Józef Pruchnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Pruchnik
Józef Pruchnik.jpg
Data i miejsce urodzenia 11 czerwca 1873
Błażkowa, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 20 listopada 1951
Warszawa, Polska
Minister robót publicznych
Okres od 29 grudnia 1918
do 31 lipca 1919
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe Lewica
Poprzednik Andrzej Kędzior
Następca Tadeusz Jasionowski
Grób Józefa Pruchnika na Powązkach Wojskowych w Warszawie

Józef Pruchnik (ur. 11 czerwca 1873 w Błażkowej, zm. 20 listopada 1951 w Warszawie) – polski inżynier melioracji, minister robót publicznych w gabinetach: Jędrzeja Moraczewskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

Życiorys[edytuj]

Syn Wojciecha i Katarzyny z domu Kieca, rolników. W 1894 ukończył gimnazjum klasyczne w Jaśle, następnie studiował na Politechnice Lwowskiej, którą ukończył w 1901 z dyplomem inżyniera melioracji. Pracował w Krajowym Biurze Melioracyjnym. Prowadził prace regulacyjne na Krzemienicy, Wisłoku i innych rzekach Galicji, kierował pracami nad obwałowaniem Wisły.

Członek Polskiego Stronnictwa Ludowego, od 1913 członek Rady Naczelnej PSL. W czasie rozłamu w PSL opowiedział się po stronie Jana Stapińskiego i PSL Lewicy, w 1914 został członkiem Wydziału Rady Naczelnej tej partii. Po wybuchu I wojny światowej jako oficer armii austro-węgierskiej, zwolniony w 1918 wrócił do pracy przy melioracjach. W 1922 został wiceprezesem Wydziału Wykonawczego Naczelnej Rady Chłopskiej PSL Lewicy.

Od 29 grudnia 1918 do 31 lipca 1919 był ministrem robot publicznych w rządach Jędrzeja Moraczewskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, w pierwszym reprezentując PSL Lewicę, w drugim jako fachowiec. Jako minister energicznie organizował roboty publiczne dla bezrobotnych, które dały pracę ok. 75 000 ludzi. Podkreślał znaczenie budowy dróg wodnych i regulacji Wisły. Ustąpił po przegłosowanym w Sejmie wotum nieufności. Pracował następnie przy melioracjach w województwach wołyńskim i poleskim. W Łucku, z jego inicjatywy powstało Wołyńskie Stowarzyszenie Techników, którego był wieloletnim prezesem. W lutym 1928 został dyrektorem Biura Melioracji Polesia w Brześciu nad Bugiem, które organizował już w 1927. Był inicjatorem kompleksowych interdyscyplinarnych badań nad zagadnieniem odwodnienia Polesia. Badając zagadnienia melioracyjne w latach 1929–1932, odbył podróże naukowe do Estonii, Finlandii, Szwecji, Holandii, Niemiec, ZSRR i Palestyny. Uczestniczył w międzynarodowych kongresach melioracyjnych, w tym w 1930 w II Międzynarodowym Zjeździe Gleboznawczym w Moskwie i Leningradzie. W 1932 przedstawił stan melioracji Polesia na Międzynarodowym Zjeździe Melioracyjnym w Holandii, od 1931 był prezesem Międzynarodowej Komisji Glebowo-Taryfowej.

W latach trzydziestych zbliżył się do KPP. Po powrocie z ZSRR wygłosił szereg odczytów sowietofilskich. W kwietniu 1933 został aresztowany pod zarzutem działalności komunistycznej i zdrady tajemnicy państwowej, jakiś czas był w areszcie w więzieniu wileńskim. Po kilku rozprawach wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w 1939 uniewinniony od zarzutu zdrady tajemnicy państwowej z braku dowodów winy. Do II wojny światowej pracował w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych jako dyrektor melioracji.

Od października 1939 w jego mieszkaniu przy ul. Krasińskiego 18 na Żoliborzu regularnie zbierała się grupa komunistów, w tym Teodor Duracz i Juliusz Rydygier. Od 1940 działał w komunistycznej organizacji Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR. Od 1942 należał do PPR, a następnie do PZPR. Po wojnie pracował w resorcie rolnictwa.

Jego żoną była Herminia z Nowaków (1888–1952), działaczka Koła Kooperatystek Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej i stowarzyszenia Szklane Domy, członek okupacyjnej PPR, po wojnie inspektor gospodarczy w biurze Krajowej Rady Narodowej.

Bibliografia[edytuj]