Józef Skrzek

Józef Skrzek
	; Józef Skrzek (2019)
Imię i nazwisko	Józef Franciszek Skrzek
Data i miejsce urodzenia	2 lipca 1948 ; Michałkowice
Instrumenty	instrumenty klawiszowe, gitara basowa, harmonijka, skrzypce
Gatunki	rock progresywny, jazz-rock, muzyka ilustracyjna, muzyka poważna
Zawód	wokalista, kompozytor, organista
Aktywność	od 1969
Powiązania	Janusz Hryniewicz, Mariolein, Tadeusz Nalepa, Mira Kubasińska, Józef Hajdasz, Czesław Niemen, Helmut Nadolski, Andrzej Przybielski, Halina Frąckowiak, Tomasz Szukalski, Andrzej Olejniczak, Mieczysław Wolny, Roman Kostrzewski, Lech Majewski, Kat i in.
	Zespoły
	Breakout; Grupa Niemen; SBB
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach
	Strona internetowa

Józef Franciszek^[a] Skrzek (ur. 2 lipca 1948 w Michałkowicach^[1]^[2]) – polski multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor, starszy brat Jana Skrzeka.

Życiorys

Józef Skrzek podczas koncertu „Dzień Szakala” w Warszawie (2010)

Od najmłodszych lat pobierał lekcje gry na fortepianie. W 1967 ukończył średnią szkołę muzyczną w Katowicach w klasie fortepianu (drugi instrument – skrzypce).

W 1969 roku debiutował na scenie, będąc członkiem tria Mariolaine & Swinging Soul Corporation, które towarzyszyło wokalistce z Indonezji^[3]. W tym samym czasie zetknął się już z Breakoutem, ponieważ trio wraz z wokalistką Mariolein, supportowało ten zespół podczas ich koncertów^[4] oraz współpracował z lokalnymi grupami górnośląskimi Ślężanie, Ametysty^[3] i Peany wraz z Januszem Hryniewiczem^[5]^[6].

Na początku 1970 został oficjalnie stałym członkiem zespołu Breakout, który wspomagał grając na pianinie, gitarze basowej oraz śpiewając. Wraz z nim nagrał jego kolejny album pt. 70a. Po kłótni z Józefem Hajdaszem, podczas oglądania meczu piłkarskiego, opuścił tę formację w grudniu 1970.

W 1971 roku założył zespół Silesian Blues Band, w którym poza nim grali Apostolis Anthimos (gitara) i Jerzy Piotrowski (perkusja). W latach 1972–1973 trzej muzycy współpracowali z Czesławem Niemenem, Helmutem Nadolskim i Andrzejem Przybielskim pod nazwą Grupa Niemen, nagrywając kolejno albumy:

Strange Is This World (1972)
Ode to Venus (bez udziału Nadolskiego i Przybielskiego) (1973)
Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2 (oba albumy połączono w reedycji CD jako „Marionetki”) (1973).

W 1974 reaktywował zespół Silesian Blues Band, który został przemianowany na SBB. W listopadzie 1980 grupa rozpadła się, a Skrzek rozpoczął karierę solową i nagrywa albumy (m.in.: Pamiętnik Karoliny, Ojciec chrzestny Dominika czy Józefina) oraz bierze udział w nagrywaniu płyt innych wykonawców (m.in. album Haliny Frąckowiak pt. Ogród Luizy) i realizuje swoje kolejne projekty z innymi muzykami. Przez następne lata zajmował się tworzeniem m.in. muzyki teatralnej i kościelnej. Jednak co jakiś czas łączył się z muzykami, grając w różnych składach, lub reaktywował SBB z którym nadal koncertuje. W 1993 gościnnie współpracował z zespołem Kat przy nagrywaniu albumu Ballady, grając na fortepianie utwory: „Legenda wyśniona”, „Delirium Tremens” i „Niewinność”.

Muzyk zaprzyjaźniony jest z michałkowicką Szkołą Podstawową nr 13 (im. harcmistrza Józefa Skrzeka), gdzie często gra i śpiewa podczas różnych uroczystości^[7].

Często współpracuje z reżyserem Lechem Majewskim, z którym stworzył utwory muzyczne do filmów Majewskiego: Pokój saren (1997), Wojaczek (1999), Angelus (2001) oraz Młyn i krzyż (2010).

30 czerwca 2012 w Bydgoszczy odbyła się premiera pierwszego polskiego opartego na zasadach Teatru Tworzenia, awangardowego oratorium „Terrarium” autorstwa Józefa Skrzeka i Jarosława Pijarowskiego.

