Język czuh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Język chuj)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czuh
Obszar Gwatemala (Huehuetenango), Meksyk (Chiapas)
Liczba mówiących 30-50 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki majańskie
*Kanjobalskie
**Czuhańskie
czuh
Pismo/alfabet łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Język regionalny w Gwatemali
Regulowany przez
Kody języka
Kod ISO 639-1
Kod ISO 639-2 nyn
Kod ISO 639-3 cac
IETF cac
Glottolog chuj1250
WALS chj
SIL
Dialekty
ISO 639-3: cnm – chuj de San Mateo Ixtatán
ISO 639-3: cac – chuj de San Sebastián Coatán
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata





Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język czuh (hiszp. idioma chuj, IPA: [ʧuːx]) – polisyntetyczny język z rodziny języków majańskich, używany przez Indian z plemienia Czuh w Gwatemali i Meksyku.

Istnieją dwa blisko spokrewnione języki noszące tę nazwę:

  • czuh z San Mateo Ixtatán (czuh z Ixatan, oryg. chuj de San Mateo Ixtatán, Chapai) – szacuje się, iż w Gwatemali posługuje się nim ponad 22 tysiące osób, zaś w Meksyku ponad 9 tysięcy osób[potrzebny przypis].
  • czuh z San Sebastián Coatán (czuh południowy, oryg. chuj de San Sebastián Coatán) – szacuje się, iż w Gwatemali używa go ponad 19 tysięcy osób[potrzebny przypis].

Ortografia

Alfabet języka czuh

a, b’, ch, ch’, e, h, i, j, k, k’, l, m, n, nh, o, p, r, s, t, t’, tz, tz’, u, w, v, x, y, ’[1]

Przykłady słownictwa (dialekt z San Mateo Ixtatán)

  • pat = dom
  • ix = kobieta
  • winak = mężczyzna
  • unin = dziecko
  • wa’il = tortilla
  • ixim = kukurydza
  • tut = fasola
  • pajich = pomidor
  • k’u = słońce
  • nhab’ = deszcz
  • ik’ = wiatr/powietrze
  • asun = chmura

Liczebniki od 1 do 10

San Mateo Ixtatán / San Sebastián Coatán

  1. Ju’un / Jun[2]
  2. Cha’ab’ / Cha’ab’/chab’
  3. Oxe’ / Oxe’
  4. Chanhe’ / Chanhe’
  5. Hoye’ / Ho’e’
  6. Wake’ / Wake’
  7. Huke’ / Huke’
  8. Wajxake’ / Wajxke’
  9. B’alunhe’ / B’alnhe’
  10. Lajunhe’ / Lajnhe’

Przypisy

  1. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 66.
  2. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 145.

Bibliografia

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ​ISBN 83-01-08163-5​.

Linki zewnętrzne