Artykuł na medal

Józef Gosławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Gosławski
POL Jozef Goslawski 1960.jpg
Imiona i nazwisko Józef Jan Gosławski
Data i miejsce urodzenia 24 kwietnia 1908
Polanówka
Data i miejsce śmierci 23 stycznia 1963
Warszawa
Narodowość polska Polska
Dziedzina sztuki rzeźba, medalierstwo, rysunek
Ważne dzieła Pomniki: Chopina w Żelazowej Woli, Mickiewicza w Gorzowie Wlkp., "Nigdy wojny" w Żabikowie, Piłsudskiego w Turku; grupa Muzyka w Warszawie, Ołtarz Przemienienia Pańskiego w Masłowie Pierwszym; medale: Rok 1939, Bolesław Chrobry, Grunwald 1410-1960, 1000-lecie Chrztu Polski, Nigdy wojny; monety: 5 zł z Rybakiem, 10 zł z Kopernikiem, 100 zł z Mieszkiem i Dobrawą; odznaczenia: Medal 10-lecia Polski Ludowej, Odznaka Wzorowego Żołnierza, Medal za Ofiarność i Odwagę
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej
Strona domowa
Kalendarium życia i twórczości
1908 24 kwietnia przychodzi na świat w Polanówce.
1916 Początek edukacji w szkole podstawowej w Wąwolnicy. Realizacja pierwszej pracy – płaskorzeźby na konkurs zorganizowany przez hrabiego Rostworowskiego.
1923 Ukończenie szkoły podstawowej. Egzamin na ASP w Krakowie[1]. Rozpoczęcie edukacji w Szkole Rzemiosł Budowlanych w Kazimierzu Dolnym.
1927 Rozpoczęcie nauki w krakowskiej Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego.
1929 Kontakt ze Stanisławem Szukalskim i jego grupą – Szczepem Rogate Serce. Udział w 1. zbiorowej wystawie rzeźby.
1932 Ukończenie PSSZiPA z wynikiem bardzo dobrym. Rozpoczęcie studiów na ASP w Krakowie w pracowni prof. Xawerego Dunikowskiego. Udział w Międzynarodowej Wystawie Karykatury w Wiedniu. Relegowanie z uczelni z powodu zalegania w opłatach.
1933 Pierwsza wystawa indywidualna w Pałacu Sztuki w Krakowie. Rozpoczęcie studiów na ASP w Warszawie w pracowni prof. Tadeusza Breyera.
1935 Wyjazd na stypendium do Rzymu i rozpoczęcie studiów w pracowni prof. Angelo Zanelliego.
1936 Wybór na wiceprezesa Polskiej Organizacji Artystów Plastyków "Kapitol".
1937 Uzyskanie dyplomu Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Rzymie.
1939 Powrót do Warszawy.
1945 Początek prac renowacyjnych w Kazimierzu Dolnym.
1947-1950 Praca dydaktyczna w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu.
1948 Ślub z Wandą Mankin.
1952 Realizacja rzeźby Muzyka na warszawski MDM. Wybór na prezesa Okręgu Poznańskiego ZPAP.
1955 Powstanie modelu pomnika Fryderyka Chopina.
1956 Realizacja pomnika Adama Mickiewicza dla Gorzowa Wielkopolskiego. Odsłonięcie pomnika Nigdy wojny w Żabikowie. Przeprowadzka do Warszawy, na Saską Kępę.
1958 Zdobycie głównych nagród w konkursach na monety – 2 zł, 5 zł i 10 zł. Prace nad ołtarzem Przemienienia Pańskiego dla Masłowa Pierwszego pod Kielcami.
1961 Wybór na Prezesa Sekcji Rzeźby Zarządu Głównego ZPAP.
1963 Umiera w Warszawie.
Kamienica pod Św. Mikołajem restaurowana przez Józefa Gosławskiego po II wojnie światowej
Józef Gosławski (lata 40.)
Grób Józefa Gosławskiego na Cmentarzu Powązkowskim (kw. 99)

Józef Gosławski (ur. 24 kwietnia 1908 w Polanówce, zm. 23 stycznia 1963 w Warszawie) – polski rzeźbiarz i medalier. Projektant monet (m.in. 5 zł z wizerunkiem rybaka, 10 zł z Kopernikiem), pomników (m.in. Chopina w Żelazowej Woli, Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim) i medali (m.in. Rok 1939, Bolesław Chrobry, 1000-lecie Chrztu Polski). W jego twórczości widoczne są wpływy kubizmu, koncepcji Stanisława Szukalskiego, środowiska Polskiej Sztuki Stosowanej, a także sztuki antycznej i renesansowej.

Znaczna część jego dorobku twórczego (przede wszystkim przedwojennego) nie zachowała się. Ocalałe prace znajdują się głównie w kolekcjach prywatnych oraz zbiorach muzeów i placówek kulturalnych w Polsce i na świecie. Józef Gosławski był laureatem licznych konkursów artystycznych, uczestnikiem wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych. W swoim życiu związany m.in. z Wąwolnicą[2], Kazimierzem Dolnym[3][4], Krakowem, Warszawą[5], Rzymem i Poznaniem[6]. Zajmował stanowiska kierownicze w Okręgu Poznańskim i Zarządzie Głównym ZPAP. Odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie i dzieciństwo[edytuj | edytuj kod]

4. Wawrzyniec Gosławski      
    2. Antoni Gosławski (1875-1950)
5. Leokadia Łuszczyńska        
      1. Józef Gosławski (1908-1963)
6. Apolinary Łuszczyński[7]    
    3. Stefania Łuszczyńska    
7. Walentyna Sobczyńska      
 

Józef Gosławski przyszedł na świat 24 kwietnia 1908 w miejscowości Polanówka na Lubelszczyźnie[8]. Jego ojcem był Antoni Gosławski (z zawodu kowal), a matką Stefania z domu Łuszczyńska. Rodzina spokrewniona była z Maurycym Gosławskim – poetą, uczestnikiem kampanii tureckiej i powstańcem listopadowym[8]. Józef Gosławski ochrzczony został w kościele parafialnym pw. śś. Floriana i Urszuli w Wilkowie[8]. Dzieciństwo spędził w pobliskiej Wąwolnicy, wraz z czworgiem rodzeństwa[9] – Zygmuntem (1898-1976), Anną (1903-1986), Aleksandrą (1913-1990) i Stanisławem (1918-2008) – późniejszym rzeźbiarzem, twórcą licznych dzieł z zakresu rzemiosła artystycznego[10].

Lata 20. i 30.[edytuj | edytuj kod]

W 1923, po ukończeniu szkoły podstawowej w Wąwolnicy, zdał egzamin na Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, ale z powodu zbyt młodego wieku nie został przyjęty[8]. Rozpoczął wówczas naukę w lubelskim Seminarium Nauczycielskim, jednak już po miesiącu zrezygnował i jako miejsce swej edukacji artystycznej wybrał założoną przez Jana Koszczyc-Witkiewicza Szkołę Rzemiosł Budowlanych w Kazimierzu Dolnym[8]. W międzyczasie podejmował też pracę u jednego z warszawskich kupców, a także w zakładzie snycerskim Żywulskiego w Nałęczowie[8]. W 1927 rozpoczął naukę w Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego (PSSZiPA)[8]. Jego nauczycielem był wówczas m.in. Henryk Uziembło[8]. W szkole nawiązał także znajomość z Witoldem Chomiczem, z którym w przyszłości się przyjaźnił[11]. W tym okresie mieszkał w bursie prowadzonej przez oo. jezuitów, pracując dorywczo w fabryce mebli[8].

Ważną cezurę w rozwoju artystycznym Józefa Gosławskiego stanowi rok 1929. Ukończył wówczas I i II kurs PSSZiPA, a także wziął udział w pierwszej zbiorowej wystawie rzeźby[12][8]. W tym samym roku młody artysta nawiązał przejściowy kontakt z grupą Stanisława Szukalskiego, która stawiała się w opozycji do środowiska profesorów krakowskiej ASP[13]. Ostatecznie nie zdecydował się zostać członkiem Szczepu Rogate Serce, jednak w późniejszych okresach myśl twórcza Szukalskiego wielokrotnie inspirowała Józefa Gosławskiego w jego działalności artystycznej[13]. Wbrew hasłom Stacha z Warty kontynuował naukę w Szkole na Wydziale Specjalnym Rzeźby, którą zakończył w 1932 z wynikiem bardzo dobrym, a następnie rozpoczął studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Xawerego Dunikowskiego[8]. Po pierwszym semestrze został jednak relegowany z uczelni z powodu problemów związanych z opłacaniem czesnego[8]. W tym samym roku wziął udział w Międzynarodowej Wystawie Karykatury w Wiedniu (w Künstlerhaus), gdzie wyróżniono dwie jego prace rzeźbiarskie – Piłsudski i Kasztanka oraz Dunikowski[8].

