Izauria

Izauria (gr. Ἰσαυρία) – starożytna kraina w południowej Azji Mniejszej. Obecnie w większości znajduje się w granicach tureckiej prowincji Konya.

Z tej ziemi miał pochodzić cesarz Leon III, w rzeczywistości urodzony w Syrii.

Etymologia

Nazwa wywodzi się prawdopodobnie z języka luwijskiego, którym posługiwali się Luwijczycy, jedno z plemion zamieszkujących państwo Hetytów, graniczące z Izaurią od północnego wschodu. Zarazem tę nazwę kraina zawdzięcza dwóm starożytnym miejscowościom: Isaura Palaea (gr. Ίσαυρα Παλαιά – Stara Izauria) i Isaura Nea (gr. Ίσαυρα Νέα – Nowa Izauria), siedzibom lokalnej ludności.

Historia

Początkowo Izauria była niezależną krainą, rozciągającą się od gór Taurus na południu po Likaonię na północy i wschodzie i od zachodu granicząca z Pizydią.

W okresie nowego państwa nad granice nadciągnęli Hetyci, lecz prawdopodobnie nie zajęli Izaurii. Pierwszymi zdobywcami stali się Lidyjczycy, którzy wykorzystali upadek państwa asyryjskiego, i napierając silnie w VII w. p.n.e., opanowali zachodnią i środkową część Azji Mniejszej. Kres okupacji lidyjskiej nastąpił w 547 p.n.e., kiedy król Krezus rozpoczął wojnę z perskim władcą Cyrusem II Wielkim i został pokonany, a państwo zajęte przez Persów. Izauria pozostawała częścią ich państwa do czasów Aleksandra Wielkiego.

Na przełomie 334 i 333 p.n.e. do Azji Mniejszej wkroczyła armia grecko-macedońska Aleksandra Wielkiego i podbiła całą perską Anatolię (włącznie z Izaurią). Po rozpadzie jego imperium Izauria weszła w skład państwa jednego z jego diadochów – Seleukosa, jako część najbardziej wysunięta na zachód. Stała się wówczas kraina graniczącą z państwami Lizymacha (na zachodzie) i Ptolemeusza I (na południu).

Upadające państwo Seleucydów nie zdołało utrzymać kontroli nad zachodnimi granicami i obszar ten zagarnęło państwo pergamońskie. W I wieku p.n.e. zaczęła narastać zależność od Rzymian, choć początkowo formalnie zwierzchność ta z woli Rzymu przypadała Galatom. Podział cesarstwa rzymskiego w 395 sprawił, że Izauria znalazła się w części cesarstwa wschodniorzymskiegi ze stolicą w Konstantynopolu. W tym okresie, w latach 492-97 Izauria zbuntowała się (tzw. wojna izauryjska(inne języki)), ale cesarz Anastazjusz I zdołał zakończyć rebelię.

W końcu XII wieku Izaurię wraz z innymi regionami Azji Mniejszej podbili Seldżukidzi, a w 1390 Turcy Osmańscy, i odtąd Izauria nieprzerwanie pozostaje przynależna do Turcji.

Zobacz też

imię żeńskie Izaura

Bibliografia

Feld Karl, Barbarische Bürger. Die Isaurier und das Römische Reich, Berlin 2005;
Smith William, Dictionary of Greek and Roman Geography, t. 2., London 1857.