Józef Jungrav

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Maksymilian Jungrav
Ilustracja
płk Józef Jungrav
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1897
Lublana
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1952
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1942
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie II RP
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 6 Pułk Lotniczy
Stanowiska zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Medal Zwycięstwa Kawaler Orderu Orła Białego (Serbia)

Józef Maksymilian Jungrav vel Jungraw[1] (ur. 25 marca 1897 w Lublanie, zm. 7 sierpnia 1952 w Warszawie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego, szef oddziału ogólnego w Dowództwie Lotnictwa w Paryżu, komendant Szkoły Bombowej w Wielkiej Brytanii.

Życiorys[edytuj]

Syn urzędnika Rudolfa i Reginy z domu Hurtig. W 1907 ukończył szkołę powszechną w Stanisławowie, a maturę złożył w gimnazjum klasycznym we Lwowie. W 1914 powołany został do cesarskiej i królewskiej Armii. Po ukończeniu Szkoły Oficerów Rezerwy Artylerii w Salzburgu, w stopniu chorążego, walczył w szeregach 31 Pułku Artylerii Polowej na froncie galicyjskim, a następnie - 30 Pułku Artylerii Polowej.

Od 1918 w Wojsku Polskim. Służył w 16 Pułku Artylerii Polowej w Grudziądzu. Walczył na frontach wojny polsko-bolszewickiej w 1920. Po wojnie pełnił służbę w 30 Pułku Artylerii Polowej. 16 grudnia 1922 roku został przeniesiony do Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia Armii w Rembertowie na stanowisko kierownika wychowania fizycznego[2]. 1 grudnia 1924 roku został awansowany na kapitana ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 30. lokatą w korpusie oficerów artylerii[3].

Z lotnictwem związał się w 1926, ukończył kurs Oficerskiej Szkoły Aeronautycznej oddz. w Grudziądzu, uzyskując specjalność obserwatora. W 1928 był zweryfikowany w korpusie oficerów lotnictwa z lokatą 4. W latach 1924–1926 w Oddziale III Sztabu Generalnego. Przydzielony do 1 Pułku Lotniczego w Warszawie, był zastępcą dowódcy eskadry. Następnie dowodził 31 eskadrą liniową w Poznaniu. Od 1931 kierował Wydziałem Wyszkolenia Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie, później Dowództwa Lotnictwa. W tym okresie ukończył także Wyższą Szkołę Dziennikarską oraz później Szkołę Wojskową w Camberley, Wielkiej Brytanii. 12 marca 1933 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 roku i 6. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[4].

Od 1936 roku był zastępcą dowódcy 6 Pułku Lotniczego we Lwowie, a od 1938 roku wykładowcą w Wyższej Szkole Lotniczej w Warszawie. Na podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 roku i 3. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa. W tym samym roku pełnił służbę w Inspektoracie Obrony Powietrznej Państwa na stanowisku szefa Wydziału Operacyjnego[5].

W kampanii wrześniowej 1939 roku pełnił służbę w Sztabie Naczelnego Dowódcy Lotnictwa i Obrony Powietrznej na stanowisku szefa Wydziału Operacyjnego. W eskadrze rozpoznawczej Naczelnego Dowództwa Lotnictwa wykonał 16 lotów bojowych. Internowany w Rumunii. W październiku 1939 przez Jugosławię i Włochy przedostał się do Francji, a następnie Wielkiej Brytanii. W 1940 roku w Paryżu był szefem Oddziału Ogólnego Dowództwa Lotnictwa. Krótko kierował Szkołą Bombardowań i Strzelań Lotniczych w Penhors oraz katedrą taktyki lotniczej w Szkocji. Zwolnił się z wojska i podjął pracę jako zastępca redaktora nocnego w sekcji polskiej radia BBC. W 1944 roku powrócił do służby czynnej i objął kierownictwo katedry lotnictwa w Wyższej Szkole Wojennej.

W 1946 roku, za namową ówczesnego attaché wojskowego w Londynie pułkownika Józefa Kuropieski, powrócił do kraju i podjął służbę w Wojsku Polskim. Kierował referatem lotniczym w Biurze Studiów Oddziału II Sztabu Generalnego, był wykładowcą lotnictwa w Akademii Sztabu Generalnego. Pomimo wysokich ocen Departament Personalny MON uznał, że „w odrodzonym Wojsku Polskim pozostać nie może”. Nie zezwolono mu na pracę w „Wojskowym Przeglądzie Lotniczym”, zatrudnił się jako inspektor w spółce łowieckiej, a następnie w Sitkówce pod Kielcami jako kierownik bazy sprzętu Państwowego Przedsiębiorstwa Robót Komunikacyjnych nr 1 w Warszawie.

Aresztowany 19 marca 1951 pod bezzasadnym zarzutem[6] i sądzony w tzw. procesie odpryskowym[7] procesu gen. Tatara. Jego zeznania wraz z zeznaniami innych torturowanych oficerów posłużyły do skonstruowania aktu oskarżenia przeciwko gen. Józefowi Kuropiesce, który z kolei w swoich zeznaniach "przyznał się" do "utrzymywania kontaktów wywiadowczych za pośrednictwem Józefa Jungrava"[8]. Oficerami prowadzącymi śledztwo byli płk Władysław Kochan oraz jego podkomendni. Na rozprawie 8 maja 1952 oskarżyciel ppłk Jan Amons zażądał kary śmierci[9]. 13 maja 1952 Józef Jungrav skazany został wraz z płk.Bernardem Adameckim, płk. Augustem Menczakiem, płk. Władysławem Minakowskim, płk. Szczepanem Ścibiorem i płk. Stanisławem Michowskim przez NSW 5/52 pod przewodnictwem płk. Piotra Parzenieckiego, sygn. Zg.R.7/52, na podstawie art.86 § 1 i 2 KK WP na karę śmierci[10]. Wyrok został wykonany 7 sierpnia[11] 1952 w Więzieniu Mokotowskim.

Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym w kw. 28 B-II-3-22 oraz w Kwaterze "na Łączce". 27 kwietnia 1956 r został zrehabilitowany.

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Pisownia nazwiska Jungrav zgodna z klepsydrą grobu symbolicznego w Kwaterze "Na Łączce". We wszystkich opracowaniach naukowych oraz ewidencji wojskowej występował pod nazwiskiem Jungraw.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 56 z 16 grudnia 1922 roku, s. 919.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 743.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 14 marca 1933 roku, s. 47.
  5. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 206, 417.
  6. Raport Komisji Mazura.
  7. M.Szejnert, Śród żywych duchów, jw. str.70
  8. Biuletyn IPN nr 7(3) z lipca 2003, str.74.
  9. według płk Jan Pasternak w Dwutygodnik Regionalny www.regionalna.waw.pl z nr 16(70) z 8 października 2008
  10. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.
  11. M.Szejnert podaje według Ludwika Głowackiego jako miesiąc – listopad, zob. powyżej Źródła, M. Szejnert, str.195
  12. Tadeusz Wawrzyński, Oficerowie i Podoficerowie WP ....
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 6 sierpnia 1927 roku, s. 241.

Bibliografia[edytuj]