Jacek Tittenbrun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacek Tittenbrun
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 14 kwietnia 1952
Poznań
Data i miejsce śmierci 12 kwietnia 2018
Poznań
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: socjologia
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Doktorat 1980 – socjologia
UAM
Habilitacja 1989 – socjologia
Akademia Nauk Społecznych
Profesura 27 grudnia 1993
nauczyciel akademicki
Uczelnia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Okres zatrudn. 1976-2018
Kierownik
Zakład Socjologii Zróżnicowania Społecznego UAM
Następca Jerzy Kaczmarek
Wicedyrektor
Instytut Socjologii UAM
Strona domowa

Jacek Stanisław Tittenbrun (ur. 14 kwietnia 1952 w Poznaniu, zm. 12 kwietnia 2018 tamże) – polski socjolog, profesor nauk humanistycznych o specjalności socjologia gospodarki i struktury społecznej, socjologia ogólna[1].

Poglądy i zainteresowania naukowe[edytuj | edytuj kod]

Był kierownikiem Katedry Socjologii Przedsiębiorczości i Pracy oraz Zespołu Badań Socjoekonomicznych w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu i profesorem zwyczajnym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 27 grudnia 1993[1].

Krytyk z pozycji ortodoksyjnego marksizmu koncepcji tzw. „poznańskiej szkoły metodologicznej”, głównie zaś koncepcji Leszka Nowaka. Był członkiem powołanego po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego „Zespołu Partyjnych Socjologów przy KC PZPR[2].

Jego główne zainteresowania naukowe obejmowały socjologię gospodarki ze szczególnym uwzględnieniem problematyki własności oraz zagadnienia zróżnicowania społecznego. Jakkolwiek jego praca badawcza koncentrowała się zasadniczo na pograniczu między socjologią a ekonomią, to niejednokrotnie wkraczała ona w obszary zainteresowań filozofii, politologii i innych nauk społecznych. Implikacją owej interdyscyplinarności mogło być przesłanie do czytelników, które autor tak lubił określać trawestując Talcotta Parsonsa: Pragnąłbym, aby moje prace nie były uznane przez socjologów za zbyt ekonomiczne, a z kolei przez ekonomistów za zbyt socjologiczne.

Należał do wielu zagranicznych towarzystw naukowych m.in.:

  • European Association of Evolutionary and Comparative Studies,
  • European Sociological Association,
  • International Institute of Sociology.

Został pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu (pole 5-5-94-10)[3].

Grób prof. Jacka Tittenbruna na Cmentarzu Junikowskim

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Jego dorobek publikacyjny obejmował niemal 150 szkiców i artykułów w naukowych czasopismach zagranicznych i krajowych oraz pracach zbiorowych, nie licząc wielkiej liczby pozycji publicystyki teoretycznej. Autor ponad 100 publikacji naukowych, w tym 11 samodzielnych książek (2 wydane w Londynie) i współautorstwo 5 innych. Książka Upadek socjalizmu realnego w Polsce zajęła pierwszą pozycję na liście bestsellerów wydawniczych „Nowej Europy”. Tłumaczył również literaturę piękną, m.in. studium antropologiczne Żelazny Jan Roberta Bly, popularną i wysoce cenioną pozycję poświęconą męskości i męskiej inicjacji, a także problemom i życiowym wyzwaniom współczesnego mężczyzny.

Główne prace[edytuj | edytuj kod]

