Jóhannes Sveinsson Kjarval

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jóhannes Sveinsson Kjarval
Ilustracja
Jóhannes Sveinsson Kjarval (1934)
Data urodzenia 15 października 1885
Data i miejsce śmierci 13 kwietnia 1972
Reykjavík

Jóhannes Sveinsson Kjarval (ur. 15 października 1885, zm. 13 kwietnia 1972 w Reykjavíku) − islandzki malarz i poeta, najbardziej znany z islandzkich pejzaży.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jóhannes Sveinsson Kjarval urodził się 15 października 1885 roku[1] w ubogiej rodzinie[2]. Dorastał w rejonie Borgarfjörður[3]. Od dzieciństwa jego marzeniem było tworzenie sztuki, jednak w młodości pracował jako rybak, a rysowaniem i malowaniem zajmował się w wolnym czasie[2]. W latach 1903−1905[4] podstaw malarstwa nauczył się w szkole Ásgrímura Jónssona[2]. W 1914 roku udał się do Danii na studia w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych, które ukończył w 1918 roku. Przez następne lata podróżował po Skandynawii[1], a od 1920 roku po Italii[4], po czym w 1922 roku osiadł na Islandii[1].

W tym czasie nie tylko malował, ale także wydawał czasopismo poświęcone sztuce, „ÁrdegisblaÐ listamanna” i opracował manifest nowego ruchu, essensizmu. W 1928 roku Kjarval przebywał we Francji i znalazł się pod wpływem tamtejszej sztuki, głównie impresjonizmu, kubizmu i abstrakcjonizmu, co nadało jego pejzażom bardzo indywidualny charakter. W latach 30. Kjarval stworzył wiele przedstawień þingvellir i pól lawowych. Po 1940 roku zaczął malować krajobrazy z różnych części kraju, a jego prace nabrały wiele cech ekspresjonizmu. W swoim życiu Kjarval malował także obrazy symboliczne i alegoryczne, nawiązujące do ruchu symbolistów, z którym był związany jako student. Ślady tego można także odnaleźć w jego poezji. Prace w stylu symbolizmu zajmowały dużą część jego dorobku z lat 40. i 50.[4]

Na krótko przed śmiercią Kjarval przekazał dużą kolekcję swoich prac miastu Reykjavík. Wśród podarowanych dzieł znajdowały się szkice, rysunki, obrazy i pewna ilość przedmiotów osobistych. W rok po jego śmierci otwarto w Reykjavíku poświęconą mu stałą ekspozycję Kjarvalsstaðir, część Muzeum Sztuki (Listasafn Reykjavíkur). W ciągu lat kolekcja powiększała się dzięki pozyskiwaniu nowych dzieł za pomocą donacji, na początku XXI wieku obejmowała 3348 prac, w tym 3189 rysunków i 159 obrazów[2]. Jeden z najbardziej znanych[1] i szanowanych islandzkich malarzy[2], rozpoznawalny głównie za sprawą scen rodzajowych przedstawiających islandzką wieś[5] i pejzaży z islandzką naturą[1].

Zmarł 13 kwietnia 1972 roku w Reykjavíku i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Fossvogskirkjugarður[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jako postać ważna dla islandzkiej kultury, w 1995 roku został uhonorowany umieszczeniem jego podobizny na banknocie 2.000 króna. Jego popiersie umieszczono na awersie na tle detali z jego obrazu „Outside and Inside”, zaś rewers ozdobiono obrazem „Yearning for Flight” oraz rysunkiem „Woman and Flowers” jego autorstwa[6][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Erik Skytte: Jóhannes Sveinsson Kjarval (ang.). W: Find A Grave [on-line]. Find A Grave, 2008-01-04. [dostęp 2015-05-21].
  2. a b c d e The last Icelandic bohemian: Jóhannes Sveinsson Kjarval (1885-1972) (ang.). W: thewanderer [on-line]. [dostęp 2015-05-21].
  3. Frommer's Iceland (ang.). [dostęp 2015-05-21].
  4. a b c Jóhannes Sveinsson Kjarval (Icelandic, 1885–1972) (ang.). W: Oxford University Press [on-line]. [dostęp 2015-05-21].
  5. Jóhannes Sveinsson Kjarval (ang.). W: Encyclopædia Britannica [on-line]. Encyclopædia Britannica, Inc.. [dostęp 2015-05-21].
  6. Waluta (pol.). Centrum Islandologiczne ICELAND.PL. [dostęp 2015-05-20].
  7. Valid notes in Iceland (ang.). The Central Bank of Iceland. [dostęp 2015-05-20].