Jacques Doriot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacques Doriot
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 26 września 1898
Bresles
Data i miejsce śmierci 22 lutego 1945
Mengen
Przewodniczący Francuskiej Partii Ludowej
Okres od 29 czerwca 1936
do 22 lutego 1945
Przynależność polityczna Francuska Partia Ludowa
Deputowany do Zgromadzenia Narodowego
Okres od 1 czerwca 1924
do 29 czerwca 1937
Przynależność polityczna Partia Komunistyczna (do 1936)/Francuska Partia Ludowa (od 1936)
Jacques Doriot
Ilustracja
Jacques Doriot (w środku) w mundurze Wehrmachtu, 1943
Waffen-Sturmbannführer der SS Waffen-Sturmbannführer der SS
Przebieg służby
Lata służby 1917-1920, 1940 i 1941-1945
Siły zbrojne Flag of France.svg Francuskie Siły Zbrojne
Balkenkreuz.svg Wehrmacht
Flag of the Schutzstaffel.svg Waffen-SS
Jednostki Armia Orientu
Legion Ochotników Francuskich
33 Dywizja Grenadierów SS
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Walki w koloniach na Bliskim Wschodzie
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż wojenny (Vichy) Croix de Guerre Vichy LVF ribbon.svg Croix du Combattant Vichy ribbon.svg Krzyż Żelazny II klasy (III Rzesza) Wojenny Krzyż Zasługi z mieczami DEU Ostmedaille BAR.svg
Krzyż Wojenny 1914-1918 (Francja) Croix du Combattant (1930 France) ribbon.svg Medaille commemorative de la Guerre 1914-1918 ribbon.svg Medaille commemorative des Operations du Moyen-Orient ribbon.svg World War I Victory Medal ribbon.svg

Jacques Doriot (ur. 26 września 1898 w Bresles, zm. 22 lutego 1945 r. koło Mengen) – francuski komunistyczny, a następnie faszystowski działacz polityczny, jeden z głównych polityków Francuskiej Partii Komunistycznej, przywódca Francuskiej Partii Ludowej.

Młodość i komunizm[edytuj | edytuj kod]

Jacques Doriot w młodym wieku zaczął pracować jako robotnik w Saint-Denis. W 1916 r. został socjalistą, ale w 1917 r. wcielono go do armii francuskiej. Brał udział w I wojnie światowej, podczas której dostał się do niewoli niemieckiej. Został odznaczony Croix de Guerre. Po wypuszczeniu na wolność powrócił do Francji. W 1920 r. wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF), robiąc szybką karierę polityczną. Wkrótce został jednym z jej głównych działaczy. W 1922 r. wszedł w skład Prezydium Komitetu Wykonawczego Kominternu. Rok później został sekretarzem Francuskiej Federacji Młodych Komunistów. W 1923 r. aresztowano go z powodu organizowania gwałtownych protestów przeciwko francuskiej okupacji Zagłębia Ruhry. W 1924 r. wyszedł na wolność, po czym wybrano go do parlamentu francuskiego jako deputowanego z Saint-Denis. W 1931 r. wygrał wybory na burmistrza miasta. W tym czasie zaczął opowiadać się za stworzeniem Frontu Ludowego poprzez sojusz komunistów z innymi ugrupowaniami socjalistycznymi. Chociaż jego koncepcja znalazła się w oficjalnym programie PCF, 16 maja 1934 r. został z niej wyrzucony pod zarzutem socjaldemokratycznych odstępstw.

Faszyzm[edytuj | edytuj kod]

Przez kolejne 2 lata występował jako „komunista niezależny”. Ostatecznie odszedł od komunistycznych ideałów i 28 czerwca 1936 r. założył w Saint-Denis faszystowską Francuską Partię Ludową (PPF). Początkowo jej wpływy sięgały jedynie miasta i jego okolic, ale szybko ogarnęły całą Francję. W początkowym – robotniczym – okresie działalności PPF głosiła hasła populistycznie ekonomiczne i antykapitalistyczne. Jej program był też nie tyle antykomunistyczny, co antystalinowski oraz patriotyczny; jej przywódcy demaskowali agenturalność i finansowanie francuskich komunistów przez ZSRR. Jacques Doriot twierdził, że dwa największe niebezpieczeństwa grożące Francji to konserwatyzm społeczny i ingerowanie z zagranicy w jej wewnętrzne sprawy. PPF demaskowała parlamentaryzm, opowiadała się za ograniczeniem francuskiej demokracji i przeformowaniem społeczeństwa według własnych, autorytarnych życzeń. Gwałtownie występowała przeciw zarówno komunizmowi, jak liberalizmowi, a także chciała uwolnić Francję od masonerii. Była krytyczna wobec racjonalizmowi i pragnęła zwrócenia się w kierunku polityki dyktowanej bardziej emocją i życzeniem niż racją. Ponadto PPF była antysemicka, chociaż niejednoznacznie. Jednocześnie PPF zaadoptowała wiele elementów faszystowskiej polityki, wizerunku i ideologii i szybko stała się popularna wśród konserwatywnych nacjonalistów. Przed wybuchem wojny oficjalnie nie deklarowała się jednak jako faszystowska, tylko ludowa i antykomunistyczna.

