Język kwenski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Instytut Języka Kwenskiego w Børselv (gmina Porsanger) w okręgu Finnmark

Język kwenski (kwen. kainun kieli, norw. kvensk språk) – język bałtycko-fiński, używany przez Kwenów, potomków fińskich imigrantów w Norwegii Północnej. Po intensywnych dyskusjach w Norwegii w kwietniu 2005 kwenski został uznany za samodzielny język[1][2].

Ponad 10.000 ludzi w okręgach Troms i Finnmark przyznaje się do używania języków kwenskiego i/lub fińskiego. Jednakże liczba tych, którzy potrafią po kwensku czytać i pisać, jest znacznie niższa[1].

Kwenski jest blisko spokrewniony z językiem meänkieli w szwedzkiej części regionu Dolina Torne i z dialektami północnofińskimi. W stosunku do fińskiego istnieją jednak duże różnice w słownictwie, a częściowo także w gramatyce, bo dialekty kwenskie przez dłuższy czas rozwijały się niezależnie od rozwoju językowego w Finlandii. Przykładowo nie wszystkie spośród 15 przypadków fińskich są używane w języku kwenskim. Jednocześnie w kwenskim w przeciwieństwie do fińskiego jest więcej starych zapożyczeń ze szwedzkiego i nowszych z norweskiego, przede wszystkim takich, jakich brakowało w słownictwie kwenskim, kiedy Kwenowie osiedlili się na wybrzeżu[1][2].

Do tej pory nie było żadnych standardów prac opisujących gramatykę słowników ani podręczników. Dlatego w roku 2007 utworzono radę języka kwenskiego pod nazwą „Instytut Kwenski" (Kainun Institutti, norw. Kvensk Institutt) w Børselv (gmina Porsanger w okręgu Finnmark). Jest to organ doradczy, którego zadaniem w pierwszym etapie jest wypracowanie założeń nowego języka pisanego i zbieranie form różnych dialektów kwenskich[1].

Jedną z pierwszych oficjalnych stron internetowych w języku kwenskim (yr.no) oferuje od 9 lutego 2010 Norweski Instytut Meteorologiczny.[3]

Zapożyczenia norweskie[2]
Fiński Kwenski Norweski Polski
hakemus sööknaadi søknad podanie
hallitus rejeerinki regjering rząd
ministeriö departementti departement ministerstwo
säätiedotus väärmellinki værmelding prognoza pogody

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Pia Lane: Språk - Kvensk språk, hva er nå det?, w oparciu o tekst: Min bestefars Bibel w (Nesten) alt du trenger å vite om norsk. 52 om språk, Kunnskapsforlaget 2005, dostęp 16. września 2010 ((norw.))
  2. a b c Kainun Institutti: Språk, dostęp 16. września 2010 ((norw.))
  3. Andreas Grimsæth i Erik Bolstad: yr.no – nå også på kvensk, yr.no, 10 lutego 2010 (data dostępu: 2014-04-09) ((norw.))