Józef Drozd

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Drozd
kanonik
Józef Drozd
Data i miejsce urodzenia 15 lub 17 lutego 1857
Wrocanka
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 1923
Sanok
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1882

Józef Drozd (ur. 15 lub 17 lutego 1857 we Wrocance, zm. 16 sierpnia 1923 w Sanoku) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, kanonik, katecheta, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek ks. Józefa Drozda

Urodził się 15[1] lub 17 lutego 1857[2] we Wrocance[3]. Sakrament święceń otrzymał w 1882[3]. Ukończył studia uzyskując tytuł doktora teologii[4][5][3]. Po otrzymaniu święceń kapłańskich został duchownym rzymskokatolickim. Podczas zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej podjął pracę nauczyciela katechety 4 października 1884[2]. Od 1884 pracował jako katecheta w C. K. Gimnazjum I w Przemyślu[6][7][8][9]. Pełniąc stanowisko prowizorycznego katechety przy C. K. Gimnazjum Wyższym w Przemyślu w dniach 16-18 lipca 1885 zdał egzamin klauzurowy celem uzyskania kwalifikacji katechety gimnazjalnego uzyskując notę celującą[10]. Egzamin zawodowy nauczycielski złożył 19 lipca 1885[2]. 28 lutego 1886 został mianowany nauczycielem rzeczywistym[2]. Podczas Wiecu Księży Katechetów w Krakowie 27 sierpnia 1895 był referentem planu nauki religii w gimnazjach wyższych[11]. Otrzymał tytuł c. k. profesora[4][5] i otrzymał VIII rangę w zawodzie nauczycielskim[4][5]. W Przemyślu był członkiem rady miasta[4] (do 1904 i ponownie powołany w 1906[12]), członkiem rady i wydziału powiatu przemyskiego[4], członkiem Rady Szkolnej Powiatowej i delegatem do Rady Szkolnej Okręgowej[13][4]. Był autorem modlitewnika pt. Liber precum in usum litterarum studiosae iuventutis, wydanego w języku łacińskim w Przemyślu w 1895[14][15].

Reskryptem C. K. Ministra Wyznań i Oświecenia z 10 stycznia 1903 został przeniesiony ze stanowiska profesora z C. K. Gimnazjum I w Przemyślu na analogiczne stanowisko w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (zamieniony miejscami z ks. Janem Trznadlem)[16][17]. W szkole uczył religii obrządku łacińskiego[4][5][18][19][20][21][22][23]. Reskryptem C. K. Ministra Wyznań i Oświecenia z 23 listopada 1907 i C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 6 grudnia 1907 otrzymał VII rangę służbową[24][25][2]. Podczas trzymiesięcznego urlopu dyrektora sanockiego gimnazjum Włodzimierza Bańkowskiego od 3 października 1911 pełnił obowiązki kierownika szkoły[26]. W gimnazjum uczył do końca kwietnia 1912, po czym od maja tego roku przebywał na urlopie z powodu choroby, następnie ponownie był na urlopie zdrowotnym od 3 lutego 1913[27] (w tym czasie zastępował go przejściowo franciszkanin o. Tadeusz Wołczański[28]). Ponownie uczył w gimnazjum od roku szkolnego 1913/1914 ze zmniejszoną liczbą godzin lekcyjnych[29] (z przerwą na rok szkolny 1914/1915, gdy szkoła nie funkcjonowała po wybuchu I wojny światowej) do 3 stycznia 1916[30], później ponownie od roku szkolnego 1916/1917 i w kolejnych (przy czym w 1920/1921 przebywał na urlopie tymczasowo) do roku szkolnego 1922/1923[31][32][33]. Równolegle z pracą w sanockim gimnazjum był także katechetą w Instytucie Wyższym Naukowo-Wychowawczym w Sanoku, przygotowującym dziewczęta do zawodu nauczycielskiego[34]. Był delegatem Rady Miasta Sanoka do wydziału Bursy Jubileuszowej im. Cesarza Franciszka Józefa w Sanoku od 1904[35][4][5] oraz od 1905 pełnił stanowisko jej kierownika (prefekta)[36][37][38][39][40][41]. W tym charakterze zamieszkiwał w budynku bursy[42]. Wśród uczniów posiadał autorytet, uchodził za dobrego człowieka, przywiązującego wagę do porządku[43][44][45].