Dyskografia

Płyty solowe:^[8]^[9].

1978 – Pamiętnik Karoliny
1980 – Ojciec chrzestny Dominika
1981 – Ogród Luizy (album Haliny Frąckowiak)
1982 – Wojna światów – następne stulecie – soundtrack do filmu Piotra Szulkina
1983 – Józefina^[10]
1983 – Ambitus Extended (z Tomaszem Szukalskim)
1985 – Podróż w krainę wyobraźni
1987 – Kantata Maryjna
1989 – Live
1990 – Wracam
1993 – Twój dom wschodzącego słońca
1997 – Anioł się zwiastuje
1997 – Kantata Maryjna – Live
1997 – Kolędy
1997 – Pokój Saren (z Lechem Majewskim)
1998 – Czas (z Michałem Banasikiem)
1998 – Pokój Saren Piano
2001 – Dzwonią dzwoneczki, muzyka gra, a kolęda nadal trwa
2001 – Jesteś, który jesteś (z Wiesławem Komasą)
2002 – Koncert Świętokrzyski
2003 – Akustycznie
2003 – Epitafium Dusz – Koncert na cześć zaginionych...
2003 – Kantata Maryjna
2003 – U stóp krzyża
2005 – Planetarium (z Colinem Bassem)
2005 – Viator – Znak Pokoju
2006 – Maria z Magdali
2007 – La Tempête
2007 – Viator 1973–2007 (wydawnictwo zawierające 20 płyt Skrzeka z oficjalnej dyskografii, jak i niepublikowanych) – złota płyta^[11]
2008 – Dwa Braty (z Janem Skrzekiem)
2013 – Terrarium: Organ Works (z Jarosławem Pijarowskim)
2013 – Terrarium: Live in Bydgoszcz (z Jarosławem Pijarowskim)
2013 – The dream Off Penderecki (z Teatrem Tworzenia)
2014 – Człowiek z Wysokiego Zamku (z Jarosławem Pijarowskim i Władysławem Komendarkiem)
2014 – The Stratomusica Suite (z Przemysławem Rudziem)
2015 – Tryptyk Bydgoski – część pierwsza Józef Skrzek „Kościół”^[12]
2015 – Requiem dla chwil minionych (z Jarosławem Pijarowskim)
2016 – Live in Studio M (DVD – Video) – (Radio Opole – 16.12.2016)
2016 – Skrzek Kolędy (81–82)
2016 – Ela & Józef Skrzek – Kolędowo (EP)
2017 – Katharsis (A Small Victory) (z Teatrem Tworzenia)^[13]
2017 – Stories z Krzysztofem „Pumą” Piaseckim.
2017 – Around The Worls In Eighty Moogs (nagrania koncertowe (2003–2009))
2017 – Maria Kantata (album zarejestrowano 7.10.2017 r. w Szt. Istvan Bazylika (Budapeszt)
2018 – Miłość – Józef Skrzek & Henryk Jan Bator
2019 – Living After Life (z Teatrem Tworzenia)
2020 – Kantata Maryjna (Koncert zarejestrowany 31 maja 2020 roku w Archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach w czasie pandemii, w pustej przestrzeni katedry.)
2020 – Pandemonicon (z Teatrem Tworzenia)
2023 – Wojna światów live^[14]
2024 – Forbidden Archaeology (Opus 1,1) (z Teatrem Tworzenia)
2024 – Forbidden Archaeology (Opus 2,2) lamentation for civilization (you choose which one...) z Teatrem Tworzenia
2025 – Singer^[15]
2025 – non omnis moriar

Płyty i wydawnictwa poświęcone i dedykowane żonie artysty – Alinie:

2022 – Alina Skrzek – Marzenia

Zobacz też

Dyskografia zespołu SBB.

Filmografia

Golem (1980, film fantastycznonaukowy, reżyseria: Piotr Szulkin), kompozytor, a także jako muzyk na planie programu telewizyjnego
Ogród rozkoszy ziemskich (2003, dramat obyczajowy, reżyseria: Lech Majewski), kompozytor
Historia polskiego rocka (2008, film dokumentalny, reżyseria: Leszek Gnoiński, Wojciech Słota)

Ordery i odznaczenia

Krzyż Wolności i Solidarności (2019)^[16]
Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2018)^[17]
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016)^[18]
Medal Labor Omnia Vincit przyznany przez Kapitułę im. Hipolita Cegielskiego (2021)^[19]

