Józef Lax

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Lax
major audytor major audytor
Data urodzenia 2 stycznia 1885
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Kijów
Przebieg służby
Lata służby do 1940
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia,
Wojsko Polskie
Jednostki 30 Pułk Piechoty Austro-Węgier
Stanowiska prokurator

Józef Aleksander Lax, także jako Joseph (Sepl) Lax (ur. 2 stycznia 1885, zm. 1940 w Kijowie) – polski Żyd, prawnik, adwokat i prokurator, major audytor Wojska Polskiego, przedsiębiorca, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 2 stycznia 1885[1]. Był synem Eliasza. Ukończył studia prawnicze i został adwokatem, na początku XX wieku jego kancelaria mieściła się przy ulicy Grodzkiej 15[2][3]. Służył w c. i k. armii. Na początku 1913 został awansowany do stopnia chorążego rezerwy w 30 Pułku Piechoty Austro-Węgier[4].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Został zweryfikowany do stopnia porucznika piechoty[5]. Został awansowany do stopnia kapitana w korpusie oficerów zawodowych sądowych ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i zweryfikowany z lokatą 2[6]. W 1923 był podprokuratorem przy Wyższym Sądzie Okręgowym nr III (Grodno)[7]. Został awansowany do stopnia majora w korpusie oficerów sądowych ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i zweryfikowany z lokatą 2[8]. W 1924 pełnił funkcję sędziego śledczego przy Wojskowym Sądzie Okręgowym nr II[9]. W 1928 był podprokuratorem w Prokuraturze przy Wyższym Sądzie Okręgowym nr II[10][11]. Został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 listopada 1931[12]. W 1934 był zweryfikowany w Korpusie Oficerów Sądowych rezerwy z lokatą 1.

Miał synów Bernarda i Samuela oraz córkę Charly. Rodzina Laxów zamieszkiwała przy ulicy Starowiślnej w Krakowie. Józef, Bernard i Samuel Laxowie w latach 20. byli udziałowcami firmy Suchard[13]. Ponadto, od 1925 Józef z synem Bernardem prowadzili wówczas krakowską reprezentację firmy Erdal z Zawiercia, zakład mieszczący się przy ulicy Zwierzynieckiej 6 działał początkowo jako filia[14][15]. Następnie została zawarta umowa pomiędzy firmą Erdal i firmą Józef Lax i Syn powstało przedsiębiorstwo pod nazwą Józef Lax i Syn „Erdal”[16]. Firma produkowała pasty do obuwia, pasty do podłóg, wosk szewski, tłuszcz do skóry[17]. W ramach firmy prowadzony był sklep Perfumerie Oja przy ulicy Masarskiej 6[18].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD. Został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam prawdopodobnie na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 71/1-13 oznaczony numerem 1768, jego tożsamość została podana jako Józef Laks)[19]. Ofiary tej zbrodni zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Przypisy

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2016-04-08].
  2. Wykaz adwokatów do Krakowskiej Izby Adwokackiej należących. , s. 9, 1910. Krakowska Izba Adwokatów. 
  3. Wykaz adwokatów do Krakowskiej Izby Adwokackiej należących. , s. 9, 1912. Krakowska Izba Adwokatów. 
  4. Awans noworoczny w rezerwie c. i k. armii. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 6 z 10 stycznia 1913. 
  5. Oficerowie. muzeumwp.pl. [dostęp 8 grudnia 2014].
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1091.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1083.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 986.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 977.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 694.
  11. Wiadomości personalne. Lista starszeństwa Korpusu Oficerów Sądowych. „Wojskowy Przegląd Prawniczy”, s. 46, Nr z 2 z kwietnia 1928. 
  12. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Przeniesienia w stan spoczynku. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 225, Nr 5 z 3 sierpnia 1931. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  13. Kronika. Laksy w Krakowie. „Orędownik Wrzesiński”, s. 1-2, Nr 121 z 21 października 1926. 
  14. Co w Zawierciu drzewiej robiono, a dzisiaj tego nie ma.... zawiercie.info, 20 sierpnia 2014. [dostęp 8 grudnia 2014].
  15. Cosmetic and Household Museum. Erdal (ang.). cosmeticandhouseholdmuseum.com. [dostęp 8 grudnia 2014].
  16. Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 7, Nr 161 z 17 lipca 1932. 
  17. Erdal
  18. Książka telefoniczna. Kraków
  19. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. [dostęp 2016-04-08]. s. 52.

Bibliografia[edytuj]