W 1933 odbyła się pierwsza indywidualna wystawa jego dzieł[8]. Zorganizowano ją w Pałacu Sztuki w Krakowie, a jej otwarcia dokonał Ludwik Solski[8]. Jeszcze podczas wernisażu Gosławski otrzymał od Dunikowskiego propozycję powrotu na uczelnię, z której jednak nie skorzystał[11]. W październiku tego samego roku zapisał się do ASP w Warszawie, gdzie przyjęto go na drugi rok bez egzaminów[11]. Pobierał nauki w pracowni profesora Tadeusza Breyera[8]. Udało mu się także uzyskać stypendium na wyjazd do Włoch, w czym pomogli pracownicy Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP – Stefan Głuchowski i Jan Sampolski[8].

24 lutego 1935 Józef Gosławski wyjechał do Rzymu, by rozpocząć studia na Reale Accademia di Belle Arti e Liceo Artistico[8]. Wykonana przezeń w glinie praca została oceniona na tyle wysoko, że zalecono mu jedynie uzupełnienie przedmiotów teoretycznych – trafił wówczas do pracowni profesora Angelo Zanelliego[8]. W tym czasie nawiązał kontakty z innymi przedstawicielami polskich środowisk twórczych w Wiecznym Mieście – m.in. z Wiktorem Mazurowskim, Michałem Paszynem, Janem Dzieślewskim i Krystyną Dąbrowską[8]. Gdy w 1936 powstała Polska Organizacja Artystów Plastyków "Kapitol" Józef Gosławski został jej wiceprezesem[8]. W tym samym roku prezentował również swoje prace na wystawie tej grupy w Rzymie[8].

W roku następnym artysta zdał egzamin z języka włoskiego i w czerwcu otrzymał dyplom Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych[8]. Pozostał jednak we Włoszech, gdzie odbywał podróże po kraju, studiował sztukę antyczną i renesansową oraz rozwijał kontakty z Antonim Madeyskim, Krystyną Dąbrowską, Józefem i Łucją Oźminami oraz Lechem i Heleną Grześkiewiczami[8]. Tworzył również kolejne dzieła; uczestniczył też w kolejnej wystawie rzeźby w Rzymie[8]. 19 lipca 1939 powrócił do Polski[8], gdyż od 1 września miał objąć stanowisko konserwatora w Zamku Królewskim w Warszawie[11]. Dorobek twórczy z pobytu w Italii zaginął jednak podczas transportu[8]. Według różnych relacji część dzieł, w tym m.in. Popiersie Piłsudskiego, mogła trafić do zamku Villa del Catajo w północnych Włoszech, jednak dalsze ich losy nie są znane[14]. Informacje o znajdowaniu się rzeźb Gosławskiego w Villa del Catajo zostały zweryfikowane przez rodzinę artysty i okazały się fałszywe.

Objęcie stanowiska na Zamku zostało uniemożliwione przez wybuch II wojny światowej[8]. We wrześniu, zgodnie z rozkazem płk. Umiastowskiego, opuścił stolicę udając się w kierunku Zaleszczyk[8]. Przedostał się do Nieświeża, do swojej siostry Anny Ellert[8]. Nauczał wówczas rysunku w miejscowej szkole, prowadzonej przez zakonnice[8].

Lata 40.[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 1940 Józef Gosławski razem z siostrą przybył do Wąwolnicy, gdzie spędził lata okupacji niemieckiej[8]. Służbę wojskową uniemożliwiał mu astygmatyzm, współpracował jednak z organizacjami podziemnymi[8]. Podczas lat wojny utrzymywał się z wytwarzania przedmiotów artystycznych[8]. Zajął się również edukacją artystyczną swojego młodszego brata – Stanisława[15]. Zwrócił się także ku twórczości medalierskiej – powstały wówczas m.in. medale o tematyce martyrologicznej[8]. W 1943, podczas pracy nad jednym z nich[16] miała miejsca rewizja SS-manów, jednak dzieło w ostatniej chwili zostało schowane[17].

Po zakończeniu działań wojennych Józef Gosławski przybył do Kazimierza Dolnego, gdzie z własnej inicjatywy rozpoczął prace restauratorsko-konserwatorskie przy kamienicy Pod Świętym Mikołajem[8]. Później nad konserwacją nadzór objęło Ministerstwo Kultury i Sztuki, które reprezentował ówczesny konserwator wojewódzki – Jan Zachwatowicz[8]. W pracy, prowadzonej w sezonach letnich, Józefowi Gosławskiemu pomagał brat Stanisław, a od 1948 także żona artysty, Wanda[8]. Z tego okresu pochodzi cykl rysunków[2] i kilka akwareli[8].

W roku 1947 Józef Gosławski został zatrudniony jako zastępca profesora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu gdzie powierzono mu kierownictwo Katedry Rzeźby w Metalu i Medalierstwa[8]. Poznał tam studentkę PWSPP, Wandę Mankin, z którą ożenił się 25 września 1948[18][8]. Zamieszkali wówczas przy ul. Promienistej, a pracownia rzeźbiarska znajdowała się przy ul. Szamarzewskiego[8]. 5 sierpnia 1949 urodziła się ich pierwsza córka – Bożena Stefania[8]. W roku 1948 Gosławski otrzymał pierwsze po wojnie duże zamówienie – wykonanie sgraffito oraz sześciu postaci świętych dla Bazyliki archikatedralnej św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie[8].

Lata 50. i 60.[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 50. w ówczesnej Polsce zintensyfikowano wdrażanie doktryny socrealistycznej, szczególnie w dydaktyce[19]. Reorganizacją zostały objęte wyższe uczelnie artystyczne w związku z czym Gosławski – mający przed wojną styczność m.in. z Szukalskim i środowiskami artystycznymi Rzymu – został z PWSSP zwolniony, o czym sam pisał w następujący sposób[19]:

...ciekawi mnie, jak uporałeś się z trudnościami pierwszej, jak i drugiej reorganizacji Uczelni. Jeżeli chodzi o mnie, to nie miałem z tym wiele kłopotu – po prostu zostałem zwolniony, a moja pracownia zlikwidowana.

— list Józefa Gosławskiego do Witolda Chomicza z 20 grudnia 1950 roku

Wydarzenia te wpłynęły na pogorszenie sytuacji materialnej rodziny[8]. Pracy artystycznej nie sprzyjały fatalne warunki w ówczesnej pracowni twórcy, takie jak przede wszystkim mała powierzchnia i złe oświetlenie[8]. Mimo tego właśnie w latach 50. Józef Gosławski stworzył najważniejsze dzieła monumentalne. Najpierw przystąpił do konkursu na wykonanie dekoracji artystycznej dla powstającej wówczas w stolicy Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej[8]. W wyniku jego rozstrzygnięcia otrzymał zlecenie na realizację grupa alegorycznej Muzyka – wykonał je w 1952[8]. Przy pracy nad dziełem Józefowi Gosławskiemu pomagali żona[20] i brat Stanisław[21], a za jego wykonanie artyście przyznany został Srebrny Krzyż Zasługi[8] (1952)[22]. Jeszcze w tym samym roku rozpoczął prace nad pomnikiem mającym upamiętniać ofiary niemieckiego obozu karno-śledczego w Żabikowie[8]. W 1955 powstał model pomnika Chopina (który ostatecznie w roku 1969 stanął w Żelazowej Woli[23]), a w 1956 wykonany został pomnik Mickiewicza dla Gorzowa Wielkopolskiego[8].

W 1952 twórcę wybrano na stanowisko prezesa Okręgu Poznańskiego ZPAP, którą to funkcję pełnił przez dwie kadencje[8]. 23 października 1952 Gosławskim urodziła się druga córka, Maria Anna[8]. 28 lutego 1955 na wniosek Ministra Kultury i Sztuki rzeźbiarz został odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej[24] (odznaczenie to zostało zaprojektowane przez niego samego w 1954[25]). W 1956 Józef Gosławski z rodziną przeprowadził się do Warszawy na Saską Kępę, gdzie w ramach spółdzielni mieszkaniowej Kolektyw powstały domy szeregowe z pracowniami – w ich sąsiedztwie zamieszkali wówczas Józef Trenarowski, Adam Roman, Kazimierz Bieńkowski, Eugeniusz Żarkowski, Tadeusz Świerczek i Adam Procki[5]. Gosławski uczestniczył w tym czasie w licznych wystawach, m.in. Circolo artistico w Katanii (1959)[26] oraz brał udział w konkursach artystycznych, np. w Międzynarodowym Konkursie na pomnik w Oświęcimiu-Brzezince (1957), Konkursie na Pomnik Bohaterów Warszawy (I etap – 1958, II – 1959) oraz w konkursie na monety – 2, 5 i 10 zł (1958)[27]. Miał też wystawę indywidualną w Budapeszcie (1960)[28].

