Język starochiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Język starochiński
Nazwa chińska
Pismo uproszczone 上古汉语
Pismo tradycyjne 上古漢語
Hanyu pinyin shànggǔ hànyǔ
Wade-Giles shang-ku han-yü

Język starochiński, albo archaiczny język chiński, był używany w Chinach w okresie od XI do III wieku p.n.e., nazywanym w chińskiej historiografii okresem rządów dynastii Zhou.

Język przedarchaiczny[edytuj | edytuj kod]

Język archaiczny wywodzi się z języka przedarchaicznego używanego w Chinach przed XI w. p.n.e. Jego brzmienie jest nieznane, bo nie da się go zrekonstruować z nielicznych zabytków piśmienniczych, tj. napisy na kościach wróżebnych.

Język archaiczny[edytuj | edytuj kod]

Używano go w decydującym okresie chińskiej historii, kiedy zarysowały się najważniejsze kierunki filozoficzne. W tym języku napisano dzieła tj. Dialogi konfucjańskie, Mengzi czy Daodejing.

W późniejszych okresach język pisany był w Chinach wzorowany pod względem słownictwa i gramatyki na języku klasycznych ksiąg. Ten tzw. klasyczny język chiński był używany był w Chinach do początku XX wieku. W nim powstały również pierwsze dzieła literatury japońskiej, koreańskiej i wietnamskiej.

Rekonstrukcja fonetyki języka archaicznego[edytuj | edytuj kod]

Chińscy uczeni nie przywiązywali wagi do badań nad fonetyką starszych form swego języka, a także nad badaniami dialektów. Wynikało to z charakteru chińskiego pisma, w którym jeden znak może mieć wiele lekcji. Zakładano, że odpowiednia lekcja znaków teksu w języku archaicznym, to taka, która obowiązuje aktualnie.

Tymczasem wiadomo, że w ciągu 3 tys. lat ewolucji języka mówionego zaszły w nim ogromne zmiany. Pionierem badań nad fonetyką staro- i średniochińskiego był szwedzki sinolog Bernhard Karlgren.

Wiadomo, że chiński język archaiczny był tonalny i miał cztery tony. Nie wiadomo jednak, jakie było ich brzmienie.