Józef Regulski-Falk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Regulski-Falk
ilustracja
Imię i nazwisko przy narodzeniu Józef Franciszek Ignacy Regulski-Falk
Data i miejsce urodzenia 7 października 1773
Wielkolas
Data i miejsce śmierci 24 lipca 1851
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski
w Warszawie
Zawód wojskowy
Narodowość polska
Stanowisko szef sztabu 2 Pułku Legii Nadwiślańskiej,
komendant Korpusu Kadetów w Kaliszu
Rodzice Feliks Regulski,
Anna z Górskich
Małżeństwo Bibianna z Podczaskich
Odznaczenia
Orderu Świętego Stanisława (Królestwo Kongresowe) Orderu Świętego Stanisława (Królestwo Kongresowe) Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Józef Franciszek Ignacy Regulski-Falk herbu Rawicz (ur. 7 października 1773 w Wielkolasie, zm. 24 lipca 1851 w Warszawie) – polski wojskowy u schyłku I Rzeczypospolitej, potem Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego, Kawaler Cesarstwa Francuskiego.

Życiorys[edytuj]

Herb Rawicz
Herb Falk
Nagrobek płk Falka-Regulskiego na Powązkach

Rodzina Regulskich (przydomek: Falk – nie przez wszystkich potomków rodu używany) to – według Konarskiego – prastary ród szlachecki z Mazowsza, wywodzący się od Wrszowców, który zanotowano w 1421 jako właścicieli wsi Reguły koło Warszawy (Konarski przypisuje im herb Rawicz, zaś Polski Słownik Biograficzny, zapewne błędnie, myląc ich z Ciołek-Regulskimi, herb Ciołek). W XVIII wieku ród był już zubożały i jego członkowie musieli pracować jako urzędnicy państwowi i zawodowi wojskowi. Ojciec Józefa – Feliks, żonaty z Anną z Górskich, był adwokatem przy sądach w Lublinie. Jego krewny Jan był nadwornym medalierem króla Stanisława Augusta.

Regulski uczęszczał do szkół w Krzemieńcu i Warszawie, następnie wstąpił w 1790 do wojsk koronnych. Brał udział w insurekcji kościuszkowskiej jako adiutant gen. Grochowskiego. W latach 1797-1805 był oficerem Legionów Dąbrowskiego i brał m.in. udział w bitwie pod Castelfranco. W latach 1807-1811 służył w stopniu pułkownika m.in. jako szef sztabu 2 Pułku Piechoty Legii Nadwiślańskiej i walczył w jego szeregach w Hiszpanii, m.in. w bitwie pod Toledo i dwóch oblężeniach Saragossy. Otrzymał w tych latach ordery Virtuti Militari i Legii Honorowej, a w roku 1812 (31 marca) – dziedziczny tytuł: "Kawaler Cesarstwa Francuskiego" (fr. Chevalier de l'Empire), zabezpieczony dożywotnią, roczną rentą w wysokości 2000 franków.

W 1812 Regulski brał pod rozkazami Murata udział w wojnie rosyjskiej Napoleona, w 1813 w bitwie pod Lipskiem, po której dostał się do niewoli austriackiej. Po powrocie do Polski w 1814 został mianowany (jako następca teścia, Wincentego Podczaskiego) komendantem Korpusu Kadetów w Kaliszu, przyznano mu także prawo noszenia tytułu: "Kawaler Państwa Francuskiego" z herbem Falk, zapewne odmiany herbu Rawicz (jednakże Pawliszczew podaje zupełnie inną postać herbu[1]). W latach 1820-1824 Regulski został usunięty ze stanowiska komendanta K. K., ale pozostał w Kaliszu jako dyrektor nauk tej uczelni i pełniący przez rok 1820 obowiązki komendanta, gdyż nowy przełożony, gen. Józef Wasilewski, stanowiska nie objął. Odznaczony orderem św. Stanisława IV i III kl., Regulski przeszedł w maju 1826 na emeryturę i osiedlił się w Warszawie. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 30 lat służby[2].

Po wybuchu powstania listopadowego Falk-Regulski działał najpierw w komisji ustalającej m.in. sprawy lazaretu rosyjskiego, później w dziale zaopatrzenia i na koniec w sztabie gen. Krukowieckiego. Po upadku powstania złożył ponownie przysięgę wierności wobec cara.

Rodzina[edytuj]

Józef Regulski był żonaty z Bibianną Podczaską, h. Rola, i miał z nią syna i dwie córki, urodzonych w Kaliszu. Jego czterej prawnukowie w linii męskiej: Józef (1886-1973), Bronisław (1886-1961), generał II RP i PSZ, Janusz (1887-1983), ekonomista i Tadeusz (1896-1971), ekonomista, organizator warszawskiej EKD, osiągnęli znaczące pozycje w II RP. Spośród jego praprawnuków wyróżnił się syn Janusza, prof. Jerzy Regulski (1924-2015).

Coda[edytuj]

Pułkownik Regulski został pochowany na warszawskich Powązkach, jak podaje Szenic: "w ziemi bez pomnika", umieszczając jednocześnie jego mogiłę w Indeksie ustalonych grobów pod 16, IV. W tym samym grobowcu spoczywa wnuk Józefa Regulskiego – Juliusz (zm. 1924), ojciec Bronisława, Janusza, Józefa i Tadeusza.

Przypisy

  1. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa - Nikołaj Iwanowicz Pawliszczew, Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego, tom 2, str. 29, Warszawa 1853
  2. Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s]

Bibliografia[edytuj]

  • Simon Konarski, Armorial de la noblesse polonaise titrée, Paris 1957
  • Polski Słownik Biograficzny, t. XXX, Wrocław 1987
  • Janusz Regulski, Ród Werszowców-Rawiczów, gałąź Falk-Regulskich z Reguł Ziemi Warszawskiej. Linia Kawalerów Cesarstwa Francuskiego, Warszawa 1942, rp. w posiadaniu rodziny
  • Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1851-1890, Warszawa 1982

Linki zewnętrzne[edytuj]