W 1958 w ramach wymiany zorganizowanej przez ZPAP odbył podróż do Związku Sowieckiego, gdzie zwiedził m.in. Moskwę, Leningrad, Zagorsk i Jałtę[29][8]. W 1961 Józefa Gosławskiego wybrano prezesem Sekcji Rzeźby Zarządu Głównego ZPAP[8]. W dniu 12 października[22] 1962 za cykl medali wojennych przyznano mu nagrodę Ministra Obrony Narodowej III stopnia[30]. Zmarł nagle 23 stycznia 1963 roku w Warszawie[8]. Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie[31].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek Janiny Gałowej z Rogalskich na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (1932)
 Z tym tematem związana jest kategoria: Twórczość Józefa Gosławskiego.

Józef Gosławski pozostawił po sobie liczne realizacje w zakresie rzeźby pomnikowej i portretowej, medalierstwa, karykatury, jak również konserwacji i rysunku[22]. Jego wczesne prace, w większości niezachowane lub zaginione, wykazują wpływy kubizmu (Karykatura własna artysty – ok. 1932-1933), idei Szukalskiego (Projekt pomnika Władysława Orkana – ok. 1929), a także form bliskich koncepcji artystów z kręgu Polskiej Sztuki Stosowanej (np. Projekt ołtarza ze św. Franciszkiem – 1932)[32]. Pobyt i studia we Włoszech oraz bezpośrednie zetknięcie się artysty z tamtejszą sztuką dodatkowo wpłynęły na zmianę widzenia artystycznego – świadczą o tym m.in. portrety Sycylijczyka, Marii Maro i Roberta (wszystkie wykonane w 1937)[32]. Wpływ antyku i włoskiego odrodzenia zauważalny jest również pierwszych pracach plakietach powstałych w Rzymie[33]. Pełną analizę przedwojennej twórczości Józefa Gosławskiego uniemożliwiają luki w dokumentacji[34], szczególnie dorobku z okresu studiów włoskich, który zaginął podczas transportu do Polski w sierpniu 1939 roku[8][14].

Warunki okupacji niemieckiej skłoniły artystę do zainteresowania się rękodzielnictwem oraz małymi formami rzeźbiarskimi[22]. Powstałe wówczas medale w przeważającej części poświęcone zostały martyrologii narodu polskiego[35]. Twórczość medalierską kontynuował także po wojnie[22]. Na stałe wprowadził do tej dziedziny nowe koncepcje, szczególnie w odniesieniu do formy i kształtu[22]. Stał się łącznikiem między pokoleniem Konstantego Laszczki i Józefa Aumillera a medalierami późniejszego okresu[22].

Kontynuował także twórczość w zakresie rzeźby monumentalnej – zrealizował m.in. pomnik Nigdy wojny w Żabikowie (1956), pomnik Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim (1956), model pomnika Chopina (1955)[32] (który stanął w Żelazowej Woli już po śmierci artysty[23]) oraz Ołtarz Przemienienia Pańskiego (1960)[32].

Dorobek twórczy Józefa Gosławskiego wykazuje wpływy wielu stylów i koncepcji artystycznych, wywodzących się z różnych kultur i epok, przez co nie zamyka się w jednorodnej formule[22]. W jego pracach widoczne jest również zróżnicowanie formy, materiałów i skali[22]. Zasadniczym spoiwem jego sztuki jest jednak przeważający w niej temat, czyli osoba ludzka przedstawiona zarówno jako postać heroiczna, jak i podczas codziennej egzystencji[22].

Rzeźby[edytuj | edytuj kod]

Karykatura Mahatmy Gandhiego (1932)
Pomnik Nigdy wojny na terenie dawnego obozu żabikowskiego w Luboniu (1956)

Wczesna twórczość rzeźbiarska Józefa Gosławskiego to okres, w którym artysta wielokrotnie nawiązywał do wypracowanych już koncepcji twórczych. Wyraźne są tu wpływy m.in. formistów (Portret Witolda Chomicza – 1927-1928), Xawerego Dunikowskiego (Nagrobek Janiny Gałowej z Rogalskich na Cmentarzu Rakowickim – 1932) i Jana Szczepkowskiego (Projekt ołtarza ze św. Franciszkiem – 1932)[32][30]. Z kolei wpływ Stacha z Warty dał o sobie znać m.in. w Karykaturze Józefa Piłsudskiego i Kasztanki (ok. 1932)[13]. Cała seria karykatur rzeźbiarskich wykonanych przez Józefa Gosławskiego pokazuje też ewolucję jego rozwoju artystycznego – dopatrywać się w nich można również inspiracji twórczością Augusta Zamoyskiego i stylistyką art déco[34]. W przedwojennych dziełach artysty czerpał również z dorobku sztuki Starożytnego Egiptu, co związane jest m.in. z popularnością tego kierunku w ówczesnej Europie oraz z pobytem twórcy we Włoszech podczas wojny włosko-abisyńskiej[11]. Jednak w całej twórczości przedwojennej Józefa Gosławskiego dominowały głównie wpływy Dunikowskiego i Szukalskiego[36]. Słabo zachowana dokumentacja oraz zawirowania wojenne wpłynęły na trudności w tworzeniu opracowań dotyczących dokonań artysty z tego okresu[30] – żaden katalog nie potwierdza np. informacji o możliwym współudziale Józefa Gosławskiego przy tworzeniu ze Stanisławem Kazimierzem Ostrowskim Pomnika Grunwaldzkiego na Wystawę Światową w Nowym Jorku w 1939, o czym wspomina jedynie Krzysztof Głuchowski[37].

Po wojnie artysta zwrócił się ku formom monumentalnym realizując grupę Muzyka (1952) na warszawskim MDM-ie[21] i pomniki: Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli (1955)[38], Adama Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim[39] (1956) oraz Nigdy wojny (1956) poświęcony pamięci ofiar obozu w Żabikowie pod Poznaniem[32]. Tworzył również portrety (m.in. Portret córki Bożenki – 1953 oraz Portret bratanka Janusza – 1958)[32]. W 1961 wykonał prawdopodobnie jedyny istniejący pełnopostaciowy pomnik Cypriana Kamila Norwida[40]. W związku z organizowanymi w latach 50. i 60. konkursami rzeźbiarskimi Gosławski stworzył też wiele projektów, które nie zostały dotychczas zrealizowane, m.in. Pomnika Bohaterów Warszawy (1958/1959), Pomnika Żołnierzy I Armii WP (1959), Płonące getto (1962) oraz Pomnika Bolesława Prusa (1962)[32]. Równolegle powstawały dzieła o tematyce sakralnej – np. Krucyfiks[41] (1943), postacie świętych dla katedry w Lublinie (1947-1948), czy też Ołtarz Przemienienia Pańskiego[42][43] dla Masłowa Pierwszego pod Kielcami (1960)[32]. Dla kościoła w Masłowie Pierwszym, podobnie jak dla kościoła św. Jana Kantego w Poznaniu, wykonał stacje drogi krzyżowej[44]. Spośród licznych projektów wykonywanych przez Józefa Gosławskiego zrealizowany został zespół płaskorzeźb z herbami polskich miast dla moskiewskiego hotelu Warszawa (1961)[30][45].

Medale i plakiety[edytuj | edytuj kod]

Awers medalu poświęconego Ludwikowi Zamenhofowi (1959)
Rewers medalu poświęconego Ludwikowi Zamenhofowi (1959)

Dorobek medalierski Józefa Gosławskiego składa się z kilkudziesięciu dzieł[46]. Najprawdopodobniej jednym z ważniejszych czynników, które skłoniły rzeźbiarza ku tej dziedzinie twórczości była znajomość z Włodzimierzem Głuchowskim[47]:

Zainteresowanie medalierstwem rozbudził w Józwie właśnie mój wuj Włodzimierz Głuchowski zapalony numizmatyk, z którym zaprzyjaźnili się jeszcze przed wojną. Wtedy powstały, między innymi, dwie wspaniałe plakiety-portrety: Marszałka Piłsudskiego, i robiona na zamówienie, papieża Piusa XII. Odwiedzali się jak tylko mogli i dyskutowali, które wydarzenia czy rocznice Józwa powinien uwiecznić w metalu.

Krzysztof Głuchowski: Śladami pradziadów.

