Jacek Jurzak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacek Jurzak
Kraj  Polska
Data i miejsce urodzenia 16 października 1946
Bielsko-Biała
Data i miejsce śmierci 23 września 2005
Rochester

Jacek Jurzak (ur. 16 października 1946 w Bielsku-Białej, zm. 23 września 2005 w Rochester) – polski kierowca wyścigowy, pilot rajdowy, konstruktor, szpieg CIA.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Bielsku-Białej jako syn Tadeusza[1].

W latach 19741977 był pilotem rajdowym Ewalda Pauliego oraz Wiesława Cygana w RSMP[2]. W 1976 roku wywalczył wraz z Cyganem tytuł mistrza Polski w klasie Polskiego Fiata 126p[3].

Również w 1976 zadebiutował w WSMP[4].

Pracował jako adiunkt w Politechnice Łódzkiej (filia w Bielsku-Białej)[5], a w 1981 roku zdobył stopień naukowy doktora[6]. Inspirując się projektami samochodów Formuł: 1, 2 i 3, skonstruował pod koniec lat 70. w Bielsku-Białej samochód JJ-01. Jurzak w przedniej części tego pojazdu w miejsce ramy rurowej zastosował monokok, co było novum w krajach bloku wschodniego[7]. Samochód był napędzany silnikiem Łada. Jurzak startował nim do 1984 roku, jednak nie odniósł znaczących sukcesów[8]. Współuczestniczył również w projekcie samochodu EK 85[9].

W latach 1972–1973 był szkolony jako funkcjonariusz polskiego wywiadu. W kwietniu 1980 roku podjął współpracę z CIA (ps. „Michał”[6]), za co został 10 listopada 1983 roku aresztowany. W pierwszej instancji w 30 maja 1984 roku został skazany za szpiegostwo na 15 lat więzienia, natomiast, po apelacji, sąd drugiej instancji skazał go 30 czerwca 1984 roku na 25 lat pozbawienia wolności[10]. 11 czerwca 1985 roku na moście Glienicke (Berlin) został wraz z czterema innymi szpiegami amerykańskimi przekazany Stanom Zjednoczonym w zamian za Mariana Zacharskiego[9].

W 1993 roku został współautorem patentu „System i metoda automatycznego sterowania pojazdem po pasie drogi” (US 5245422 A). Zmarł w 2005 roku w Rochester[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. [grupaAktotworcyId=3|aktotworcaId=3918|typ=2 Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Bielsku-Białej [1975] 1983-1990] (pol.). W: ipn.gov.pl [on-line]. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2016-10-12].
  2. Jacek Jurzak (pol.). W: ewrc-results.com [on-line]. [dostęp 2016-10-12].
  3. Przemysław Semczuk: Maluch. Biografia. 2014. ISBN 978-83-240-3197-9.
  4. Wyścigowe Samochodowe Mistrzostwa Polski 1976 (pol.). W: scr.civ.pl [on-line]. [dostęp 2016-10-12].
  5. Teresa Semik: Jak konstruktor wyścigówki został szpiegiem (pol.). W: dziennikzachodni.pl [on-line]. 2015-10-18. [dostęp 2016-10-12].
  6. a b Bożena Wisłocka-Trombska. Przyznaję, byłem szpiegiem. „Kronika”. 25 (403), s. 12, 1984-06-21/27. Bielsko-Biała. ISSN 0208-7014. 
  7. Robert Steć: Polskie samochody wyścigowe. Opole: Studio conTEXT, 2011, s. 190. ISBN 978-83-930306-4-4.
  8. Robert Steć: Polskie samochody wyścigowe. Opole: Studio conTEXT, 2011, s. 194. ISBN 978-83-930306-4-4.
  9. a b Grzegorz Chyła: Polskie wyścigi samochodowe 1980–1989. Toruń: Automobilklub Toruński, 2015, s. 165. ISBN 978-83-942405-0-9.
  10. a b Grzegorz Chyła: Polskie wyścigi samochodowe 1980–1989. Toruń: Automobilklub Toruński, 2015, s. 166. ISBN 978-83-942405-0-9.