Otrzymał tytuł kanonika[46][47]. Posługiwał w Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku. 4 listopada 1906 został wybrany zastępcą przewodniczącego tamtejszej Rady Parafialnej[48]. W działalności kapłańskiej był uważany za znanego kaznodzieję, zręcznego mówcę, wygłaszającego podniosłe kazania podczas uroczystości zarówno kościelnych jak i patriotycznych[49][50][51][52][46][47] (w wydaniu „Gazety Sanockiej” z 1910 napisano, iż przemawiał ze swadą drugiego Skargi[53]).

Działał społecznie. Był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Domu Narodowego w Cieszynie[54]. Zaangażował się w działalność antyalkoholową w Sanoku[55][56]. Na początku 1907 odmówił startu w wyborach do Rady Miasta Sanoka z I koła[57]. W 1910 został wybrany członkiem rady nadzorczej Towarzystwa Kredytowego Urzędników i Sług Państwowych w Sanoku[58]. Był członkiem Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka[59]. Podczas I wojny światowej wspierał materialnie polskich legionistów[60]. Jako delegat patronatu drużyny bursowej został członkiem wydziału (zarządu) zawiązanego 22 maja 1919 Koła Przyjaciół Harcerstwa w Sanoku[61][62].

Był wujem nauczycielki Leonii Baronówny, której w 1913 udzielił ślubu z Kazimierzem Pająkiem[63]. Jego bratankiem był Jan Drozd-Gierymski (1889-1970, nauczyciel, poseł na Sejm RP)[64].