  • O tzw. nie-marksistowskim materializmie historycznym, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Poznań 1982;
  • Interakcjonizm we współczesnej socjologii amerykańskiej, wyd. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1983;
  • Dialektyka i scholastyka. O pewnej próbie obalenia Marksa, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1986;
  • Wprowadzenie do materialistyczno-historycznej teorii społeczeństw, wyd. Kolegium Otryckie, Warszawa 1986;
  • Instytucje finansowe a własność kapitału akcyjnego, wyd. Nakom, Poznań 1991;
  • Upadek socjalizmu realnego w Polsce, wyd. Rebis, Poznań 1992;
  • Ekonomiczny sens prywatyzacji: spór o wyższość własności prywatnej nad publiczną, wyd. Fundacja Humaniora, Poznań 1995;
  • Floriana Znanieckiego teoria osobowości a zróżnicowanie społeczne, [w:] M. Ziółkowski (red.), Ludzie przełomu tysiąclecia a cywilizacja przyszłości, wyd. Fundacja Humaniora, Poznań 2001;
  • Opowieść o dwóch kapitalizmach: kapitalizm akcjonariuszy vs. kapitalizm interesariuszy [w:] A. Sakson (red.), Porządek społeczny a wyzwania współczesności, Poznań 2004;
  • Eurokapitalizm, [w:] Z. Galor (red.), Europa właścicieli, Poznań 2005;
  • Własność siły roboczej a kapitał ludzki i kapitał społeczny, [w:] J. Stępień (red.), Praca i kapitał społeczny w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego, wyd. WSNHiD, Poznań 2006;
  • Teoria zróżnicowania społecznego a podział dochodów w ujęciu M. Kaleckiego [w:] G. Musiał (red.), Twórczość naukowa Michała Kaleckiego i jej znaczenie w teorii ekonomii, wyd. Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2006;
  • Własność i interesy w dobie transformacji ustrojowej, wyd. WSNHiD, Poznań 2006;
  • Teoria stanów społecznych jako narzędzie badania zróżnicowania społecznego w sferze pozaekonomicznej, [w:] R. Suchocka (red.), Zróżnicowanie społeczne w teorii i empirii, wyd. WSNHiD, Poznań 2007;
  • Z deszczu pod rynnę: studium polskiej prywatyzacji, 4 tomy, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2007;
  • Gospodarka a społeczeństwo w ujęciu T. Parsonsa i N. Smelsera, [w:] S. Banaszak, K. Doktór (red.), Problemy socjologii gospodarki, wyd. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania, Poznań 2007;
  • Gospodarka w społeczeństwie. Zarys socjologii gospodarki i socjologii ekonomicznej w ujęciu strukturalizmu socjoekonomicznego, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2012;
  • Kolonizacja nauki i świata przez kapitał. Teoria światów równoległych w wydaniu socjologii wiedzy, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2014.

Artykuły i książki obcojęzyczne[edytuj | edytuj kod]

  • The Collapse of 'Real Socialism' in Poland, Paul & Co Pub Consortium 1993;
  • Private Versus Public Enterprise: In Search of the Economic Rationale for Privatization, Janus Pub Company 1997;
  • The Capitalist Class in Plural: A Theoretical Proposal, [w:] „Society and Change”, vol. XI (2001), no. 3-4;
  • Fatos Tarifa (red.), The Breakdown of State Socialism and the Emerging Post-Socialist Order, The Hague: Cestrad Institute of Social Studies 2001, [w:] Europe-Asia Studies 2002 (recenzja);
  • Economy in Society: Economic sociology revisited, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing 2011;
  • Ownership and social differentiation. Understanding and misunderstandings, Saarbrucken: Lambert Academic Publishing 2011;
  • Anti-capital: Human, social, and cultural, Farnham: Ashgate Publishing 2013;
  • A critical handbook of capitals mushrooming across the social sciences, Saarbrucken: Lambert Academic Publishing 2013;
  • Concepts of capital: The commodification of social life, New Brunswick, New Yersey: Transaction Publishers 2014;
  • The Middle Riddle: The State of the Class, 2 Vols., New York: Nova Science Publisher Inc. 2015.

Hasła encyklopedyczne[edytuj | edytuj kod]

  • „Społeczeństwo”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
  • „Struktura społeczna” (współaut.), [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
  • „Status społeczny”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
  • „Zmiany społeczne”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
  • „Socjologia” (współaut.), [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004.

Tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Bly, Żelazny Jan (tytuł oryg. The Iron John), wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2004.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Laureat wielu nagród naukowych oraz stypendiów zagranicznych:

  • NATO,
  • Fundacji Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego,
  • London School of Economics.

Uhonorowany m.in.:

  • wpisem do „Kto jest Kim w Poznaniu” – Itaka 1997,
  • wpisem do Złotej Księgi pracy wykonanej w ramach Research Support Scheme, Central European University 2001,
  • tytułem naukowca roku 2005 przyznanym przez INTERNATIONAL BIOGRAPHICAL CENTRE, Cambridge, Anglia,
  • wpisem do „Złotej księgi Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy”, PIB 2006.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Prof. dr hab. Jacek Tittenbrun, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2012-05-05].
  2. „Socjologowie poza PZPR i w PZPR”, Informacja Bieżąca PTS, nr 87, grudzień 2008, s.28
  3. Jacek Tittenbrun – miejsce pochówku na Junikowie w Poznaniu

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]