Język narodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Język narodowymowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu, postrzegana jako podstawowy wyznacznik jego tożsamości[1]. Nie stanowi całości homogenicznej – wykazuje zróżnicowanie terytorialne i środowiskowe. Wśród jej wariantów szczególną pozycję ma odmiana uważana za kulturalną (np. język standardowy), która pełni m.in. funkcję unifikacyjną i reprezentatywną[2][3]. Powstanie języka standardowego zakorzenia zjawisko konwergencji, czyli zbliżania się poszczególnych odmian mowy narodowej[4].

W stratyfikacji języka narodowego wyróżnia się dwa spolaryzowane elementy: język standardowy i dialekty miejscowe[5]. Warianty te stoją w opozycji przede wszystkim z perspektywy zasięgu geograficznego (język standardowy pełni funkcję języka ogólnonarodowego) i przeznaczenia funkcjonalnego (język standardowy ma charakter poliwalentny, dialekt lokalny zaś wykazuje ograniczoną funkcjonalność)[4]. Wyróżnia się również warianty językowe pozbawione pełnej formy strukturalnej, będące zbiorami specyficznych jednostek leksykalnych (np. slangi)[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anna Kołodziej, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich – recenzja, „Biuletyn Historii Wychowania” (25), 1233–2224, 2009, s. 159–166.
  2. Krčmová i Chloupek 2017 ↓.
  3. Paula Sajavaara, Kielenohjailu, Kari Sajavaara & Arja Piirainen-Marsh: Kieli, diskurssi ja yhteisö, Jyväskylä: Soveltavan kielentutkimuksen keskus, Jyväskylän yliopisto, 2000, s. 83, ISBN 951-39-0664-7 (fiń.).
  4. a b c Mistrík 1993 ↓, s. 404.
  5. Dialekty i gwary ludowe a polszczyzna ogólna [w:] Halina Karaś, Podstawy dialektologii [w:] Dialekty i gwary polskie, Zakład Historii Języka Polskiego i Dialektologii UW, Towarzystwo Kultury Języka [dostęp 2019-06-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marie Krčmová, Jan Chloupek, NÁRODNÍ JAZYK [w:] Petr Karlík, Marek Nekula, Jana Pleskalová (red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 (cz.).
  • Jozef Mistrík, Encyklopédia jazykovedy, wyd. 1, Bratysława: Obzor, 1993, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).