjnej Dobroczynności w 1783 roku[1].

Została pochowana na cmentarzu w Währing. 23 września 1885 roku trumnę z powodu likwidacji cmentarza w Währing przewieziono do kościoła parafialnego w Łańcucie, gdzie została pochowana we wcześniej ufundowanym nagrobku .[2][3]

Przypisy

  1. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 248.
  2. Jerzy Michalski, Lubomirska z Czartoryskich Izabela (Elżbieta), s. 629
  3. Kronika. Łańcut Czas 1885 nr 220 z 27 września s. 2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Aldona Cholewianka-Kruszyńska: Portrety i wizerunki księżnej Marszałkowej, Łańcut: Wydawnictwo Muzeum - Zamek w Łańcucie, 2016.
  • Jerzy Michalski, Lubomirska z Czartoryskich Izabela (Elżbieta) (1736—1816) [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław — Warszawa — Kraków, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1972, t. ХVII/1, zeszyt 72, s. 625-629.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]