Język cachurski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ЦIахьна миз
Obszar Federacja Rosyjska, Azerbejdżan
Liczba mówiących ok. 17-20 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki kaukaskie
 Północno-wschodnie
  Języki dagestańskie
   Grupa samurska
    Język cachurski
Pismo/alfabet zmodyfikowana cyrylica
Status oficjalny
UNESCO 3 zdecydowanie zagrożony
Ethnologue 6b zagrożony
Kody języka
Kod ISO 639-1, ISO 639-1
Kod ISO 639-2, ISO 639-2 cau
Kod ISO 639-3 tkr
IETF tkr
Glottolog tsak1249
Ethnologue tkr
GOST 7.75–97 цах 775
WALS tsa
SIL TKR
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język cachurski (czasem także: cachski, nazwa własna ЦIахьна миз, ros. цахурский язык) należy do rodziny języków kaukaskich. Zaliczany jest do podgrupy lezgińskiej języków kaukaskich (tzw. języki nachsko-dagestańskie). Jest blisko spokrewniony z językiem rutulskim.

Język ten jest używany jest przez Cachurów, rdzenną ludność kaukaską, zamieszkującą kilka aułów w południowym Dagestanie w dolinie rzeki Samur i częściowo w północnej części Azerbejdżanu. Liczbę użytkowników języka cachurskiego ocenia się maksymalnie na ok. 17-20 tys. osób.

Wyróżnia się trzy dialekty języka cachurskiego. Jest to język ergatywny, posiadający 4 klasy nominalne oraz 18 przypadków. System wokaliczny i konsonantyczny jest rozbudowany. Akcent dynamiczny, pada najczęściej na drugą sylabę od początku wyrazu (np. хьунáшше "kobieta", гынéй "chleb"), choć może padać także na sylabę pierwszą (np. óхьанас "jeść", óкIанас "pisać").

Alfabet cachurski z lat 1934-1938

Pierwsze informacje o próbach stworzenia piśmiennictwa cachurskiego pochodzą z XIII w., kiedy to dokonywano nielicznych przekładów arabskich tekstów liturgicznych na cachurski. Później jednak norma literacka nie była rozwijana; teksty zapisywano najczęściej w języku perskim bądź tureckim. W latach 30. XX w. podjęto ambitną próbę stworzenia nowego piśmiennictwa cachurskiego, zapisywanego łacinką, lecz zakończyła się ona niepowodzeniem. Na początku lat 90. podjęto próbę stworzenia dla języka cachurskiego normy literackiej, opartej na cyrylicy. Dla potrzeb piśmiennictwa opracowany został alfabet, oparty na cyrylicy. Od 1995 r. w języku cachurskim ukazuje się gazeta Nur (Нур, tj. Świat).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]