Pierwsze prace powstały jeszcze przed wybuchem II wojny światowej, w czasie pobytu artysty we Włoszech[33]. Były to m.in. trzy plakiety z 1939 o tematyce religijnej – Ucieczka do Egiptu, Wskrzeszenie córki Jaira oraz Zwiastowanie – widoczne są w nich wyraźne wpływy antyczne, renesansowe, a także pewne koncepcje stosowane przez Antoniego Madeyskiego[33]. Jeszcze wcześniej, bo w 1935, także w Rzymie, powstała plakieta z popiersiem Józefa Piłsudskiego[35]. Z punktu widzenia twórczości medalierskiej sam pobyt w Wiecznym Mieście zaowocował również istotną znajomością – z Jerzym Wankiewiczem, odlewnikiem, z którym artysta w przyszłości miał wielokrotnie współpracować[33].

Pierwsze medale powstały już podczas okupacji – były to m.in.: Rok 1939 (1939), Bolesław Chrobry (1940) i Majdanek (1944)[33]. Powstające wówczas dzieła, w przeważającej mierze o tematyce martyrologicznej wyrażały protest przeciwko wojnie i towarzyszącym jej okrucieństwom[33]. Po zakończeniu działań zbrojnych artysta kontynuował twórczość medalierską, w której zdecydował się na upamiętnienie żołnierzy polskich, walczących zarówno w wojnie obronnej (m.in. Westerplatte I – 1949 i Westerplatte II – 1954), jak i Ludowym Wojsku Polskim (Lenino I – 1949) oraz Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (Monte Cassino – 1949)[35]. Wiele medali poświęconych zostało ofiarom zbrodni niemieckich w Polsce, a także wojny jako takiej (m.in. Radogoszcz oskarża faszyzm niemiecki – 1949, Męczennikom obozów koncentracyjnych XX wieku – 1961, Hańba mordercom kobiet i dzieci – 1961, oraz Nigdy wojny – 1963)[35]. Liczne prace są wyrazem pamięci i uznania dla znanych Polaków – do tej grupy medali należą np. Fryderykowi Chopinowi w setną trzydziestą dziewiątą rocznicę urodzin. Geniuszowi muzyki polskiej w setną rocznicę zgonu, Juliuszowi Słowackiemu w setną rocznicę zgonu oraz Adamowi Mickiewiczowi w sto pięćdziesiątą rocznicę urodzin (wszystkie trzy z 1949)[35]. Innymi tematami podejmowanymi przez artystę były rocznice wydarzeń historycznych (m.in. Grunwald 1410-1960 – 1960 oraz 1000-lecie Chrztu Polski – 1966) i polskie miasta (m.in. 500-lecie powrotu Gdańska do Polski[48] – 1954 oraz Lidzbark Warmiński – miasto mężów znakomitych – 1958)[35]. W twórczości Józefa Gosławskiego pojawiła się również tematyka sportowa – np. plakiety Dyskobol i Tenisistka (obie z 1950)[35].

Większość powstających dzieł była doceniana jeszcze za życia artysty, o czym świadczą liczne zakupy do muzeów krajowych (m.in. Warszawa, Wrocław, Kraków, Lublin, Toruń) i zagranicznych (m.in. Praga, Ateny, Budapeszt, Rzym, Watykan, Paryż, Haga, Moskwa, Sankt Petersburg)[22]. Zdarzały się jednak przypadki, gdy wpływ decydentów politycznych na kierunki rozwoju kultury prezentowanej szerokiemu gronu odbiorców był dla twórcy niekorzystny[49]:

Muzeum Narodowe w Krakowie już zakupiło cztery medale, natomiast Muzeum Narodowe w Warszawie mimo entuzjazmowania się przez Dyr. Lorentza, Kust. Jodkowskiego, Kust. Szemiothową i innych odmówiło zakupu. Stało się to na skutek interwencji warszawskich kacyków. Mimo zaskoczenia sprawa ta jest do przeżycia, jest tylko żywym przykładem jacy ludzie decydują w tworzeniu naszej kultury. [...] W Warszawie dowiedziałem się, dlaczego komisja odmówiła zakupu moich medali. Zdziwi Cię to, ale jest to prawda, co Ci napiszę. Delegat Ministerstwa Kultury i Sztuki mgr ... nie zgodził się mówiąc: "Gosławski jeszcze nie umarł, aby kupować jego prace".

— list Józefa Gosławskiego do Witolda Chomicza z 18 grudnia 1949 roku

Charakterystyczne dla medali Józefa Gosławskiego jest poświęcenie szczególnej uwagi liternictwu, widoczne np. w dziele Hańba mordercom kobiet i dzieci, gdzie wyrazy HAŃBA zostały ułożone w kształcie krzyża[33]. Z kolei zastosowanie odmiennych od powszechnie dominujących kompozycji wpisanych w okrąg uczyniło Gosławskiego prekursorem odejścia od klasycznej formy i kształtu medalu[33][46] (np. Kołobrzeg 1945-1955 z 1955 roku)[35]. Wykorzystywane przez niego rozwiązania wpłynęły na dalszy rozwój polskiego medalierstwa[33]. Jego rolę w tym zakresie jednoznacznie oceniał także dr Adam Więcek[50]:

Odmiennie rozwijała się twórczość Józefa Gosławskiego (1908-1963), nadzwyczaj oryginalnego i uzdolnionego medaliera. [...] Gosławski dokonał w powojennym medalierstwie polskim istnego przewrotu. Jako jeden z pierwszych zerwał on w sposób radykalny z tradycyjną formą oraz kształtem medalu klasycznego. Jego dzieła wyróżniają się rzeźbiarską fakturą oraz próbą syntetycznego ujmowania tematów. [...] Gosławski jest klasą dla siebie. Jego sztuka – wstrząsająca, dramatyczna, ale jakże prawdziwa – była na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych czymś zupełnie nowym, zapowiedzią zbliżających się nieuchronnie zmian.

Adam Więcek: Dzieje sztuki medalierskiej w Polsce.

Monety[edytuj | edytuj kod]

Rewers obiegowej monety 5 zł z wizerunkiem rybaka, bitej wg projektu z 1958 roku

Konkurs NBP na monety 2, 5 i 10 zł z lat 1957/58[edytuj | edytuj kod]

Twórczość Józefa Gosławskiego w zakresie monet związana jest głównie z ogłoszonym w listopadzie 1957 roku przez NBP konkursem[51]. Jak głosiła broszura z jego warunkami, w związku z trwałością materiału monety miały stać się w przyszłości świadectwem historycznym i artystycznym, zatem:

[...] monety emitowane w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powinny stanowić dzieło sztuki o wysokiej wartości artystycznej.

— broszura z warunkami konkursu[51]

Rozstrzygnięcie z marca 1958 roku było wyraźnym sukcesem Józefa Gosławskiego[51]. Za monetę 10 zł z Mieszkiem i Dobrawą uzyskał pierwszą nagrodę – zdecydowano o wybiciu jej jako srebrnej monety milenijnej (100 zł) w związku z nadchodzącymi uroczystościami Tysiąclecia Państwa Polskiego[51]. Moneta 2 zł (Kogutki) przyniosła z kolei drugą nagrodę[51]. Ponadto Gosławskiemu przyznano łącznie cztery wyróżnienia za monety: 10 zł (Mikołaj Kopernik), 5 zł (Rybak), 5 zł (Statek Waryński) oraz 2 zł (Łoś)[51]. Po wybiciu monet próbnych podjęto decyzję o emisji 5 zł z rybakiem oraz 10 zł z Kopernikiem jako monet obiegowych[51]. Z kolei monety z Łosiem i Kogutkami nie zostały wybite nawet w wersji próbnej[52].

Moneta Mieszko i Dąbrówka (100 zł) stała się jedną z najdroższych monet okresu PRL[53], a w latach 70. w konkursie Biuletynu Numizmatycznego zyskała miano Najpiękniejszej Monety Polskiej[46]. Pożądane przez kolekcjonerów są także rzadkie odmiany Rybaka (5zł) – ze słoneczkiem (przebicie stemplem) i bałwankiem (inna ósemka w dacie 1958)[53]. Wyjątkową monetą jest również 10 zł z wizerunkiem Kazimierza Wielkiego, bita jako moneta próbna w 1964, gdyż w związku z przyjętym założeniem na awersie miał znaleźć się wizerunek orła białego z czasów panowania ostatniego władcy piastowskiego – tym samym stała się ona jedyną monetą wybitą w PRL, na której znalazł się orzeł w koronie[54].