Nagrody i wyróżnienia

Nagroda im. Wojciecha Korfantego (2005)^[20]
Cegła Janoscha, nagroda przyznawana przez czytelników katowickiego wydania „Gazety Wyborczej” za rozsławianie Górnego Śląska (2008)
Statuetka Złotego Fryderyka za całokształt osiągnięć artystycznych (2013)^[21]
Nagroda FENIKS im. Tadeusza Micińskiego (razem z J. Pijarowskim) za ekspresję artystyczną i nowatorstwo formalne w bogatej twórczości muzycznej (2017)^[22].
Nagroda 100-lecia ZAiKS-u (2020)^[23]
Tytuł honorowego obywatela Siemianowic Śląskich (2021)^[24]
Nagroda Mediów Publicznych w kategorii: Muzyka za "wybitne osiągnięcia w dziedzinie muzyki rozrywkowej – w jej najbardziej ambitnym wydaniu oraz za umiejętne łączenie sacrum z profanum" (2021)
Nagroda na 14. Festiwalu Filmowym im. Krzysztofa Komedy w Ostrowie Wielkopolskim za całokształt twórczości dla kompozytora muzyki filmowej (2025)
Nagroda im. Lecha Kaczyńskiego (2025)^[25]

Uwagi

↑ ^a ^b Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów J. Skrzeka.

Przypisy

↑ LeszekL. Gnoiński LeszekL., JanJ. Skaradziński JanJ., Encyklopedia Polskiego Rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 392, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642 .
↑ Józef Skrzek – Biografia. skrzek.com. [dostęp 2015-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-19)]. (pol.).
↑ ^a ^b Józef Skrzek – Pamiętnik Karoliny. mooza.pl. [dostęp 2025-03-20]. (pol.).
↑ Jan Kawecki, Wojciech Zajac: Encyklopedia Polskiej Muzyki Rockowej – Rock ’n’ roll 1959–1973. Kraków: Rock Serwis, 1995. ISBN 83-85335-25-0.
↑ Żółte kalendarze – Janusz Hryniewicz. radio.katowice.pl, 2017-07-25. [dostęp 2025-03-29]. (pol.).
↑ A.M. Kośmiderski. Jubileusz „Rytmów Katowic”. . 4, kwiecień 1969. Warszawa: Krajowe Wydawnictwo czasopism RSW „Prasa”.
↑ Redakcja, Siemianowice: Józef Skrzek otrzyma Złotego Fryderyka! [online], Siemianowice Śląskie Nasze Miasto, 14 marca 2013 [dostęp 2025-06-11] .
↑ Józef Skrzek – Dyskografia. skrzek.com. [dostęp 2009-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-01)]. (pol.).
↑ Józef Skrzek – Płyty. skrzek.com. [dostęp 2015-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-19)]. (pol.).
↑ Józef Skrzek – Jozefina. discogs.com. [dostęp 2025-02-22]. (pol.).
↑ Złote płyty CD przyznane w 2007 roku. ZPAV. [dostęp 2020-06-24].
↑ Informacja o płycie. [dostęp 2015-12-10].
↑ Informacja o albumie. discogs.com. [dostęp 2017-07-06].
↑ Michał Wilczyński: Józef Skrzek – Wojna Światów Live (2CD). kultowenagrania.pl. [dostęp 2025-03-31]. (pol.).
↑ Michał Wilczyński: Józef Skrzek – Singer. kultowenagrania.pl. [dostęp 2025-02-19]. (pol.).
↑ M.P. z 2019 r. poz. 306.
↑ Prezydent nadał Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. prezydent.pl, 2018-12-12. [dostęp 2018-12-16].
↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-06-04] .
↑ DominikD. Górny DominikD., Józef Skrzek uhonorowany przez towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego [online], www.thc.org.pl [dostęp 2025-06-04] .
↑ Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego w l. 2001–2010. [w:] Związek Górnośląski [on-line]. zg.org.pl, 2016-11-02. [dostęp 2019-08-16]. (pol.).
↑ Skrzek laureatem Złotego Fryderyka [online], ZPAV, 17 lutego 2013 [dostęp 2017-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-20] .
↑ Informacja o przyznaniu nagrody Fenix 2017. wyborcza.pl, 09-08-2017. [dostęp 2017-08-10].
↑ Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-06-04] .
↑ EwaE. Roch-Wyrzykowska EwaE., XXXV sesja Rady Miasta - 30 września [online], Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich, 16 września 2021 [dostęp 2025-11-30] .
↑ Skrzek Józef - Polska wielki Projekt

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Józef Skrzek w bazie Archiwum Polskiego Rocka
Józef Skrzek w Katalogu Polskich Płyt Gramofonowych
Józef Skrzek w bazie Discogs.com (ang.)
Józef Skrzek w bazie filmpolski.pl
Józef Skrzek w bazie Filmweb
Józef Skrzek w bazie IMDb (ang.)
Józef Skrzek (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-03-02] .

