Języki eskimo-aleuckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zasięg języków eskimo-aleuckich w Ameryce Północnej

Języki eskimo-aleuckie – rodzina językowa obejmująca kilka języków, używanych przez Eskimosów i Aleutów na północnych krańcach Ameryki (Alaska, Grenlandia, północna Kanada) i Syberii (Półwysep Czukocki, Wyspa Beringa).

Według hipotezy Josepha Greenberga rodzina eskimo-aleucka miałaby być jedną z trzech głównych rodzin językowych Ameryki (pozostałe to rodzina na-dene i hipotetyczna nadrodzina amerindiańska) i odpowiadać trzeciej fali migracji w procesie zasiedlania kontynentu.


Klasyfikacja języków eskimo-aleuckich:[1]

języki eskimo-aleuckie

języki eskimoskie
języki inuickie (kanadyjsko-grenlandzkie albo wschodnioeskimoskie)
inupiak Półwyspu Seward
inupiak północnoalaskański
inuktitut zachodniokanadyjski
inuktitut wschodniokanadyjski
zachodniogrenlandzki
wschodniogrenlandzki
języki jupik (syberyjsko-alaskańskie albo zachodnioeskimoskie)
język sirenicki
jupik naukański
jupik syberyjski
alaskański
jupik pacyficzny
języki aleuckie
języki aleuckie
aleucki
mieszane języki aleucko-rosyjskie
język kreolski Wyspy Miedzianej (aleucki kreolski)
  • najnowszy podział (m.in. Ethnologue)
Grupy i języki Liczba mówiących Kraje
Języki aleuckie
aleucki 155 Stany Zjednoczone, Rosja
Języki eskimoskie
Języki inuicko-inupiackie (inuickie, inupiackie, alaskańsko-kanadyjsko-grenlandzkie, wschodnioeskimoskie)
grenlandzki 57 000 Grenlandia
inuinnaqtun (inuicki zachodniokanadyjski, inuktitut zachodniokanadyjski) 410 Kanada
inuktitut wschodniokanadyjski (inuktitut, inuicki kanadyjski) 34 100 Kanada
inupiak północnoalaskański (inupiat północnoalaskański) 3 000 Stany Zjednoczone, Kanada
inupiat północnozachodnioalaskański (inupiak Półwyspu Seward) 5 580 Stany Zjednoczone
Języki jupik (jupickie, czukockie, eskimoskie azjatyckie, syberyjsko-alaskańskie, zachodnioeskimoskie)
Języki jupik syberyjskie
jupik środkowosyberyjski (czapliński, unazigmit, yupik syberyjski, yupik Cieśniny Beringa, yuit, yoik, yuk, yupik Wyspy Świętego Wawrzyńca) 1 200 Stany Zjednoczone, Rosja
naukański (jupik naukański, nywukagmit) 60 Rosja
sirenicki (jupik sirenicki, sygnik) 0 Rosja
starosirenicki (jupik starosirenicki) (wg Ethnologue identyczny z sirenickim, wg prof. Alfreda Majewicza znacznie różny od niego) 0? Rosja
Języki jupik alaskańskie
jupik środkowy (centralnoalaskański, yupik środkowoalaskański, alaskański) 10 000 Stany Zjednoczone
alutiiq (jupik pacyficzny, sugpiacki, suk-eskimoski) 200 Stany Zjednoczone

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Christopher Moseley - "Encyclopedia of the world's endangered languages", Routledge, Nowy Jork, 2007