Obiegowe[edytuj | edytuj kod]

Opis Nominał Średnica
[mm]
Masa
[g]
Metal lub stop Rant Okres obiegu Emitowana w latach
Rybak[55] (Rewers[56]) 5 złotych 29 3,45 aluminium ząbkowany 1958-1994 1958, 1959, 1960, 1971, 1973, 1974
Mikołaj Kopernik[57] (Duży; awers i rewers) 10 złotych 31 12,9 miedzionikiel ząbkowany 1959-1977 1959, 1961, 1962, 1965
Mikołaj Kopernik[58] (Mały; awers i rewers) 10 złotych 28 9,5 miedzionikiel ząbkowany 1967-1977 1967, 1968, 1969
Mieszko i Dobrawa[59] (Okolicznościowa; awers i rewers) 100 złotych 35 20 srebro (Próba 900) gładki 1966-1994 1966

Próbne[edytuj | edytuj kod]

Opis Nominał Średnica
[mm]
Metal lub stop Rant Rok wybicia
50 groszy[60] (Rewers[56]) 50 gr 23 nikiel, aluminium, mosiądz? ząbkowany 1958
Gałązka dębu[61] (Rewers[56]) 1 zł 25 nikiel, aluminium ząbkowany 1958
Statek Waryński[62] (Awers i rewers) 5 zł 29 nikiel, mosiądz, aluminium ząbkowany 1958
Statek Waryński[63] (Awers i rewers) 5 zł 29 nikiel, aluminium ząbkowany 1960
Atrybuty przemysłu[64] (Rewers[56]) 5 zł 29 aluminium ząbkowany 1958
Atrybuty przemysłu[65] (Rewers[56]) 5 zł 29 nikiel ząbkowany 1959
Kazimierz Wielki[66] (Awers i rewers) 10 zł 31 miedzionikiel, nikiel? ząbkowany 1964
Kazimierz Wielki[67] (Wersja z orłem w koronie; awers i rewers) 10 zł 31 miedzionikiel, nikiel? ząbkowany 1964
Mieszko i Dobrawa[68] (Profile; awers i rewers) 100 zł 35 nikiel, srebro (Próba 750) gładki 1960
Mieszko i Dobrawa[69] (Profile; awers i rewers) 100 zł 35 nikiel, srebro (Próba 900) 1000 lecie państwa polskiego 1966

Pozostałe dzieła[edytuj | edytuj kod]

Cygan z małpą

Poza twórczością typową rzeźbiarską i medalierską Józef Gosławski wykonał także szereg innych dzieł. Były to głównie rysunki i akwarele (m.in. z Kazimierza Dolnego[8] oraz z podróży do ZSRR w 1958[44]). W latach 50. i na początku 60. powstał również zestaw zabawek choinkowych[70].

W czasie pobytu w Wąwolnicy w latach okupacji wraz z bratem Stanisławem wykonali narzędzia, za pomocą których prace z zakresu rzemiosła artystycznego[15]:

Po wykonaniu dłut brat mój Józef zaczął projektować przedmioty przemysłu artystycznego. Były to różnego rodzaju talerze, patery, kasetki, papierośnice, kałamarze. Wszystkie [...] były wykonane z dużym smakiem, żeby jako tako żyć

— Wspomnienia Stanisława Gosławskiego

Z tego okresu pochodzą także drewniane figurki wojów słowiańskich (1943) oraz odlana w brązie Plakieta z Matką Boską Częstochowską (1944)[25]. Z kolei po wojnie Józef Gosławski projektował liczne odznaczenia, m.in.: Odznakę Nagrody Państwowej (1951), Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954), Odznakę Wzorowego Żołnierza (po 1958), Medal za Ofiarność i Odwagę (1960)[71] oraz Odznakę absolwenta Akademii Medycznej w Warszawie (1962)[25]. Równolegle powstawały medalioniki, m.in. z żoną Wandą (1949), Adamem Mickiewiczem (1955) i Fryderykiem Chopinem (1955)[25]. Artysta wykonywał także dzieła z zakresu rzeźby ceramicznej, jak np. Madonnę z Dzieciątkiem[72] z 1960, czy też karykaturę ubogiego malarza – Cołaska z 1962[25]. W zrealizowanych przez niego popiersiach wystawienniczych do ekspozycji biżuterii dla Jablonexu[72] z 1961 widoczne są podobne tendencje stylistyczne, jakie spotyka się w dziełach Józefa Trenarowskiego, a także Haliny Chrostowskiej[73].

Udział w konkursach[edytuj | edytuj kod]

Rok Konkurs Uwagi
1936 Konkurs na popiersie Józefa Piłsudskiego I nagroda; rzeźba zrealizowana 1938-1939, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (RZW. 753); odlew w Muzeum w Turku
1946/47 Konkurs na godło państwowe II nagroda
1951 Konkurs na rzeźby na pl. Konstytucji w Warszawie Rzeźba Muzyka znajduje się na budynku przy ul. Koszykowej 34/50
1951 Konkurs na odznakę GKKF[74] I nagroda
1951 Konkurs na odznakę nagrody państwowej I nagroda
1953 Konkurs na pomnik partyzantów w Lublinie Miejsce przechowywania projektu nieznane
1953 Konkurs na Łuk Triumfalny w Lublinie Miejsce przechowywania projektu nieznane
1953 Konkurs na medal z okazji 500-lecia powrotu Gdańska do Polski Medal w zbiorach Muzeum w Lublinie (N/440, N/441), Muzeum Narodowego w Poznaniu (E 6376, E 6377, E 10009), Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu (MP 145, 8106, MP 9202), Zamku Królewskiego w Warszawie – kolekcja Kuryłowicza (-4817/602), Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (G 2260, G 6390, G 6484) oraz w zbiorach prywatnych
1955 Konkurs na pomnik Adama Mickiewicza w Poznaniu Projekt pomnika w zbiorach prywatnych
1957 Międzynarodowy konkurs na pomnik w Oświęcimiu-Brzezince Miejsce przechowywania projektu nieznane
1958 Konkurs na monety 10 zł – I nagroda za projekt Mieszko i Dąbrówka (moneta wyemitowana jako srebrne 100 zł w 1966)
10 zł – wyróżnienie za projekt Mikołaj Kopernik (moneta weszła do obiegu w 1959)
5 zł – wyróżnienia: projekt Statek Waryński oraz Rybak (moneta weszła do obiegu w 1958)
2 zł – dwie II nagrody: projekt Kogutki i projekt rewersu z orłem; wyróżnienie za projekt Łoś
1958 I etap konkursu na pomnik Bohaterów Warszawy Miejsce przechowywania pierwszego projektu nieznane; drugi w zbiorach Muzeum Warszawy (22176)
1958 Konkurs na medal XV-lecia Ludowego Wojska Polskiego I, II i III nagroda
1959 II etap konkursu na pomnik Bohaterów Warszawy I nagroda (jedna z sześciu); projekt powstał we współpracy z Wandą i Stanisławem Gosławskim, obecnie w zbiorach Muzeum Warszawy (22178)
1959/1960 Konkurs na pomnik 1 Armii WP Projekt powstał we współpracy z Wandą i Stanisławem Gosławskim. Miejsce przechowywania projektu nieznane
1961 Konkurs na pomnik Juliusza Słowackiego w Warszawie Jeden z projektów w zbiorach Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu (DK. 21108), drugi w zbiorach prywatnych
1962 Konkurs na pomnik Żydów pomordowanych w Lublinie Projekt pomnika Płonące getto w zbiorach prywatnych
1962 Konkurs na pomnik Bolesława Prusa w Warszawie Dwa wyróżnienia honorowe; jeden z projektów powstał we współpracy z Wandą Gosławską; jeden z projektów zbiorach prywatnych, drugi w zbiorach Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu (DK.2109)

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

Indywidualne[edytuj | edytuj kod]

I stacja ceramicznej drogi krzyżowej w Kościele św. Jana Kantego w Poznaniu (ok. 1955-1956)
Rok Miasto Placówka Liczba prac
1933 Kraków Pałac Sztuki  ?
1960 Budapeszt Ośrodek Kultury Polskiej 30
1963 Warszawa Dom Wojska Polskiego 49
1968 Wrocław Ratusz 80
1973 Warszawa Centralne Biuro Wystaw Artystycznych 343
1974 Warszawa Galeria Wojskowa DWP 34
1974 Warka Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego 56
1974 Bydgoszcz Muzeum Okręgowe 18
1987 Lublin Muzeum Okręgowe 76
1995 Kazimierz Dolny Muzeum Nadwiślańskie – Galeria Letnia 80
1996 Bolesławiec Bolesławiecki Ośrodek Kultury[75] 70
1997 Chełmno Muzeum Okręgowe 50
2000 Konin Muzeum Okręgowe 84
2003 Warszawa Galeria Domu Artysty Plastyka[76][77] 105
2014 Orońsko Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku[78]  ?
2014/2015 Warszawa Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni[79]  ?

