Józef Grzegorz Lessel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Józefa Grzegorza Lessela na cmentarzu powązkowskim

Józef Grzegorz Lessel, h. Lessel, (właśc. Józef Grzegorz Karol Lessel, ur. 1802, zm. 1844) – polski architekt, „zastępca drugiego bud. m. Warszawy 29.6.1829. Drugi bud. m. W-wy 11.03.1830 roku, z pensją 5.000 złp. Był członkiem honorowym dozoru ogólnego kościołów rz.-kat. par. warszawskich. Miał dom przy Nowym Świecie Nr hip. 400 (obecny adres Krakowskie Przedmieście nr 14[1]),.

Ożenił się dwukrotnie, po raz pierwszy z Emmą Johanną Katarzyną Brandt w 1834 i po raz drugi z Wandą-Heleną Helbich w 1841, miał dwójkę dzieci. Był synem znanego warszawskiego budowniczego i architekta Fryderyka Alberta Lessla.

Najsłynniejszym projektem Józefa Grzegorza Lessla pozostaje nieistniejący już budynek Synagogi Praskiej, przy ul. Jagiellońskiej 28, na warszawskiej Pradze. Była jednym z sześciu tylko ówcześnie istniejących okrągłych budynków synagogalnych w Europie. Powstała w 1835. Zaprojektowana została w stylu klasycystycznym, miała kształt rotundy i cztery symetryczne przedsionki. Przez ponad wiek służyła do modlitwy kilku pokoleniom praskich Żydów. W czasie II wojny hitlerowcy urządzili w budynku synagogi odwszalnię. Choć zniszczona, przetrwała II wojnę światową. Została zburzona w 1961 roku, pomimo wpisu do rejestru zabytków. Trwają starania o rekonstrukcję budynku.

Również budynek dawnej mykwy, na ul. Kłopotowskiego 31, jest autorstwa J.G. Lessla. Daty powstania są sprzeczne: 1840, 1910-1913 – są to najprawdopodobniej daty powstania fundamentów oraz data ukończenia budowy.

Dziełem J.G. Lessla jest też kamienica przy Krakowskim Przedmieściu 27. Powstała ok. 1836.

Według jego projektów powstały też m.in.: fabryka metalurgiczna Mintera wraz z przylegającym pałacykiem, na rogu ulicy Świętokrzyskiej i placu Wareckiego, w roku 1828, okazała kamienica Kuczkowskiego przy ul. Wiejskiej 14 oraz dom parafialny parafii św. Aleksandra w Warszawie przy ul. Książęcej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Łoza, Rodziny polskie pochodzenia cudzoziemskiego osiadłe w Warszawie i okolicach, 1 – 3, Warszawa 1932-1935
  • Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1790-1850, Warszawa 1979