Izdebki (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Izdebki w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 49°45′12″N 22°6′37″E
- błąd 39 m
WD 49°46'N, 22°6'E
- błąd 2331 m
Odległość 1750 m
Izdebki
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Nozdrzec
Sołectwo Izdebki[1]
Liczba ludności (2011) 2739[2][3]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 36-203[4]
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0357713
Położenie na mapie gminy Nozdrzec
Mapa konturowa gminy Nozdrzec, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Izdebki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Izdebki”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Izdebki”
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego
Mapa konturowa powiatu brzozowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Izdebki”
Ziemia49°45′12″N 22°06′37″E/49,753333 22,110278
Neogotycki kościół pw. Zwiastowania Najświętszej Panny Marii i św. św. Piotra i Pawła
Stadion „Orlik”
Dwór w Izdebkach - widok od frontu

Izdebkiwieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Nozdrzec[5][6]. Leży nad rzeką Magierą dopływem Sanu.

Administracyjnie część wsi – przysiółek Rudawiec – stanowi osobne sołectwo o nazwie Izdebki-Rudawiec[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Izdebki[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0357720 Berskie część wsi
0357736 Potoki część wsi
0357765 Rudawiec przysiółek
0357742 Rzeki część wsi
0357759 Warzyce część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś założona na prawie niemieckim w I połowie XV wieku. W 1436, miejscowość składająca się z dwóch osad Izbica i Izdebka, wchodziła w skład dóbr dynowskich, których właścicielem była Małgorzata z Kmitów Mościcowa. W 1436 – Jan Goligyan w imieniu żony Małgorzaty wystąpił do sądu grodzkiego w Sanoku przeciw Mikołajowi Kmicie kasztelanowi przemyskiemu, który zajął gwałtem dobra ojczyste Małgorzaty Goligyan, przypadłe jej po bracie zm. Janie Kmicie i jego dzieciach z Raciborza, tj. zamek Sobień z wsiami doń należącymi Olszanica, Myczkowce, Rajskie i Izdebki oraz inne. Spór ten trwał do 1441, aż gdy doszło do ugody między Małgorzatą a jej stryjem Mikołajem Kmitą z Wiśnicza, kasztelanem przemyskim. Małgorzata była wtedy żoną Mościca z Wielkiego Koźmina. Odstąpiła Mikołajowi i jego synom zamek Sobień z wsiami do niego należącymi jak Huzele, Myczkowce, Uherce i Izdebki inne.

Nazwa wsi zmieniała się: w 1440 nazywała się Gysdbycza, Isdbycza, w 1460 – Iszdebky, a w 1468 – Hystepky, Istepka. W 1593 Katarzyna Wapowska z Maciejowskich – wdowa po Andrzeju Wapowskim właścicielu Dynowa wykupiła cerkiew i przeznaczyła na kościół. W 1593 założona została parafia rzymskokatolicka, a w 1601 wybudowano drewniany kościół, który przetrwał do 1919. W miejscu rozebranego drewnianego kościoła, wybudowano obecny murowany, neogotycki, kościół pw. Zwiastowania Najświętszej Panny Marii i św. św. Piotra i Pawła. Kościół został konsekrowany w 1931. Wyposażenie kościoła stanowi część urządzeń starego drewnianego kościoła, np. późnobarokowy, osiemnastowieczny ołtarz główny. Malowany na desce obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w ołtarzu głównym przeniesiono z cerkwi greckokatolickiej. Obrazy w ołtarzach bocznych przeniesione z kościoła Kapucynów w Bliznem[7]. Parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Izdebkach należy do dekanatu Brzozów[8].

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Izdebkach był Bonawentura hr. Bukowski[9].

1 czerwca 2008 w Izdebkach został wybudowany pierwszy w Polsce kompleks sportowy w ramach rządowego programu Orlik 2012. Znajduje się tutaj boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, boisko do siatkówki i koszykówki, a także niewielkie zaplecze szatniowe[10].

W dniach 6-7 lipca 2013 w Izdebkach odbyła się pierwsza edycja longboardowej imprezy Izdebki Camp[11].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • neogotycki kościół parafialny Zwiastowania Pańskiego i św.św. Piotra i Pawła z lat 1906-1931 nr rej.: A-570 z 5.02.1990
  • dwór Bukowskich, później Potockich, z drugiej połowy XIX wieku nr rej. A-1485 z 26.06.1992:
  • ruina spichlerza dworskiego z przełomu XVIII i XIX wieku w otoczeniu parku[12]

Osoby związane z Izdebkami[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Strona gminy. Sołtysi
  2. Wieś Izdebki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-03-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-08].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 359 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju), Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2015-11-18].
  7. Jerzy Ferdynand Adamski: Pogórze Dynowskie. Brzozów: Muzeum Regionalne PTTK im. Adama Fastnachta w Brzozowie, 1992. ISBN 83-900733-3-1.
  8. Parafie. Archidiecezja Przemyska.
  9. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 81.
  10. Rzeszow.gazeta.pl: Pokazowy Orlik Tuska w podkarpackich Izdebkach. [dostęp 2010-07-30].
  11. Strona longboardmag.pl
  12. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2020-09-30. s. 9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]