Zbiorowe (wybrane)[edytuj | edytuj kod]

Krajowe[edytuj | edytuj kod]

Rok Miasto Wystawa Placówka
1946 Lublin Festiwal Sztuk  ?
1947 Kraków II Ogólnopolski Salon Zimowy  ?
1949 Warszawa Plastycy w walce o pokój  ?
1950 Warszawa I Ogólnopolska Wystawa Plastyki  ?
1951/1952 Warszawa II Ogólnopolska Wystawa Plastyki  ?
1953 Warszawa 10 lat Ludowego Wojska Polskiego  ?
1953 Lublin Salon Jesienny ZPAP Okręgu Lubelskiego[80]  ?
1954 Warszawa IV Ogólnopolska Wystawa Plastyki  ?
1955 Poznań Wystawa ZPAP Okręgu Poznańskiego  ?
1955 Poznań Jesienna wystawa ZPAP Okręgu Poznańskiego  ?
1958/1959 Warszawa Rzeźba warszawska 1945–1958  ?
1959 Warszawa Warszawa w sztuce współczesnej  ?
1959 Warszawa II Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej  ?
1960 Warszawa Rzeźba polska 1945–1960  ?
1961/1962 Warszawa Polskie dzieło plastyczne w XV-lecie PRL  ?
1962 Lublin Martyrologia i walka Narodu Polskiego 1939–45  ?
1962 Poznań Salon Jesienny[81]  ?
1963 Warszawa Ogólnopolska Wystawa XX-lecia Ludowego Wojska Polskiego w twórczości plastycznej  ?
1963 Warszawa I Ogólnopolska Wystawa Medalierstwa  ?
1963 Warszawa Warszawa w Sztuce  ?
1963 Warszawa Wystawa w XVIII rocznicę wyzwolenia Oświęcimia  ?
1963 Warszawa Wystawa sztuki użytkowej w XV-lecie PRL  ?
1963 Warszawa Wystawa rzeźb i tkanin Okręgu Warszawskiego ZPAP  ?
1964 Warszawa Warszawa w sztuce  ?
1964 Warszawa Ogólnopolska Wystawa "Tkanina, ceramika, szkło"  ?
1965 Warszawa Wystawa grafiki i rzeźby w XX-lecie PRL  ?
1965 Toruń Odznaczenia, monety i medale PRL  ?
1966 Wrocław Sztuka medalierska w Polsce Ludowej 1945–1965  ?
1969 Warszawa 25 lat sztuki medalierskiej w Polsce  ?
1969 Wrocław Wystawa ceramiki i szkła w XXV-lecie PRL  ?
1969/1970 Bydgoszcz Medale PRL  ?
1969/1970 Warszawa 25 lat rzeźby warszawskiej  ?
1970 Poznań Wojna i pokój w twórczości plastycznej  ?
1971 Wrocław Rzeźba pomnikowa i monumentalna w PRL  ?
1971 Toruń Tematyka kopernikowska w medalierstwie i numizmatyce  ?
1971 Bydgoszcz Miasta polskie w medalach  ?
1972 Wrocław Polskie medale i odznaki medyczne  ?
1972 Bydgoszcz Kobieta w twórczości medalierskiej  ?
1972 Bydgoszcz Sławni Polacy na medalach  ?
1974 Lublin Przegląd rzeźby polskiej 1944-1974  ?
1974 Radom Współczesna rzeźba portretowa  ?
1974 Bydgoszcz Medale sportowe  ?
1974 Bydgoszcz Medale muzeów polskich  ?
1974 Bydgoszcz Miasta polskie w medalach  ?
1974 Warszawa Przeciw wojnie. Wystawa malarstwa, grafiki, rzeźby ze zbiorów Państwowego Muzeum na Majdanku[82]  ?
1977 Bydgoszcz Monety PRL  ?
1977 Bydgoszcz Ludzie teatru w medalierstwie  ?
1979 Wrocław Współczesne medalierstwo polskie 1944–1979  ?
1979/1980 Bydgoszcz Pisarze polscy na medalach  ?
1980 Bydgoszcz Tradycje wojska polskiego  ?
1980 Bydgoszcz Kobieta w twórczości medalierskiej  ?
1980 Warszawa Nauka polska w medalach  ?
1985/1986 Bydgoszcz Pieniądz Polski Ludowej 1944-1983  ?
1986 Lublin Plastyka lubelska  ?
1986 Ostrołęka Medale pamiątkowe Muzeów polskich  ?
1987 Bydgoszcz Kobieta na medalu  ?
1988/1989 Tuchola Medale jubileuszowe miast polskich  ?
1990 Bydgoszcz Fryderyk Chopin i ludzie jego epoki  ?
1996 Bydgoszcz Wybitni Polacy na medalach  ?
1997 Warszawa Tadeusz Breyer i jego uczniowie  ?
1997 Wrocław Rzeźba polska  ?
1998/1999 Warszawa Tunel czasu. Warszawska rzeźba końca wieku  ?
2002 Warszawa Nauka polska w medalierstwie[83]  ?
2007/2008 Bydgoszcz Farmacja i medycyna w medalierstwie[84] Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego
2008 Warszawa Obecni nieobecni[85] Dom Artysty Plastyka
2009 Toruń Mikołaj Kopernik w medalierstwie[86] Dom Kopernika
2009 Bydgoszcz Muzea polskie w medalierstwie ze zbiorów MOB[87] Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego
2010 Wrocław Impresje Chopinowskie Muzeum Miejskie Wrocławia
2010/2011 Warszawa Wojsko Polskie w medalierstwie Józefa Gosławskiego i w kolekcji medali Centralnej Biblioteki Wojskowej[88] Centralna Biblioteka Wojskowa
2011 Warszawa Polska Szkoła Mistrzów[89] Siedziba orkiestry Sinfonia Varsovia
2011 Warszawa Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś[90] Klub Kultury Saska Kępa
2012 Warszawa Sztuka wszędzie. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie 1904-1944[91] Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
2012 Sucha Beskidzka Pieniądz jako dzieło sztuki[92] Muzeum Miejskie Suchej Beskidzkiej
2012 Płock Medale z daru Tadeusza Boguckiego[93] Muzeum Mazowieckie
2012/2013 Bydgoszcz Pieniądz PRL[94] Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego
2015 Warszawa Figury retoryczne. Warszawska rzeźba architektoniczna 1918-1970[95] Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni

Zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Rok Państwo Miasto Wystawa Placówka
1932 Austria  Wiedeń Międzynarodowa Wystawa Karykatury Künstlerhaus
1936 Włochy  Rzym Wystawa Koła Artystów Polskich "Kapitol"  ?
1936 Włochy  Rzym Wystawa Koła Artystów Polskich "Kapitol"  ?
1950 Czechosłowacja  Praga Światowa Wystawa Medalierstwa  ?
1950 Włochy  Rzym Wystawa sztuki sakralnej[96]  ?
1959 Włochy  Katania Circolo Artistico  ?
1959 Austria  Wiedeń Międzynarodowa Wystawa Medali Współczesnych  ?
1963/1964 ZSRR  Moskwa-Mińsk Wystawa w 20. rocznicę Wielkiej Wojny Ojczyźnianej  ?
1964 Włochy  Arezzo Międzynarodowy Konkurs Medalierstwa  ?
1965 NRD  Berlin-Erfurt-Lipsk Żołnierze narodu – polska armia w sztuce  ?
1966 Czechosłowacja  Kralupe Międzynarodowa wystawa medali  ?
1966 Bułgaria  Sofia Wystawa medalierstwa polskiego  ?
1966/1967 Węgry  Wystawa
objazdowa
Wojsko polskie w służbie ludowej obronności  ?
1967 Jugosławia  Wystawa
objazdowa
Wojsko polskie w służbie ludowej obronności  ?
1967 Finlandia  Szwecja  Polska  Wystawa
objazdowa
 ?  ?
1967 Francja  Paryż XXVII Salon Sztuki Sakralnej  ?
1968 ZSRR  Moskwa Tematyka społeczno-rewolucyjna w polskiej sztuce plastycznej  ?
1969 Węgry  Budapeszt Międzynarodowa Wojskowa Wystawa Plastyki  ?
1971 Francja  Paryż 50 lat sztuki medalierskiej w Polsce  ?
1971 Holandia  Haga Wystawa medali polskich  ?
1972 NRD  Berlin Wojna i pokój w sztukach plastycznych PRL  ?
1985 Czechosłowacja  Praga Polskie medalierstwo współczesne  ?
2003 Austria  Wiedeń Nowe Państwo. Polska sztuka między eksperymentem a reprezentacją 1918-1939 (niem. Der neue Staat. Polnische Kunst zwischen Experiment und Repräsentation von 1918 bis 1939) Leopold Museum[97]

Nawiązania i inspiracje[edytuj | edytuj kod]

Pamięć o postaci Józefa Gosławskiego i jego twórczości, szczególnie medalierskiej, przypominana jest nie tylko przy okazji organizowanych wystaw. W grudniu 2008 roku Mennica Polska wyemitowała dla Lidzbarka Warmińskiego dukat lokalny Czterech mężów , w którym awers wykonano na podstawie medalu Gosławskiego – Lidzbark Warmiński – miasto mężów znakomitych[98]. W roku 2009 Józefowi Gosławskiemu poświęcono zestaw numizmatów z serii Słynni medalierzy – stał się tym samym drugim, po Stanisławie Wątróbskiej-Frindt, medalierem upamiętnionym w ten sposób[99]. W zestawie tym wyemitowany został m.in. medal powstały według modelu wykonanego przez twórcę podczas II wojny światowej, zatytułowany Rok 1939, który po raz pierwszy został zaprezentowany publicznie[100]. Towarzyszył mu też medal Hanny Jelonek z wizerunkiem artysty (awers) oraz pomnikiem Chopina jego autorstwa (rewers)[99]. Wspomniany pomnik stał się inspiracją także dla cyklu obrazów autorstwa Piotra Pawińskiego[101].

