Język czuh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Język chuj)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chuj
Obszar Gwatemala (Huehuetenango), Meksyk (Chiapas)
Liczba mówiących 30-50 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki majańskie
*Kanjobalskie
**Czuhańskie
czuh
Pismo/alfabet łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Język regionalny w Gwatemali
Regulowany przez
Kody języka
ISO 639-1 -
ISO 639-2 nyn
ISO 639-3 cac
SIL -
Dialekty
ISO 639-3: cnm – chuj de San Mateo Ixtatán
ISO 639-3: cac – chuj de San Sebastián Coatán
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język czuh (hiszp. idioma chuj, IPA: [ʧuːx]) – polisyntetyczny język z rodziny języków majańskich, używany przez Indian z plemienia Czuh w Gwatemali i Meksyku.

Istnieją dwa blisko spokrewnione języki noszące tę nazwę:

  • czuh z San Mateo Ixtatán (czuh z Ixatan, oryg. chuj de San Mateo Ixtatán, Chapai) – szacuje się, iż w Gwatemali posługuje się nim ponad 22 tysiące osób, zaś w Meksyku ponad 9 tysięcy osób[potrzebny przypis].
  • czuh z San Sebastián Coatán (czuh południowy, oryg. chuj de San Sebastián Coatán) – szacuje się, iż w Gwatemali używa go ponad 19 tysięcy osób[potrzebny przypis].

Ortografia[edytuj]

Alfabet języka czuh[edytuj]

a, b’, ch, ch’, e, h, i, j, k, k’, l, m, n, nh, o, p, r, s, t, t’, tz, tz’, u, w, v, x, y, ’[1]

Przykłady słownictwa (dialekt z San Mateo Ixtatán)[edytuj]

  • pat = dom
  • ix = kobieta
  • winak = mężczyzna
  • unin = dziecko
  • wa’il = tortilla
  • ixim = kukurydza
  • tut = fasola
  • pajich = pomidor
  • k’u = słońce
  • nhab’ = deszcz
  • ik’ = wiatr/powietrze
  • asun = chmura

Liczebniki od 1 do 10[edytuj]

San Mateo Ixtatán / San Sebastián Coatán

  1. Ju’un / Jun[2]
  2. Cha’ab’ / Cha’ab’/chab’
  3. Oxe’ / Oxe’
  4. Chanhe’ / Chanhe’
  5. Hoye’ / Ho’e’
  6. Wake’ / Wake’
  7. Huke’ / Huke’
  8. Wajxake’ / Wajxke’
  9. B’alunhe’ / B’alnhe’
  10. Lajunhe’ / Lajnhe’

Przypisy

  1. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 66.
  2. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 145.

Bibliografia[edytuj]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]