Józef Waczków

Józef Waczków

Pełne imię i nazwisko	Józef Edward Waczków
Data i miejsce urodzenia	1 marca 1933 Żyrardów
Data i miejsce śmierci	15 grudnia 2004 Warszawa
Zawód, zajęcie	tłumacz, poeta
Odznaczenia

Józef Waczków (ur. 1 marca 1933 w Żyrardowie, zm. 15 grudnia 2004 w Warszawie) – polski tłumacz, poeta.

Życiorys

Urodził się w Żyrardowie, w rodzinie Leona, urzędnika, i Stanisławy z domu Smogorzewskiej. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Dąbrowie Tarnowskiej, gdzie ukończył szkołę podstawową.

Po zakończeniu wojny zamieszkał w Elblągu, w 1951 zdał maturę w miejscowym liceum. Następnie studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Warszawskim; w 1956 uzyskał magisterium z zakresu polonistyki. Współpracował jako aktor i autor tekstów ze Studenckim Teatrem Satyryków oraz z Centralnym Klubem Studentów Warszawy Hybrydy, którego był współzałożycielem i w latach 1957–1958 pierwszym kierownikiem. Pracował jako instruktor kulturalny Rady Naczelnej Zrzeszenia Studentów Polskich (1959–1961). Był członkiem PZPR (1959–1971). W latach 1962–1964 pełnił funkcję przewodniczącego Federacji Jazzowej, pracował też w dziale artystycznym Telewizji Polskiej.

Debiutował w 1954 przekładem wiersza Stiepana Szczipaczowa pt. Nie widzą siebie przestrzenie zamglone..., ogłoszonym na łamach nr 5 tygodnika „Dookoła Świata”. Swoje wiersze, przekłady z języka rosyjskiego i recenzje zamieszczał m.in. na łamach czasopism: „Współczesność” (1956–1957, 1962–1970), „Itd” (1962–1970), „Literatura Radziecka” (1962–1964, 1967–1968, 1979–1982, 1985–1987), „Zwierciadło” (1964–1984), „Radar” (1966–1971), „Poezja” (1965–1970), „Scena” (1970–1977, 1983, 1986), „Literatura” (1974–1981, 1985, 1990), „Nowy Wyraz” (1974–1977), „Poezja” (1974–1977, 1986), „Tygodnik Kulturalny” (1975–1979, 1986–1989).

W 1958 był członkiem kolegium redakcyjnego dwutygodnika „Współczesność”. W 1964 należał do zespołu redakcyjnego czasopisma „Itd”. W latach 1965–1969 w Pradze redagował kwartalnik Międzynarodowego Związku Studentów „Jeune Cinéma et Théatre”. W latach 1969–1991 należał do Związku Literatów Polskich; w 1970–1971 pełnił funkcję sekretarza Sekcji Tłumaczy przy Zarządzie Głównym Związku. Od 1971 był redaktorem miesięcznika „Literatura na Świecie”. Od 1991 był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Napisał książkę O sztuce przekładu (1998).

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera S-VI-13-2-19).

Przekłady z języków

• czeskiego (Drda Bajki czeskie (1978), Hašek, m.in. Dole i niedole dzielnego żołnierza Szwejka podczas wojny światowej (1991), Hrabal, Pavel, Kohout, Mácha, Halas, Holan, Seifert, Vančura)
• słowackiego (Sládkovič, Jaroš)
• francuskiego (Lautréamont, Breton, Gary, Sartre, Aragon)
• rosyjskiego (Pasternak, Błok, Ajgi)
• portugalskiego (poezje Camõesa)
• węgierskiego (Hymn Węgier)

Odznaczenia

• Złoty Krzyż Zasługi (2004)

Nagrody

• Nagroda Prezesa Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (1968)
• Nagroda „Pegaza” przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża Żak w Gdańsku za przekłady poetyckie (1974)
• Nagroda miesięcznika „Literatura na Świecie” za najlepszy przekład w 1978 - Bajki czeski Jana Drdy (1978)
• Wyróżnienie Funduszu Literatury w dziedzinie przekładu (z K. Rodowską) (1984)
• Nagroda im. P.O. Hviezdoslava, przyznana przez Stowarzyszenie Pisarzy Słowackich (1990)

Źródło:.

Bibliografia

• Leszek Engelking, Odešel polský překladatel Švejka. „Listy” 2005, wol. XXXV, nr 3.
• Leszek Engelking, Tłumacz niepożegnany. „Nowa Okolica Poetów”, 2005 nr 3–4 (18–19).
• Witold Straus, Józef Waczków – wspomnienie rocznicowe.