W roku 2009 wybito srebrne i złote repliki monety 5 zł z wizerunkiem rybaka, którą Józef Gosławski zaprojektował na konkurs NBP w 1957-58[102]. W 2012 Mennica Polska znów sięgnęła po projekty przygotowane na ten konkurs. Wyemitowano wówczas repliki monet Kogutki (2 zł, w srebrze[103] i w złocie[104]), Łoś (2 zł, w srebrze[105] i w złocie[106]) oraz złotą replikę 100-złotowej monety z Mieszkiem i Dobrawą[107].

Imię Józefa Gosławskiego nosi jedna z ulic w Wąwolnicy[108] – miejscowości, z którą artysta był związany przez szereg lat.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Decyzją władz uczelni nie został przyjęty z powodu zbyt młodego wieku.
  2. 2,0 2,1 Sanktuarium Matki Bożej Kębelskiej. Parafia św. Wojciecha w Wąwolnicy. Muzeum. sanktuarium-wawolnica.pl. [dostęp 3 września 2014].
  3. Piotr Ruciński: Co Kopernik, rybak i wzorowy żołnierz mają wspólnego...z Kazimierzem Dolnym. brulion-kazimierski.pl. [dostęp 26 grudnia 2009].
  4. Plener rzeźbiarski. kazimierzdolny.pl, 2007-06-20. [dostęp 1 stycznia 2010].
  5. 5,0 5,1 Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa – historia dzielnicy, jej mieszkańcy, środowisko artystyczne, sklepy i kawiarnie.... W: Hanna Faryna Paszkiewicz: Saska Kępa. Murator, 2001, s. 19. ISBN 83-915407-0-7.
  6. Benefis rzeźbiarza Juliana Boss-Gosławskiego. poznan.gazeta.pl, 2006-09-12. [dostęp 26 grudnia 2009].
  7. Starosta powstańczy w 1863.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 8,23 8,24 8,25 8,26 8,27 8,28 8,29 8,30 8,31 8,32 8,33 8,34 8,35 8,36 8,37 8,38 8,39 8,40 8,41 8,42 8,43 8,44 8,45 8,46 8,47 8,48 8,49 8,50 8,51 8,52 8,53 8,54 8,55 8,56 8,57 Anna Rudzka: Kalendarium życia Józefa Gosławskiego. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 60-65. ISBN 978-83-62248-00-1.
  9. Spośród kilkanaściorga dzieci Antoniego i Stefanii Gosławskich przeżyło tylko pięcioro.
  10. Joanna Wysocka-Pikało: Pożegnanie. Stanisław Gosławski. Artysta rzeźbiarz.. zpaplublin.pl, 2008-08-04. [dostęp 27 grudnia 2009].
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Wojciech Włodarczyk: "...modlę się do rzeźb Egiptu". W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 18-23. ISBN 978-83-62248-00-1.
  12. Prawdopodobnie w Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu.
  13. 13,0 13,1 13,2 Lechosław Lameński: Czy Józef Jan Gosławski mógł być uczniem Stacha z Warty Szukalskiego?. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 10-13. ISBN 978-83-62248-00-1.
  14. 14,0 14,1 Krzysztof Głuchowski: Józwa Gosławski. W: Krzysztof Głuchowski: Śladami pradziadów. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 2001, s. 17-18. ISBN 1-872286-69-0.
  15. 15,0 15,1 Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 24. ISBN 978-83-62248-00-1.
  16. Medal Majdanek. Historii jako dokument. Narodowi niemieckiemu – na wieczną hańbę (1944).
  17. Wanda Gosławska: Dwa medale Józefa Gosławskiego. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 47-48. ISBN 978-83-62248-00-1.
  18. Małżeństwo zostało zawarte w katedrze w Lublinie, zaś ślub cywilny odbył się w Kazimierzu Dolnym.
  19. 19,0 19,1 Maryla Sitkowska: Rzeźby Józefa Gosławskiego na MDM-ie w Warszawie. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 28-30. ISBN 978-83-62248-00-1.
  20. Będąca wówczas w ciąży
  21. 21,0 21,1 Anna Rudzka. Warto czasem spojrzeć w górę. „Zabytki”. 7, s. 6-9, lipiec 2008. Warszawa: Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA. ISSN 1640-0194. 
  22. 22,00 22,01 22,02 22,03 22,04 22,05 22,06 22,07 22,08 22,09 22,10 Józef Gosławski. Wystawa w 40-lecie śmierci, ISBN 83-89099-46-2
  23. 23,0 23,1 Hanna Wróblewska-Straus: O pomniku romantycznym słów kilka. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 32-33. ISBN 978-83-62248-00-1.
  24. Lista osób odznaczonych "Medalem 10-lecia Polski Ludowej". isap.sejm.gov.pl. [dostęp 9 października 2010].
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 Anna Rudzka: Varia. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 197-207. ISBN 978-83-62248-00-1.
  26. Anna Rudzka: Udział w wybranych wystawach zbiorowych. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 208. ISBN 978-83-62248-00-1.
  27. Anna Rudzka: Udział w konkursach. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 209. ISBN 978-83-62248-00-1.
  28. Anna Rudzka: Wystawy indywidualne. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 208. ISBN 978-83-62248-00-1.
  29. Towarzyszył mu wówczas m.in. Mieczysław Wejman.
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. T. II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
  31. Spis rzeźbiarzy pochowanych na cmentarzu. starepowazki.sowa.website.pl. [dostęp 5 listopada 2011].
  32. 32,0 32,1 32,2 32,3 32,4 32,5 32,6 32,7 32,8 Anna Rudzka: Rzeźba. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 66-136. ISBN 978-83-62248-00-1.
  33. 33,0 33,1 33,2 33,3 33,4 33,5 33,6 33,7 33,8 Barbara Kozarska-Orzeszek: Ku czci, chwale i pamięci, czyli o medalach Gosławskiego. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 40-42. ISBN 978-83-62248-00-1.
  34. 34,0 34,1 Iwona Luba: Młodzieńcza twórczość Józefa Gosławskiego. Próba rekonstrukcji. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 14-16. ISBN 978-83-62248-00-1.
  35. 35,0 35,1 35,2 35,3 35,4 35,5 35,6 35,7 Anna Rudzka: Medale i plakiety. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 137-180. ISBN 978-83-62248-00-1.
  36. Piotr Szubert: Wokół twórczości Józefa Gosławskiego, albo o pewnych nieporozumieniach i rzeźbach niewidzialnych. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 25-26. ISBN 978-83-62248-00-1.
  37. Krzysztof Głuchowski: Józwa Gosławski. W: Krzysztof Głuchowski: Śladami pradziadów. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 2001, s. 13. ISBN 1-872286-69-0.
  38. Muzeum Fryderyka Chopina:Żelazowa Wola. chopin.nifc.pl. [dostęp 11 listopada 2008].
  39. Dariusz Barański: Pomnikowa anarchia, czyli od Micka do Marszałka. gazeta.pl, 20-11-2008. [dostęp 16 lipca 2009].
  40. Tomasz Korpysz: Norwidowska "przypadków ironia" – z historii jednej rzeźby Józefa Gosławskiego. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 34-35. ISBN 978-83-62248-00-1.
  41. Jego odlew znajduje się obecnie w Kolegiacie w Tumie.
  42. Ostatnia renowacja górnej jego części zatarła surowy, skupiony wyraz oblicza Chrystusa i towarzyszących Mu proroków.
  43. Masłów. Kościół Przemienienia Pańskiego. diecezja.kielce.pl. [dostęp 3 września 2014].
  44. 44,0 44,1 Anna Rudzka: Sacrum. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 36-39. ISBN 978-83-62248-00-1.
  45. Prace te powstały we współpracy z bratem Stanisławem.
  46. 46,0 46,1 46,2 Hanna Jelonek: Refleksje Medalierki. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 43-45. ISBN 978-83-62248-00-1.
  47. Krzysztof Głuchowski: Józwa Gosławski. W: Krzysztof Głuchowski: Śladami pradziadów. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 2001, s. 17. ISBN 1-872286-69-0.
  48. Rewers zaprojektowali Ryszard Massalski i Wiktor Tołkin.
  49. Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 46. ISBN 978-83-62248-00-1.
  50. Adam Więcek: Medalierstwo połowy XX wieku i czasów najnowszych. 1945-1985. W: Adam Więcek: Dzieje sztuki medalierskiej w Polsce. Wyd. 2. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989, s. 232-234.
