Józef Bieniasz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Bieniasz
Data i miejsce urodzenia 1892
Podzwierzyniec k. Łańcuta
Data i miejsce śmierci 1961
Kraków
Zawód pisarz
Alma Mater Uniwersytet Jana Kazimierza
Wyznanie katolickie

Józef Bieniasz (ur. 1892 w Podzwierzyńcu k. Łańcuta, zm. 1961 w Krakowie) – polski prozaik, autor sztuk scenicznych i baśni dla dzieci oraz powieści o przyrodzie przeznaczonych głównie dla młodego pokolenia.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Eksternistycznie ukończył gimnazjum w Łańcucie (1916). Zmobilizowany do armii austriackiej, uczestniczył w I wojnie światowej. Po studiach odbytych na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza (1919-1925) podjął pracę dziennikarską i literacką. W latach 1930-39 pracownik wydziału kultury i sztuki Zarządu Miejskiego we Lwowie oraz współwydawca w oficynie Książnica Polska "Leopolia". W lipcu 1939 został wyróżniony przez Fundusz Kultury Narodowej im. Józefa Piłsudskiego przyznaniem stypendium za prace literackie[1]. Podczas okupacji niemieckiej działał w ruchu oporu na Rzeszowszczyźnie. Po wojnie osiadł w Krakowie, gdzie w latach 1948-1951 pełnił funkcję kierownika literackiego w wydawnictwach.

Debiutował utworami scenicznymi dla najmłodszych pisanymi dla teatrów amatorskich. Był autorem powieściowego cyklu autobiograficznego (1933), ukazującego drogę wiejskiego dziecka do zdobycia wykształcenia i awansu społecznego. Popularność w latach trzydziestych XX w. zyskał jednak przede wszystkim opowiadaniami i powieściami o przyrodzie i zwierzętach (z reguły osadzonymi w scenerii południowo-wschodnich zakątków kraju). Znajomość ich życia i otoczenia pozwalała mu na stwarzanie ciekawych i dramatycznych sytuacji bez sztucznego nadawania postaciom zwierząt cech ludzkich. Do ulubionych bohaterów jego przyrodniczych opowieści należały niedźwiedzie.

W okresie powojennym również pisał bajki i baśnie dla dzieci, był też autorem powieści sportowej (Lawina idzie) oraz przygodowo-podróżniczej (Na szlaku Stanleya). W późniejszym czasie twórczość jego została przysłonięta powieściami Tytusa Karpowicza zajmującego się podobną tematyką puszczańsko-zwierzęcą.

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Jak kowalicha diabła wykiwała (1929) – baśń sceniczna
  • Edukacja Józia Barącza (1933) – powieść
  • Maturanci (1933) – powieść
  • Korporanci (1933) – powieść
  • Narodziny bestii (1934) – powieść
  • Księżniczka Śnieżyczka i baba Wija (1935) – baśń sceniczna
  • Stary Rok w opałach (1935) – baśń sceniczna
  • W puszczy nad Salatrukiem (1935) – opowieści
  • Duch Czarnohory (1936) – powieść
  • Wilki wyją (1936) – powieść
  • Leśne wygi (1938) – powieść
  • Turul – król karpackiej puszczy (ok. 1938) – powieść
  • Przygody wilka Gagatka (1947) – bajka
  • Turul – władca puszczy (skrót, 1947) – powieść
  • Lawina idzie (1947) – powieść
  • W sidłach wodnika (1948) – baśnie
  • Leśny spryciarz (skrót Leśnych wyg, 1954) – powieść
  • Pszczoły i trutnie (1954) – powieść
  • Grześ – syn Turula (1957) – powieść
  • Na szlaku Stanleya (1958) – powieść
  • Gabriela Zapolska; opowieść biograficzna (1960) – powieść

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyróżnienie lwowskiego powieściopisarza. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 158 z 16 lipca 1939. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej (pod red. B. Tylickiej, G. Leszczyńskiego). Wrocław-Warszawa b.r.w. [2002] ; s. 41
  • Mały słownik literatury dla dzieci i młodzieży (pod red. K. Kuliczkowskiej, I. Słońskiej). Warszawa 1964 ; s. 32

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]