[uwaga1-1] Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów J. Skrzeka.

[2] LeszekL. Gnoiński LeszekL., JanJ. Skaradziński JanJ., Encyklopedia Polskiego Rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 392, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642 .

[3] Józef Skrzek – Biografia. skrzek.com. [dostęp 2015-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-19)]. (pol.).

[mooza-4] Józef Skrzek – Pamiętnik Karoliny. mooza.pl. [dostęp 2025-03-20]. (pol.).

[EPMR-5] Jan Kawecki, Wojciech Zajac: Encyklopedia Polskiej Muzyki Rockowej – Rock ’n’ roll 1959–1973. Kraków: Rock Serwis, 1995. ISBN 83-85335-25-0.

[PRK-6] Żółte kalendarze – Janusz Hryniewicz. radio.katowice.pl, 2017-07-25. [dostęp 2025-03-29]. (pol.).

[7] A.M. Kośmiderski. Jubileusz „Rytmów Katowic”. . 4, kwiecień 1969. Warszawa: Krajowe Wydawnictwo czasopism RSW „Prasa”.

[8] Redakcja, Siemianowice: Józef Skrzek otrzyma Złotego Fryderyka! [online], Siemianowice Śląskie Nasze Miasto, 14 marca 2013 [dostęp 2025-06-11] .

[9] Józef Skrzek – Dyskografia. skrzek.com. [dostęp 2009-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-01)]. (pol.).

[10] Józef Skrzek – Płyty. skrzek.com. [dostęp 2015-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-19)]. (pol.).

[Discogs-11] Józef Skrzek – Jozefina. discogs.com. [dostęp 2025-02-22]. (pol.).

[12] Złote płyty CD przyznane w 2007 roku. ZPAV. [dostęp 2020-06-24].

[13] Informacja o płycie. [dostęp 2015-12-10].

[informacja_o_albumie-14] Informacja o albumie. discogs.com. [dostęp 2017-07-06].

[Kultowe-15] Michał Wilczyński: Józef Skrzek – Wojna Światów Live (2CD). kultowenagrania.pl. [dostęp 2025-03-31]. (pol.).

[Kultowe_(2)-16] Michał Wilczyński: Józef Skrzek – Singer. kultowenagrania.pl. [dostęp 2025-02-19]. (pol.).

[17] M.P. z 2019 r. poz. 306.

[18] Prezydent nadał Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. prezydent.pl, 2018-12-12. [dostęp 2018-12-16].

[19] Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-06-04] .

[20] DominikD. Górny DominikD., Józef Skrzek uhonorowany przez towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego [online], www.thc.org.pl [dostęp 2025-06-04] .

[laureaci_01-10-21] Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego w l. 2001–2010. [w:] Związek Górnośląski [on-line]. zg.org.pl, 2016-11-02. [dostęp 2019-08-16]. (pol.).

[Skrzek_laureatem_Złotego_Fryderyka-22] Skrzek laureatem Złotego Fryderyka [online], ZPAV, 17 lutego 2013 [dostęp 2017-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-20] .

[informacja_o_przyznaniu_nagrody_Fenix_2017-23] Informacja o przyznaniu nagrody Fenix 2017. wyborcza.pl, 09-08-2017. [dostęp 2017-08-10].

[24] Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-06-04] .

[25] EwaE. Roch-Wyrzykowska EwaE., XXXV sesja Rady Miasta - 30 września [online], Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich, 16 września 2021 [dostęp 2025-11-30] .

