Ján Režňák

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ján Režňák
32 zwycięstwa
Ilustracja
Ján Režňák
Data i miejsce urodzenia 14 kwietnia 1919
Jablonica
Data i miejsce śmierci 19 września 2007
Martin
Przebieg służby
Lata służby od 1940
Siły zbrojne Slovak roundel WW2.svg Słowackie Siły Powietrzne (1940–1944)
Roundel of the Czech Republic.svg Czechosłowackie Lotnictwo Wojskowe (1945–1948)
Jednostki 13. Staffel Jagdgeschwader 52 (13/JG 52)
Stanowiska zastępca dowódcy lotniska Trenčianske Biskupice (1945)
instruktor Szkoły Lotniczej w Ołomuńcu (1945–1948)
Główne wojny i bitwy Front Wschodni
Późniejsza praca szef pilotażu na lotnisku Považská Bystrica (1948–1951)
projektant w Pieszczanach (1951–1979)
Odznaczenia
Złoty Medal za Bohaterstwo Srebrny Medal za Bohaterstwo Brązowy Medal za Bohaterstwo Krzyż Niemiecki w Złocie (III Rzesza) Krzyż Żelazny I Klasy (III Rzesza) Krzyż Żelazny II Klasy (III Rzesza) Order Korony Króla Zvonimira (Chorwacja)

Ján Režňák (ur. 14 kwietnia 1919 w Jablonicy, zm. 19 września 2007 w Martinie) – pilot słowacki, as myśliwski z okresu II wojny światowej

Pilot sił powietrznych I Republiki Słowacji z największą liczbą zestrzeleń. Uzyskał 32 potwierdzone zwycięstwa z wszystkich 220, jakie ogółem w czasie II wojny światowej odnieśli piloci słowaccy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny rzemieślniczej. Był synem stolarza.

Po skończeniu szkoły średniej w Senicy rozpoczął kurs pilota na lotnisku aeroklubowym w Vojnarach. Następnie został przyjęty do Szkoły Pilotażu przy 3. Pułku Lotniczym Czechosłowackiego Lotnictwa Wojskowego w Spiskiej Nowej Wsi. Po utworzeniu Republiki Słowacji jako kadet odbył szkolenie pilota myśliwskiego w Pieszczanach.

W 1940 roku rozpoczął służbę w Słowackich Siłach Powietrznych. W 1941 roku jako pilot 13. Eskadry Myśliwskiej został skierowany na Front Wschodni. Swój chrzest bojowy przeszedł na samolocie Avia B-534 29 lipca 1941 roku, gdy pomyłkowo wdał się w pościg za samolotami węgierskimi Fiat CR 32. Miesiąc później powrócił na Słowację.

Od sierpnia 1941 roku latał na samolotach Messerschmitt Bf 109. W 1942 roku odbył przeszkolenie w jednostkach Luftwaffe. W 1943 roku powrócił do służby na froncie.

17 stycznia 1943 roku dokonał swojego pierwszego zwycięstwa lotniczego. Nad miejscowością Smolenskaja zestrzelił samolot radziecki Polikarpow I-153. Tego samego dnia został też po raz pierwszy trafiony przez przeciwnika. Mimo ciężkiego uszkodzenia samolotu Messerschmitt Bf 109E Režňákowi udało się doprowadzić go na lotnisko i wylądować.

17 lutego 1943 roku podczas lotu samolotem Arado Ar 66 awaryjnie lądował na Morzu Azowskim. Mimo zimy udało mu się przetrwać w lodowatej wodzie i dryfując na krze doczekać przybycia łodzi ratunkowej.

30 czerwca 1943 roku nad wsią Sławjanskaja pilotując Messerchmitta Bf 109G-4 zestrzelił samolot Ławoczkin ŁaGG-3. Było to jego ostatnie potwierdzone zwycięstwo w II wojnie światowej. W lipcu 1943 roku Ján Režňák powrócił na Słowację. W 1944 roku służył w 13. Eskadrze Myśliwskiej na lotnisku Vajnorach, a następnie w Pieszczanach. W tym czasie jego jednostka zajmowała się zwalczaniem bombowców amerykańskich. Po wybuchu powstania słowackiego znalazł się w strefie okupowanej przez wojska niemieckie. Odmówił wstąpienia do Luftwaffe, za co został poddany nadzorowi i pozbawiony prawa opuszczania Pieszczan.

Po zakończeniu II wojny światowej wstąpił do Czechosłowackiego Lotnictwa Wojskowego. Od 1945 roku był instruktorem pilotażu. W 1948 roku z powodu swojej przeszłości, jako jeden z nielicznych byłych pilotów Słowackich Sił Powietrznych, został usunięty z wojska czechosłowackiego i zdegradowany. Rozpoczął pracę w aeroklubie jako instruktor. W ramach represji ze strony władz komunistycznych Czechosłowacji w 1951 roku pozbawiono go licencji pilota. Musiał zmienić pracę. Do emerytury, na którą przeszedł w 1979 roku pracował w biurze projektowym w Pieszczanach.

Po 1989 roku podjął starania o rehabilitację. Do końca życia mieszkał w Pieszczanach.

W czasie II wojny światowej odbył łącznie 193 loty bojowe. Odniósł 32 zwycięstwa zweryfikowane jako pewne i 3 jako prawdopodobne.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Lalak, Jiří Rajlich, Zachary Stojczew: Sojusznicy Luftwaffe. Część 1. Books International. ISBN 83-906942-0-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]