Język żmudzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
žemaitiu ruoda
Obszar Litwa (Żmudź)
Liczba mówiących ok. 500 tys.
Pismo/alfabet łacińskie
Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 5 rozwojowy
Kody języka
ISO 639-2 bat
Kod ISO 639-3 sgs
IETF sgs
Glottolog samo1265
Ethnologue sgs
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku żmudzkim
Słownik języka żmudzkiego
w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język żmudzki (żmudz. žemaitiu ruoda, lit. žemaičių tarmė, žemaičių kalba) – język bałtycki używany na Żmudzi w zachodniej części Litwy. Status tej mowy nie doczekał się konsensusu: część językoznawców rozpatruje ją jako dialekt, odmianę regionalną języka litewskiego, inni zaś uznają ją za osobny język bałtycki. Pogląd o odrębności języka żmudzkiego zyskuje w ostatnich latach na znaczeniu[1], ponadto podejmuje się działania w kierunku standaryzacji tej mowy i wypracowania jej normy piśmienniczej, odrębnej od języka ogólnolitewskiego[2].

O wielkości różnic między językiem żmudzkim i litewskim świadczy to, że z jednego na drugi trzeba było tłumaczyć, o czym świadczy wzmianka z 1595 roku Mikołaja Daukszy, który napisał: „Doszły uszu moich słowa niejednego, co mówi: »nie rozumiem katechizmu przetłumaczonego przez ks. JM Daukszę, kanonika żmudzkiego, boć tłumaczył on go po żmudzku i proszono mnie, abym go na litewski przełożył«”.[3]

Określenie „język żmudzki” bywa także odnoszone do szesnastowiecznego języka litewskiego, który sam w sobie nie powinien być mylony ze żmudzkim.

Alfabet[edytuj | edytuj kod]

Alfabet języka żmudzkiego:

A a [ā] Ā ā [ėlguojė ā] B b [bė] C c [cė] Č č [čė] D d [dė] E e [ē] Ē ē [ėlguojė ē]
Ė ė [ė̄] Ė̄ ė̄ [ėlguojė ė̄] F f [ėf] G g [gė, gie] H h [hā] I i [ī] Ī ī [ėlguojė ī] J j [jot]
K k [kā] L l [ėl] M m [ėm] N n [ėn] O o [ō] Ō ō [ėlguojė ō] P p [pė] R r [ėr]
S s [ės] Š š [ėš] T t [tė] U u [ū] Ū ū [ėlguojė ū] V v [vė] Z z [zė, zet] Ž ž [žė, žet].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dr. Juozas Pabrėža: "Stipriausia kalba Lietuvoje yra žemaičių" (lit.). santarve.lt.
  2. László Marácz, Mireille Rosello: Multilingual Europe, Multilingual Europeans. 2012, s. 177. ISBN 978-94-012-0803-1. (ang.)
  3. Henryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, Sławne Państwo, Wielkie Księstwo Litewskie, Tom III, Instytut Historii PAN, Warszawa 2008, s.262, ​ISBN 978-83-7543-043-1