Jacek Koman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacek Koman
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1956
Bielsko-Biała
Zawód aktor, wokalista, tancerz
Współmałżonek Catherine McClements
Lata aktywności od 1972

Jacek Koman (ur. 15 sierpnia 1956 w Bielsku-Białej) – polsko-australijski aktor filmowy[1], telewizyjny i teatralny, wokalista i tancerz, powszechnie znany z roli Narkoleptycznego Argentyńczyka w musicalu Moulin Rouge![2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i wychował w Bielsku-Białej[4][5] rodzinie rzymskokatolickiej[3] jako syn aktorów Haliny Koman-Dobrowolskiej i Adama Komana (1922-2005)[6], którzy byli w tym czasie aktorami Teatru Polskiego w Bielsku-Białej[7][8]. Ukończył IV Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Sczanieckiej w Łodzi. W 1978 obronił dyplom na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi[9], gdzie studiował na roku m.in. z Małgorzatą Potocką, Hanną Mikuć, Piotrem Skibą, Andrzejem Szczytką i Mariuszem Wojciechowskim.

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

W latach 1978–1980 był związany z Teatrem Polskim w Bielsku-Białej oraz Teatrem im. Adama Mickiewicza w Cieszynie, gdzie 21 października 1978 zadebiutował jako Lizander w Śnie nocy letniej Williama Szekspira w reżyserii Andrzeja Markowicza[10]. W 1979 zadebiutował większą rolą Sławka Tietza w filmie telewizyjnym Juliusza Machulskiego Bezpośrednie połączenie[6].

Kariera międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

W 1981 roku wyjechał do Austrii, gdzie spędził 8 miesięcy. Następnie ze swoim bratem Tomkiem wyemigrował na stałe do Australii[11]. Początkowo mieszkał w Perth[6], gdzie wraz z Krzysztofem Kaczmarkiem współtworzył grupę teatralną „Zart”[12] i występował w teatrach: The New Dolphin Theatre i The Playhouse Theatre.

W 1992 grał Jacquesa w komedii szekspirowskiej Jak wam się podoba[13]. Wcielił się z powodzeniem w rolę tytułowego Pablo Picassa w komedii Steve’a Martina Picasso at the Lapin Agile[13] i Tartuffe’a komedii Moliera Tartuffe[13].

W 1994 za kreację Roy’a M. Cohna w spektaklu Tony’ego Kushnera Anioły w Ameryce w reżyserii Neila Armfielda zdobył zarówno nagrodę Victorian Green Room w 1993 dla „Najlepszego aktora w roli drugoplanowej”[14], jak i nagrodę Age Performing Arts w 1994 w kategorii „Najlepsza rola dramatyczna”[2][14].

Po jakimś czasie przeprowadził się do Melbourne, gdzie przez kilka lat grał w Anthill Theatre[2]. Był też związany z Belvoir St Theatre w Sydney, gdzie wystąpił w przedstawieniu Bertolta Brechta Kaukaskie koło kredowe w roli Azdaca[13], szekspirowskiej tragedii Hamlet (1994) jako Klaudiusz[13], komedii Pierre’a Beaumarchais’go Wesele Figara (2000) jako Figaro i Makbecie (2003) w tytułowej roli[15]. Występował też w Sydney Theatre Company[11].

W 1988 pojawił się jako Emil Zatopek w biograficznym dramacie historycznym ABC Mila w cztery minuty (The Four Mile Minute)[16] z udziałem Michaela Yorka o wyścigu i rywalizacji pomiędzy Rogerem Bannisterem a Johnem Landy. Od tego czasu wystąpił w filmach i serialach amerykańskich, brytyjskich i australijskich, w tym Moulin Rouge! (2001) z Nicole Kidman i Ewanem McGregorem, futurystycznym dramacie Ludzkie dzieci (2006) z Michaelem Caine’em, Clive’em Owenem i Julianne Moore czy kontrowersyjnym dramacie wojennym Edwarda Zwicka Opór (2008) z Danielem Craigiem.

W 2011 był nominowany do nagrody Australian Academy of Cinema and Television Arts dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu dramatycznym za rolę w serialu Spirited.

Od 2004 został wokalistą australijskiego zespołu VulgarGrad[17]. Formacja prezentuje pieśni rosyjskiego światka przestępczego – zwane „blatnyje piesni” (Pieśni Niepokornych) albo „blatniak”, rodem z punkrocka okresu pieriestrojki i „kryminalnego brzmienia” z ulic współczesnego Petersburga[6]. Jeden z krytyków tak podsumował brzmienie grupy: Brzmi to jak Édith Piaf wychowana w jednym z moskiewskich burdeli, po kilku lekcjach śpiewu u Toma Waitsa i ściskająca w ręku nóż sprężynowy![6]. W 2012 zespół wystąpił na 33. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu[18].

