Józef Gallus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Gallus, fotografia, przed 1939 rokiem

Józef Gallus (ur. 27 listopada 1860 w Starym Chorzowie, zm. 26 lutego 1945 w Chorzowie) – polski pisarz ludowy, drukarz, działacz kulturalny, folklorysta-amator i podróżnik[1].

Pochodził z rodziny górniczej – syn Baltazara i Marii z Goponów. Po odniesieniu w 1879 obrażeń podczas wypadku w (obecna nazwa) kopalni „Król”[2] pracował jako drukarz. Był zecerem drukarni „Gazety Górnośląskiej”. Po półrocznej praktyce w Wiedniu, w maju 1883 został przyjęty do drukarni w wydawnictwie „Katolik” w Bytomiu[3]. Opracował zbiory folkloru śląskiego: Pieśni polskie używane na Górnym Śląsku, Starosta weselny.

Został pochowany na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu[4].

Na cześć pisarza nazwano jego nazwiskiem jedną z ulic w Katowicach i Bytomiu.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Pieśni polskie używane na Górnym Śląsku[1] (1890–1892) – wydawnictwo wielokrotnie wznawiane i poszerzane, także jako Śpiewnik polski – surowo zakazany przez pruską cenzurę. Był to zbiór pieśni polskich klasyków, a także anonimowych pieśni ludowych.
  • Starosta weselny[1] (1892), później wznowiony jako Wielki zbiór powinszowań (1908) – był to „zbiór przemówień, piosenek i wierszy do użytku starostów, drużbów i gości przy godach weselnych”.
  • Dziedzictwo macierzyńskiej miłości[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d MBP Bytom 1980 ↓.
  2. „Odra”, s. 40, 1971. 
  3. „Studia Śląskie”, s. 288, 1991. 
  4. Józef Gallus. Miłośnicy Cmentarza Mater Dolorosa w Bytomiu, 2016-02-28. [dostęp 2018-10-03].
  5. M.P. z 1937 r. nr 257, poz. 407 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Pośpiech, Śląsk (1864–1918), [w:] Dzieje folklorystyki polskiej 1864–1918, red. H. Kapełuś i J. Krzyżanowski, wyd. PWN, Warszawa 1982.
  • Dział Informacyjno-Bibliograficzny: Zasłużeni dla Bytomia – patronami naszych ulic. Bytom: Miejska Biblioteka Publiczna w Bytomiu, 1980-01, s. 7.