[26] Skrzek Józef - Polska wielki Projekt

[a]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

Albumy studyjne	Nowy horyzont (1975) Pamięć (1976) Ze słowem biegnę do ciebie (1977) Jerzyk (1977) SBB (1978) Follow My Dream (1978) SBB (1978) Welcome (1979) Memento z banalnym tryptykiem (1981) Nastroje (2002) New Century (2005) The Rock (2007) Iron Curtain (2009) Blue Trance (2010) SBB (2012) Za linią horyzontu (2016)
Albumy koncertowe	SBB (1974) Live 1993 (1994) Live in America '94 (1994) Absolutely Live '98 (1999) SBB w filharmonii: akt 1 i 2 (1999) Good Bye! (2000) Budai Ifjusagi Park 1977 (2001) Karlstad Live (2001) Trio – Live Tournee 2001 (2002) Freedom – Live Sopot 1978 (2002) 29.10.1977 Göttingen Alte Ziegelei (2004) Odlot – Live 2004 (2005) Live in Theatre 2005 (2005) Live in Spodek 2006 (2006) Complete Tapes 1974 (2007) Live in Marburg 1980. The Final Concert (2007) Live in Neckargemünd 1978. From A Town Called N. (2008) Roskilde 1978 (2008) Live in Köln 1979. In The Shadow Of The Dom Live in Opole 1974. Rock przez cały rok (2009) Live in Frankfurt 1977. Follow My Music (2009) Live in Sopot 1978. Extended Freedom (2009) Four Decades (2009) Behind The Iron Curtain (2009) Live In Czechoslovakia 1980. Three Quarters (2009) Live In Opole 1976. A Late Night Recital (2010) Live Jazz nad Odrą 1975 (2013) Koncerty 1978 – 1979 – 1994 (2014) Warszawa 1980 – live in Sala Kongresowa (2014) Hofors 1975 (2016) SBB & Michał Urbaniak w Trójce (2015) Live in Kuźnia – Tryptyk Bydgoski vol.3 (2017) Z miłości jestem – Live (2021) Live Cuts: Esbjerg 1979 (2022) Live Cuts: Köln 1978 (2022)
Albumy kompilacyjne	Gold (1997) Wizje (2003) Wicher w polu dmie (2004) Sikorki (2004) Anthology 1974–2004 (2004) Lost Tapes, Vol. 1 (2005) Lost Tapes, Vol. 2 (2006) Malczewski (2009) Skrzek – SBB – Preisner (2012) SBB (2017) Przebudzenie (2018) Porwanie Aldo Moro (2019) FOS (2019) Sekunda (2019)
Albumy kolaboracyjne	Strange Is This World (1972) Niemen Vol. 1 (1973) Niemen Vol. 2 (1973) Kattorna JJ72 (2009) Ode to Venus (1973) Geira (1977)

Muzyka rozrywkowa	Marek Grechuta (2001) Czesław Niemen (2002) Tadeusz Nalepa (2003) Jacek Kaczmarski (2003) Irena Santor (2006) Jerzy Połomski (2009) Ewa Demarczyk (2010) Wojciech Młynarski (2011) Marek Karewicz (2012) Józef Skrzek (2013) Marek Jackowski (2014) Lech Janerka (2015) Kora (2016) Dżem (2017) Zbigniew Wodecki (2018) Robert Brylewski (2019) Skaldowie (2019) Tomasz Lipiński (2020) Perfect (2020) Krzysztof Krawczyk (2021) Republika (2022) Jacek „Budyń” Szymkiewicz (2022) Andrzej Korzyński (2023) Martyna Jakubowicz (2024) DJ 600V (2024) Beata Kozidrak (2025) Wojciech Trzciński (2025)
Muzyka jazzowa	Andrzej Kurylewicz (2005) Jan Ptaszyn Wróblewski (2006) Jerzy „Duduś” Matuszkiewicz (2008) Zbigniew Namysłowski (2009) Wojciech Karolak (2010) Włodzimierz Nahorny (2011) Tomasz Stańko (2012) Tomasz Szukalski (2013) Jarosław Śmietana (2014) Janusz Muniak (2015) Michał Urbaniak (2016) Urszula Dudziak (2017) Andrzej Dąbrowski (2018) Wanda Warska (2019) Czesław Bartkowski (2020) Adam Makowicz (2021) Henryk Miśkiewicz (2022) Ewa Bem (2023) Kazimierz Jonkisz (2024) Walk Away (2025)
Muzyka klasyczna	Krystian Zimerman (1999) Władysław Szpilman (2000) Antoni Wit (2005) Ewa Michnik (2008) Henryk Mikołaj Górecki (2009) Krzysztof Penderecki (2009) Jerzy Maksymiuk (2011) Wojciech Kilar (2012) Jan Ekier (2013) Konstanty Andrzej Kulka (2014) Kazimierz Kord (2015) Bernard Ładysz (2016) Piotr Paleczny (2017) Agnieszka Duczmal (2018) Jacek Kaspszyk (2019) Krzysztof Jakowicz (2020) Jan Łukaszewski (2021) Jadwiga Rappé (2021) Stanisław Gałoński (2022) Janusz Olejniczak (2022) Tadeusz Strugała (2023) Krzysztof Meyer (2024) Joachim Grubich (2025)