  51. 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 51,5 51,6 Anna Rudzka. Kopernik, rybak i łoś. czyli o monetach Józefa Gosławskiego. „Zabytki”. 7, s. 10-13, lipiec 2008. Warszawa: Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA. ISSN 1640-0194. 
  52. Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 54. ISBN 978-83-62248-00-1.
  53. 53,0 53,1 Piotr Cegłowski: Inwestorzy mają powody do zadowolenia. rp.pl, 2008-10-29. [dostęp 30 grudnia 2009].
  54. PRL: Próby niklowe. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  55. PRL: Monety obiegowe. Rybak z siecią, nominał. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  56. 56,0 56,1 56,2 56,3 56,4 Awers monet wykonał Wojciech Jastrzębowski.
  57. PRL: Monety obiegowe. Mikołaj Kopernik. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  58. PRL: Monety obiegowe. Mikołaj Kopernik. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  59. PRL: Monety obiegowe. Tysiąclecie Państwa Polskiego – Mieszko i Dąbrówka, nominał. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  60. PRL: Próby technologiczne i inne. Nominał. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  61. PRL: Próby niklowe. Nominał i gałązka dębu. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  62. PRL: Próby technologiczne i inne. "Waryński". m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  63. PRL: Próby niklowe. "Waryński". m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  64. PRL: Próby technologiczne i inne. Nominał i atrybuty przemysłu. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  65. PRL: Próby niklowe. Nominał i atrybuty przemysłu. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  66. PRL: Próby technologiczne i inne. Kazimierz Wielki. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  67. PRL: Próby niklowe. Kazimierz Wielki. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  68. PRL: Próby niklowe. Mieszko i Dąbrówka. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  69. PRL: Próby kolekcjonerskie. Mieszko i Dąbrówka. m4n.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  70. Irena Huml: Choinkowe misterium. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 55-57. ISBN 978-83-62248-00-1.
  71. Józef Gosławski 1908-1963. Wystawa prac. Warszawa: Związek Polskich Artystów Plastyków. Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, 1973.
  72. 72,0 72,1 Wspólnie z Wandą Gosławską.
  73. Maria Anna Rudzka: Józef Gosławski – formy duże i małe. W: Katarzyna Chrudzimska-Uhera, Bartłomiej Gutowski: Rzeźba w Polsce (1945-2008). T. XIII. Orońsko: Centrum Rzeźby Polskiej, 2008, s. 189, seria: Rocznik "Rzeźba polska". ISBN 978-83-85901-71-6.
  74. GKKF – Główny Komitet Kultury Fizycznej.
  75. Jan Żuralski: Narodowe Święto Niepodległości. istotneinformacje.pl, grudzień 1996. [dostęp 2 października 2009].
  76. JAN JÓZEF GOSŁAWSKI. W 40-LECIE ŚMIERCI. culture.pl, 2003. [dostęp 11 października 2008].
  77. Wystawa prac Józefa Gosławskiego. news.o.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
  78. Józef Gosławski - Sacrum i pieniądz. sculpture.art.pl. [dostęp 28 czerwca 2014].
  79. Tata rzeźbiarz. Zabawki choinkowe Józefa Gosławskiego. mnw.art.pl. [dostęp 28 grudnia 2014].
  80. Życie artystyczne Lublina w latach 1939-1960. teatrnn.pl. [dostęp 14 listopada 2014].
  81. Historia – Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu. arsenal.art.pl. [dostęp 21 lipca 2009].
  82. Franciszka Rdzak: Przeciw wojnie. Lublin: Państwowe Muzeum na Majdanku, 1974.
  83. Nauka polska w medalierstwie. Katalog wystawy zorganizowanej w 50-lecie Polskiej Akademii Nauk, ISBN 83-88477-09-9
  84. Irena Borowczak: Farmacja i medycyna w medalierstwie. muzeum.bydgoszcz.pl. [dostęp 16 sierpnia 2012].
  85. Obecni – nieobecni. owzpap.pl, 2008. [dostęp 22 stycznia 2009].
  86. Mikołaj Kopernik w medalierstwie. muzeum.torun.pl. [dostęp 19 lipca 2009].
  87. Irena Borowczak: Muzea polskie w medalierstwie ze zbiorów MOB. muzeum.bydgoszcz.pl. [dostęp 16 sierpnia 2012].
  88. Wojsko Polskie w medalierstwie Józefa Gosławskiego i w kolekcji medali Centralnej Biblioteki Wojskowej. cbw.pl. [dostęp 2 stycznia 2011].
  89. Polska Szkoła Mistrzów. Warszawa: 2011.
  90. Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś. Warszawa: Klub Kultury Saska Kępa, 2011.
  91. Sztuka wszędzie. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2012. ISBN 978-83-61558-91-0.
  92. Otwarcie wystawy 'Pieniądz jako dzieło sztuki'. muzeum.sucha-beskidzka.pl. [dostęp 16 sierpnia 2012].
  93. Kalendarz wystaw i imprez na rok 2012. muzeumplock.art.pl. [dostęp 8 listopada 2012].
  94. Irena Borowczak, Wojciech Ślusarczyk: Informacje o wystawie: Pieniądz PRL. muzeum.bydgoszcz.pl. [dostęp 18 lipca 2012].
  95. Figury retoryczne. Warszawska rzeźba architektoniczna 1918-1970. o.pl, 2015-06-03. [dostęp 16 czerwca 2015].
  96. Magdalena Piotrowska: Tysiąc lat kontaktów ze Stolicą Apostolską. artifex.uksw.edu.pl. [dostęp 16 stycznia 2010].
  97. DER NEUE STAAT. Polnische Kunst zwischen Experiment und Repräsentation von 1918 bis 1939. kakanien.ac.at. [dostęp 26 grudnia 2009].
  98. 4 Mężów – powrót po 50 latach. dukatlokalny.pl, 25-06-2009. [dostęp 15 czerwca 2012].
  99. 99,0 99,1 Słynni medalierzy: Józef Gosławski. mennica.com.pl. [dostęp 15 czerwca 2012].
  100. Nieznany medal Józefa Gosławskiego. mennica.com.pl, 2009-12-10. [dostęp 08 września 2014].
  101. Wariacje malarskie Chopin 2010 – Piotr Pawiński. chopin2010.pl, 2009-10-12. [dostęp 23 marca 2010].
  102. Replika monety 5 zł Rybak z 1958 roku. mennica.com.pl, 2009-10-14. [dostęp 15 czerwca 2012].
  103. Kogutki, srebrna replika, 2 zł. mennica.com.pl. [dostęp 15 czerwca 2012].
  104. Kogutki, złota replika, 2 zł. mennica.com.pl. [dostęp 15 czerwca 2012].
  105. Łoś, srebrna replika, 2 zł. mennica.com.pl. [dostęp 15 czerwca 2012].
  106. Łoś, złota replika, 2 zł. mennica.com.pl. [dostęp 15 czerwca 2012].
  107. Złota replika najpiękniejszej monety PRL. mennica.com.pl, 2012-08-29. [dostęp 21 września 2012].
  108. Wąwolnica, ul. Gosławskiego. targeo.pl. [dostęp 24 lipca 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Gosławski 1908-1963. Wystawa prac. Warszawa: Związek Polskich Artystów Plastyków. Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, 1973.
  • Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. T. II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
  • Józef Gosławski. Wystawa w 40-lecie śmierci, ISBN 83-89099-46-2
  • Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009. ISBN 978-83-62248-00-1.
  • Krzysztof Głuchowski: Józwa Gosławski. W: Krzysztof Głuchowski: Śladami pradziadów. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 2001. ISBN 1-872286-69-0.
  • Anna Rudzka. Warto czasem spojrzeć w górę. „Zabytki”. 7, s. 6-9, lipiec 2008. Warszawa: Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA. ISSN 1640-0194. 
  • Anna Rudzka. Kopernik, rybak i łoś. czyli o monetach Józefa Gosławskiego. „Zabytki”. 7, s. 10-13, lipiec 2008. Warszawa: Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA. ISSN 1640-0194. 
  • Maria Anna Rudzka: Józef Gosławski – formy duże i małe. W: Katarzyna Chrudzimska-Uhera, Bartłomiej Gutowski: Rzeźba w Polsce (1945-2008). T. XIII. Orońsko: Centrum Rzeźby Polskiej, 2008, seria: Rocznik "Rzeźba polska". ISBN 978-83-85901-71-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]