Ksiądz Józef Drozd zmarł 16 sierpnia 1923 w Sanoku w wieku 66 lat i w 41 roku kapłaństwa[65][66][67]. Został pochowany w części „Rymanowski Stary” Cmentarza Centralnego w Sanoku. Jego nagrobek został uznany za obiekt zabytkowy i podlega ochronie prawnej[68].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Pamiątkowy medal jubileuszowy dla urzędników i sług cywilnych (Austro-Węgry)[69].
  • Krzyż jubileuszowy dla urzędników i sług cywilnych (Austro-Węgry)[69].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Datę dzienną urodzenia 15 lutego 1857 wskazała inskrypcja nagrobna.
  2. a b c d e Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 12.
  3. a b c Schematismus universi venerabilis cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Ritus Latini Premisliensis pro Anno Domini 1912. Przemyśl: 1911, s. 264.
  4. a b c d e f g h 23. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1903/1904. Sanok: 1904, s. 2.
  5. a b c d e 24. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1904/1905. Sanok: 1905, s. 2.
  6. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1885. 1885. [dostęp 2016-03-31].
  7. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazjum w Przemyślu za rok szkolny 1891. 1891. [dostęp 2016-03-31].
  8. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazyum I. w Przemyślu za rok szkolny 1900. 1900. [dostęp 2016-03-31].
  9. Tomasz Pudłocki: Ze świętymi przez wieki. 375 lat I LO im. J. Słowackiego w Przemyślu. niedziela.pl. [dostęp 2016-03-31].
  10. Kronika. Wiadomości kościelne. „Echo z nad Sanu”, s. 3, Nr 14 z 2 sierpnia 1885. 
  11. Kronika. Wiec księży katechetów. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 194 z 25 sierpnia 1895. 
  12. Kronika. „Echo Przemyskie”, s. 3, Nr 84 z 18 października 1906. 
  13. Z krajowej Rady Szkolnej. „Słowo Polskie”, s. 2, Nr 188 z 29 kwietnia 1900. 
  14. Liber precum in usum litterarum studiosae iuventutis. ultramontes.pl. [dostęp 2016-04-05].
  15. Liber precum in usum litterarum studiosae iuventutis. worldcat.org. [dostęp 2016-04-05].
  16. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum I w Przemyślu za rok szkolny 1904. Przemyśl: 1904, s. 1.
  17. 22. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1902/1903. Sanok: 1903, s. 5.
  18. 25. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1905/1906. Sanok: 1906, s. 1.
  19. 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 1.
  20. XXVII. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8. Sanok: Fundusz Naukowy, 1908, s. 1.
  21. XXVIII. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1908/9. Sanok: Fundusz Naukowy, 1909, s. 1.
  22. XXIX. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1909/10. Sanok: Fundusz Naukowy, 1910, s. 1.
  23. XXX. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1910/11. Sanok: Fundusz Naukowy, 1911, s. 1.
  24. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 203 z 15 grudnia 1907. 
  25. XXVII. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8. Sanok: Fundusz Naukowy, 1908, s. 6.
  26. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: Fundusz Naukowy, 1912, s. 7.
  27. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: Fundusz Naukowy, 1912, s. 1.
  28. XXXII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1912/13. Sanok: Fundusz Naukowy, 1913, s. 5, 7.
  29. XXXIII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1913/14. Sanok: Fundusz Naukowy, 1914, s. 1, 7.
  30. XXXIV. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1915/16. Sanok: Fundusz Naukowy, 1916, s. 1, 6.
  31. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 1, 11, 23, 35, 46, 48.
  32. XXXVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1921/1922. Sanok: 1922, s. 1.
  33. XXXVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1922/1923. Sanok: 1923, s. 1.
  34. Wojciech Sołtys, Oświata i szkolnictwo, W epoce autonomii galicyjskiej, s. 435, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995.
  35. Z Rady Miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 7 z 14 lutego 1904. 
  36. Sprawozdanie Tow. Bursy jubileuszowej im. Ces. Franciszka Józefa I w Sanoku. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 197 z 20 października 1907. 
  37. Z Towarzystwa Bursy jubileuszowej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 198 z 27 października 1907. 
  38. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 27 z 30 października 1910. 
  39. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 53.
  40. XXXVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1921/1922. Sanok: 1922, s. 11.
  41. Z odległości lat.... W: Franciszek Bielak: Z odległości lat. Wspomnienia i sylwetki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979, s. 32. ISBN 83-08-00193-9.
  42. Józef Stachowicz: Drogą Andrzeja Radka. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 230.
  43. Józef Stachowicz: Drogą Andrzeja Radka. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 230-231.
  44. Tadeusz Chmielewski: Studenckie figle. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 322.
  45. Andrzej Tarnawski. „Belfrowie” – Nostri Magistri. „Rocznik Sanocki”. VII, s. 174, 1995. 
  46. a b Święto narodowe. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 3 z 15 maja 1910. 
  47. a b Z prowincyi. Zarszyn. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 17 z 21 sierpnia 1910. 
  48. Kronika. Ukonstytuowanie się Rady parafialnej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 150 z 11 listopada 1906. 
  49. Korespondencye. Strachocina. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 5 z 31 stycznia 1904. 
  50. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 49 z 4 grudnia 1904. 
  51. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 50 z 11 grudnia 1904. 
  52. Kronika. Wieczorek kościuszkowski. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 199 z 3 listopada 1907. 
  53. Kronika Rusini i Grunwald. Uroczysty obchód rocznicy Grunwaldu. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2-4, Nr 10 z 3 lipca 1910. 
  54. Sprawozdanie Towarzystwa Domu Narodowego w Cieszynie za rok 1891. Cieszyn: 1892, s. 9.
  55. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 4, Nr 4 z 22 maja 1910. 
  56. Kronika. Wędrowny wiec przeciwalkoholowy. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 4, Nr 19 z 4 września 1910. 
  57. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 162 z 3 lutego 1907. 
  58. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 26 z 23 października 1910. 
  59. Sprawozdanie Wydziału Tow. Upiększania Miasta Sanoka. „Miesięcznik Artystyczny”, s. 67, Nr 7 z 1912. 
  60. Składki na Gwiazdkę dla legionistów. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 9 z 7 stycznia 1916. 
  61. Kronika. Koło przyjaciół harcerstwa w Sanoku. „Ziemia Sanocka”. 14, s. 3, 1 czerwca 1919. 
  62. Czesław Mazurczak: Harcerstwo Sanockie 1910–1949. Kraków: Harcerska Oficyna Wydawnicza, 1990, s. 34.
  63. Kronika. Śluby. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2-3, Nr 29 z 13 lipca 1913. 
  64. Z odległości lat.... W: Franciszek Bielak: Z odległości lat. Wspomnienia i sylwetki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979, s. 33. ISBN 83-08-00193-9.
  65. Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 5-9, s. 116, 1923. 
  66. XXXVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1923/1924. Sanok: 1924, s. 20.
  67. Elenchus Cleri Dioeceseos Ritus Latini Premisliensis pro Anno Domini 1924. Przemyśl: 1924, s. 120.
  68. Zabytkowe nagrobki. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2016-03-23].
  69. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1021.