Józef Sykulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Józef Walery Sykulski (ur. 15 grudnia 1905 r. w Końskich, zm. 14 stycznia 1994 r. w Krakowie) - polonista, literat-amator, krajoznawca i popularyzator legend związanych z Dolnym Śląskiem i Karkonoszami.

Ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (1929) oraz pedagogiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim (1931). W czasie okupacji udzielał się w tajnym nauczaniu. Tuż po zakończeniu II wojny światowej przeprowadził się do Jeleniej Góry. Tam zetknął się starą legendą o Duchu Gór, różnie nazywanym, najczęściej jednak z niemiecka Rubezahl, co Sykulski przetłumaczył dosłownie jako Liczyrzepa ((weisse) Rübe to rzepa, zaś zahl(en) - liczyć). Jeszcze w 1945 wydano jego "Liczyrzepa zły duch Karkonoszy i Jeleniej Góry" nakładem Księgarni ZLP. Była to pierwsza pozycja wydana na Dolnym Śląsku w języku polskim po 1945 roku. Szerszemu gronu odbiorców Liczyrzepa, a pośrednio i Sykulski, stali się znani dzięki popularyzacji tej wersji legendy przez Polskie Radio, PAP i inne media. Sam autor tego imienia uważa je za błędne: "Dziś nazwałbym go Skarbnikiem ryfejskim" - mówił potem, jedna z następnych jego książek nosi tytuł "Legendy i przypowieści o Skarbniku ryfejskim, opiekunie mieszkańców Karkonoszy". Lecz imię Liczyrzepy utrwaliło się już w kulturze, nadawano je schroniskom, restauracjom, a nawet grze liczbowej. Oprócz legendy Liczyrzepy, popularyzacją której najbardziej zasłynął, badał też inne dolnośląskie legendy. Ich zbiór wydano jako "Legendy historyczne Dolnego Śląska".

W Jeleniej Górze pracował jako nauczyciel liceum ogólnokształcącego, podobnie od 1954 w Krakowie. Miał w dorobku również inne publikacje, m.in. 366 wiadomości o Dolnym Śląsku, przewodniki po Wrocławiu, okolicach Jeleniej Góry, Świdnicy, Ziemi Kłodzkiej. Był odznaczony m.in. Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]