W 2014 wystąpił na deskach Teatru Studio Buffo w programie Cohen – Nohavica w reżyserii Mariana Opani[19].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Związany jest z australijską aktorką Catherine McClements[11], z którą ma dwoje dzieci, córkę Clementine Coco (ur. w lipcu 2001)[14] i syna Quincy (ur. 2007)[11].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1979: Bezpośrednie połączenie (film telewizyjny), jako Sławek Tietz
  • 1988: The Four Minute Mile (film telewizyjny), jako Emil Zátopek
  • 1989: Darlings of the Gods (film telewizyjny), jako członek towarzystwa
  • 1990: Wakacje nad rzeką Yarra, jako mechanik
  • 1991: Hunting, jako służący Bergmana
  • 1992: Redheads, jako prawnik
  • 1993: Snowy (epizody w serialu telewizyjnym), jako Jenda
  • 1993: Phoenix (w jednym odcinku), jako steward
  • 1994: Lucky Break, jako detektyw Jurij Borodinoff
  • 1995: What I Have Written, jako Jeremy Fliszar
  • 1996: Twisted Tales (w jednym odcinku), jako taksówkarz
  • 1997: Babies (miniserial telewizyjny), jako Ryko
  • 1997: Dzięki Bogu spotkał Lizzie (Thank God He Met Lizzie), jako Raoul
  • 1998: Oklaski jednej dłoni (The Sound of One Hand Clapping), jako Picotti
  • 1998: Wildside (jeden odcinek), jako Barry Lipiński
  • 1998: Auf der Suche nach der Schatzinsel (serial telewizyjny), jako Don Grego
  • 2001: Moulin Rouge!, jako narkoleptyczny Argentyńczyk
  • 2002: The Secret Life of Us (13 odcinków serialu), jako Dominic
  • 2003: Floodhouse, jako Anselm
  • 2003: Horseplay, jako Roman
  • 2003: Stingers (jeden odcinek serialu telewizyjnego), jako Daniel Tedesco
  • 2003: MDA (jeden odcinek serialu telewizyjnego), jako dr Mikhail Varonio
  • 2005: The Incredible Journey of Mary Bryant lub Mary Bryant (miniserial telewizyjny), jako Wanjon
  • 2005: Dożywocie (film telewizyjny), jako Franco Cardamone
  • 2006: Ludzkie dzieci, jako Tomasz
  • 2006: HG Wells: War with the World (film telewizyjny), jako Maksim Gorki
  • 2006: Tripping Over (sześć odcinków serialu), jako Magnus
  • 2006: Tsunami: The Aftermath, jako Peer
  • 2007: Mój ojciec i ja, jako Vacek
  • 2008: Australia, jako Ivan
  • 2008: Opór, jako Kościk
  • 2008: Kochaj i tańcz, jako ojciec Hani (Jan Kettler)
  • 2009: Gliniarze z Melbourne, jako Anton Buczek
  • 2010: Kołysanka, jako listonosz
  • 2010: Usta usta, jako Paweł Śliwiński
  • 2010: Ratownicy, jako Piotr Rojek
  • 2012: Zagadki kryminalne panny Fisher, jako Mr Merton
  • 2012: Lekarze, jako Leon Jasiński
  • 2012: Ghost Rider 2, jako Terrokov
  • 2012: Hotel 52, jako Wiktor Prus
  • 2013: Top of the Lake (miniserial TV), jako Wolfgang Zanic
  • 2014: Lekarze nocą, jako Leon Jasiński (odcinki 3, 6)
  • 2014: Son of a Gun, jako Sam
  • 2014: Ziarno prawdy, jako kanonik
  • 2015: Disco polo, jako „Katiusza”
  • 2015: Prokurator, jako prokurator Kazimierz Proch
  • od 2018: Chyłka, jako Harry McVay
  • 2020: W głębi lasu, jako Dawid Goldsztajn

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jacek Koman (ang.). Listal. [dostęp 2018-11-11].
  2. a b c Jacek Koman (ang.). The Wheeler Centre. [dostęp 2018-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-11)].
  3. a b Jacek Koman Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2018-11-11].
  4. Jacek Koman (wł.). MYmovies. [dostęp 2018-11-11].
  5. Personalidade: Jacek Koman (Polônia) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2018-11-11].
  6. a b c d e Jacek Koman: Życiorys (pol.). KnockKnockActors.com. [dostęp 2008-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-14)].
  7. Encyklopedia, Halina Koman-Dobrowolska, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2020-03-05] (pol.).
  8. Encyklopedia, Adam Koman, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2020-03-05] (pol.).
  9. Jacek Koman – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2018-11-11].
  10. Jacek Koman (pol.). Encyklopedia teatru polskiego. [dostęp 2016-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-11)].
  11. a b c d Jacek Koman (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2018-11-11].
  12. Geoffrey Milne (2004-01-01): Theatre Australia (un)limited: Australian Theatre Since the 1950s. Rodopi. ISBN 90-420-0930-6. [dostęp 2016-06-14]. (ang.)
  13. a b c d e Jacek Koman Biography (ang.). Cinema.com. [dostęp 2018-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-11)].
  14. a b c Jacek Koman Movies Profile (ang.). Metacritic. [dostęp 2018-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-11)].
  15. The quiet man (ang.). The Sydney Morning Herald. [dostęp 2002-12-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-14)].
  16. Artista: Jacek Koman (15 de agosto de 1956) (port.). Filmow. [dostęp 2018-11-11].
  17. Band (2010-06-07) (ang.). Vulgargrad. [dostęp 2016-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-11)].
  18. 33. Przegląd Piosenki Aktorskiej, „Culture.pl” [dostęp 2018-11-29] (ang.).
  19. Teatr w Polsce – polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2018-11-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]