Jaśkowice (Orzesze)
50°08′58″N 18°44′52″E/50,149444 18,747778| część miasta | |
 Stacja kolejowa w Jaśkowicach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Konurbacja | |
| Miasto | |
| W granicach Orzesza |
31 grudnia 1961[1] |
| SIMC |
0942009 |
Plan Jaśkowic | |
Położenie na mapie Orzesza  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu mikołowskiego  | |
| 50°08′58″N 18°44′52″E/50,149444 18,747778[2] | |
Jaśkowice (niem. Jaschkowitz) – dzielnica Orzesza położona w północno-zachodniej części miasta. Od wschodu graniczy z Centrum, natomiast z pozostałych stron jest otoczona lasem.
Historia
[edytuj | edytuj kod]
W aktach książąt raciborskich zaznaczono Jaśkowice na początku XVI w. Następna informacja o wiosce pochodzi z XVIII w., z czasów kolonizacji Śląska. Kroniki parafialne i szkolne sąsiednich miejscowości zawierają na jej temat jedynie wiadomości szczątkowe, co można by tłumaczyć wyjątkową w przeszłości sytuacją Jaśkowic: w XVIII i XIX stuleciach granica biskupstw krakowskiego i wrocławskiego przebiegała wzdłuż Bierawki a mieszkańcy prawego brzegu rzeki, a więc części Orzesza i Zawady oraz całych Jaśkowic włączeni byli do parafii w Dębieńsku. W 1784 r., kiedy wieś należała do Marii Heleny Woyskiej z Orzesza, był tu folwark, 4 domy i zaledwie 14 mieszkańców. W 1825 r. Jaśkowice należały do Fragsteina, miały 8 domów i 43 mieszkańców, a dwadzieścia lat później (1845) żyło w wiosce 82 ludzi. W kronice szkolnej Orzesza zapisano, że jaśkowickie dzieci były przed 1820 r. nauczane przez dochodzącego kapelana dębskiego w domu Jana Honisza w Jaśkowicach.
W następnych latach część dzieci korzystała ze szkoły w Orzeszu, inna, mniejsza grupa chodziła drogą przez las do szkoły w Dębieńsku. Taki stan rzeczy trwał do 1910 r., kiedy w wiosce wybudowano pierwszą szkołę. 1936 r. w miejsce poprzedniej postawiono nową szkołę, tę samą, która służy do dzisiaj. Kościół parafialny pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela powstał w latach 1934–1936. W 1836 r. Jaśkowice zostały zakupione przez Franciszka Winklera. Na terenie wsi znajdowało się wówczas kilka kopalń, z których najdłużej, bo do 1911 r. istniała kopalnia „Fryderyk” (Friedrichsgrube). W miejscu obecnej FUT "ZREMB" istniała od 1812 r. do 1951 r. huta cynku, a później garbarnia.
W latach 1954–1961 wieś Jaśkowice należała i była siedzibą władz gromady Jaśkowice, zniesiona przez włączenie do osiedla Orzesze, obecnie miasta.
Transport
[edytuj | edytuj kod]Przez Jaśkowice przechodzą dwie linie kolejowe:
- Katowice - Rybnik
- Tychy - Orzesze - Jaśkowice (pociągi towarowe; od 2025 roku przewozy pasażerskie)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dz. U. z 1961 r. Nr 54, poz. 303 (ISAP)
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 45350.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dzieje Orzesza, red. Robert Ratajczyk, Orzesze 2002.
- Gość Niedzielny, nr 44 rok LXXXIII
