Józef Małecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Małecki
Sęk
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1902
Siedlec
Data i miejsce śmierci 19 września 1970
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie II RP
Orl.jpgArmia Ludowa
Główne wojny i bitwy Powstanie wielkopolskie
wojnia polsko-radziecka
II wojna światowa
Powstanie warszawskie
Późniejsza praca zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal za Warszawę 1939–1945
Grób Józefa Małeckiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Józef Małecki vel Józef Sęk-Małecki pseud. Sęk, Mobilizator[1] (ur. 27 czerwca 1902 w Siedlcu, zm. 19 września 1970 w Warszawie) – działacz komunistyczny, pracownik centralnej "techniki" KPP, sekretarz Komitetu Okręgowego KPP w Poznaniu i Siedlcach, szef Wydziału Mobilizacyjnego Sztabu Głównego Gwardii Ludowej, dowódca Radomsko-Kieleckiego Obwodu GL, szef Oddziału Zaopatrzenia Sztabu Głównego Armii Ludowej, zastępca szefa Sztabu Głównego AL, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej.

Pochodził z rodziny chłopskiej, był synem Andrzeja i Józefy z Balcerków. Ukończył 8-letnią niemiecką szkołę podstawową, potem był robotnikiem rolnym. 1918-1919 uczestniczył w powstaniu wielkopolskim, następnie służył w WP i walczył w wojnie polsko-sowieckiej. W sierpniu 1920 został ranny pod Pułtuskiem i zdemobilizowany. Od 1921 pracował jako górnik w Zagłębiu Dąbrowskim. Pod koniec 1923 wstąpił do KPRP (późniejszej KPP). 1924-1925 odbywał służbę wojskową. Kilkakrotnie aresztowany, otrzymywał niskie kary więzienia. Od 1926 w "technice" KC KPP, następnie w Komitecie Okręgowym KPP w Poznaniu, w 1929-1930 przebywał na szkoleniu w ZSRR, po powrocie do kraju pracował w Wydziale Wojskowym KC KPP. W kwietniu 1932 siatka wywiadowcza, której był członkiem, została zlikwidowana przez polski kontrwywiad, a sam Małecki został na 2 lata uwięziony. 1934-1935 był sekretarzem Komitetu Okręgowego KPP w Siedlcach i Poznaniu.

Po klęsce wrześniowej w 1939 wstąpił do sowieckiej milicji w Brześciu, a na początku 1940 wyjechał w głąb ZSRR do pracy w kopalni. Aresztowany pod koniec 1940, prawdopodobnie po pobiciu w łaźni kolegi narodowości żydowskiej, Klajnberga, według jednej z wersji został skazany na 10 lat więzienia, według innej jego sprawa została umorzona wobec faktu ogłoszenia amnestii po podpisaniu układu Sikorski-Majski w 1941. Zwolniony jesienią 1941 związał się z NKWD. W marcu 1942 został przerzucony do Polski w grupie mającej stanowić zaczątek jednej z siatek NKWD w Warszawie. Równocześnie pracował w Sztabie Głównym GL na stanowisku kierownika Wydziału Mobilizacyjnego Sztabu Głównego GL. Od lipca do grudnia 1943 dowodził Radomsko-Kieleckim Obwodem GL. W Armii Ludowej był szefem Oddziału Zaopatrzenia w Sztabie Głównym. Od lipca 1944 pełnił obowiązki zastępcy szefa Sztabu Głównego AL. Uczestniczył w powstaniu warszawskim; był szefem Sztabu Połączonych Sił Zbrojnych AL, PAL i KB. W listopadzie 1944 został awansowany na pułkownika. Po wyzwoleniu był zastępcą komendanta głównego MO, a 1945-1950 współorganizatorem ZBoWiD.

Został pochowany w Alei Zasłużonych na Komunalnych Powązkach. Odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Krzyżem Grunwaldu III klasy, Orderem Virtuti Militari IV i V klasy, Orderem Odrodzenia Polski IV klasy, Medalem za Warszawę 1939-1945[2].

Bibliografia[edytuj]

  • Polski Słownik Biograficzny t. XIX, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1974.
  • Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982.
  • Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003.

Przypisy

  1. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003, s. 205.
  2. http://monitorpolski.gov.pl/MP/1946/s/26/43