Język wernakularny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nie mylić z: język wehikularny.

Język wernakularny, dialekt wernakularnyforma mowy (język, dialekt, rejestr) używana do kontaktów codziennych przez przedstawicieli pewnej wspólnoty[1][2]. Mowa wernakularna może przeciwstawiać się językowi szerzej stosowanemu jak lingua franca (np. języki narodowe a łacina w renesansie), językowi urzędowemu (np. język kurdyjski a język turecki w Turcji), językowi standardowemu (np. dialekt bawarski a język ogólnoniemiecki) czy też nomenklaturze naukowej (zobacz: biologiczne nazewnictwo wernakularne). Mową wernakularną jest zwykle język autochtoniczny, służący przede wszystkim do komunikacji ustnej i z zasady uchodzący za mniej prestiżowy od innych wariantów mowy[3].

Na przykład w Europie Zachodniej aż do XVII wieku większość prac naukowych była pisana w języku łacińskim, który służył jako lingua franca. Prace napisane wówczas w językach romańskich określane są w tym kontekście jako napisane w języku wernakularnym.

W innym znaczeniu mowa wernakularna to język, który nie posiada ustandaryzowanej formy, kodyfikacji czy też tradycji literackiej[4][5]. W kontekście normalizacji językowej określenie to funkcjonuje również jako synonim dialektu substandardowego (nieliterackiego)[6].

Termin pochodzi od łacińskiego vernaculus (rodzimy, domowy) i od vernus – tak nazywano niewolnika, który urodził się w domu pana. Znaczenie przenośne zostało rozszerzone od zdrobnienia od słów vernaculus, vernacula. Varro, klasyczny gramatyk łaciński, używał terminu vocabula vernacula („słownictwo wernakularne”) dla odróżnienia słownictwa języka narodowego od leksyki obcej[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Omar 1985 ↓, s. 28.
  2. „Jurnal dewan bahasa”, 42 (1-6), Dewan Bahasa dan Pustaka, 1998, s. 226 (malajski).
  3. Yule 2016 ↓, s. 559.
  4. Suhardi i Sembiring 2007 ↓, s. 61–62.
  5. Van Keulen, Weddington i DeBose 1998 ↓, s. 50.
  6. Schilling-Estes i Wolfram 2015 ↓, s. 13–16.
  7. vernaculus [w:] Felix Gaffiot, Dictionnaire Illustré Latin Français, Paryż: Librairie Hachette, 1934 (fr.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]