W 1937 r. przybliżyła się do haseł kapitalistycznych, kiedy J. Doriot stracił robotnicze poparcie w wyborach na burmistrza Saint-Denis. Partia otrzymała wówczas finansowe wsparcie od prawicowych przemysłowców i finansistów. W kwietniu tego roku Doriot wystąpił do wszystkich antykomunistycznych partii, głównie jednak do Francuskiej Partii Społecznej (Parti Social Français) płk. François de La Rocque’a, z propozycją utworzenia sojuszu skierowanego przeciw rządom Frontu Ludowego pod nazwą Front Wolności (Front de la Liberté). Wysunął przy tym 2 warunki: „obrona wolności pracy, myśli, prasy, zebrań i handlu” oraz „absolutne respektowanie instytucji republikańskich”. Akces do Frontu Wolności ostatecznie zgłosiły: Republikańska Partia Narodowa i Społeczna Pierre'a Taittingera, Federacja Republikańska i były wódz Solidarności Francuskiej, Jean Renaud.

Od 1937 r. rozpoczęły się kontakty PPF początkowo z faszystami włoskimi Benito Mussoliniego, a następnie niemieckimi narodowymi socjalistami Adolfa Hitlera. Uzyskano od nich nowe fundusze. W jej programie zaczęto coraz bardziej akcentować korporacjonizm oraz zbliżenie z Włochami i Niemcami w wielkim sojuszu przeciw ZSRR. W 1938 r. nastąpił kryzys partii, spowodowany ujawnieniem faktu subwencjonowania jej przez Włochy, przez co wystąpił z niej dotychczasowy skarbnik Pierre Pucheu, a po ugodzie monachijskiej, zerwali z PPF intelektualiści: Betrand de Jouvenel, Alfred Fabre-Luce, Pierre Drieu la Rochelle i Paul Marion. Po zawarciu paktu Ribbentrop-Mołotow w 1939 r., Doriot domagał się rozwiązania Francuskiej Partii Komunistycznej jako „partii zdrajców” i uwięzienia jej szefów, a w przeciwieństwie do Marcela Déata popierał przystąpienie Francji do wojny przeciwko „dwóm formom nowoczesnego barbarzyństwa: pangermanizmowi i bolszewizmowi”. Przed wybuchem wojny z Niemcami był jedynym zmobilizowanym przywódcą partii politycznej. Po przystąpieniu Francji do wojny 3 września 1939 r., stał się jeszcze bardziej pro-niemiecki.

Okupacja niemiecka i kolaboracja[edytuj | edytuj kod]

W stopniu sierżanta walczył z Niemcami w 1940 nawołując działaczy PPF do obrony kraju[1]. Po klęsce Francji i okupowaniu przez wojska niemieckie jej północnej części, Doriot przeniósł się do nieokupowanej części kraju, ale zorientował się, że reżim marszałka Philippe’a Pétaina jest nie tyle faszystowski, co autorytarno-konserwatywny. W związku z tym zamieszkał w Paryżu, gdzie występował z propagandowymi pro-niemieckimi i antykomunistycznymi audycjami radiowymi. Jego aktywna polityka kolaboracji z Niemcami, zwana „kolaboracjonizmem”, była motywowana antybolszewizmem oraz „internacjonalistyczną” ideą włączenia się w budowę zjednoczonej pod przywództwem III Rzeszy, narodowo-socjalistycznej, uwolnionej od żydowskiej plutokracji i „judeomarksizmu”, Nowej Europy.

22 czerwca 1941 r., czyli w dzień agresji Niemiec na ZSRR, Doriot reaktywował Francuską Partię Ludową. Jednym z jej pierwszych działań był udział w lipcu w akcji rekrutacyjnej do Legionu Ochotników Francuskich przeciw Bolszewizmowi (LVF); Doriot – obok innych przywódców ugrupowań kolaboranckich – wszedł do Centralnego Komitetu LVF. Jego partia otrzymywała od Niemców dużą pomoc materialną i organizacyjną, co pozwoliło na zwiększenie jej aktywności, dzięki czemu osiągnęła ona w szczytowym okresie liczebność nawet do 300 tys. członków.

Jednocześnie Doriot ochotniczo wstąpił do LVF, służąc do 1943 r. w jego szeregach , a następnie w Waffen-SS w składzie Französische SS-Freiwilligen-Grenadier-Regiment na froncie wschodnim. Został odznaczony za odwagę Żelaznym Krzyżem. Tymczasem po objęciu stanowiska premiera Francji Vichy przez Pierre’a Lavala 18 kwietnia 1942 r. i prowadzeniu przez niego polityki zbliżenia do III Rzeszy, PPF przestała odgrywać dla Niemców tak użyteczną rolę, jak dotychczas. W rezultacie została politycznie zmarginalizowana, chociaż nie zaprzestała całkowicie działalności. Przed wyzwoleniem Francji przez aliantów PPF zaprzestała jednak działać jako partia polityczna, natomiast uwaga jej przywódców i wielu członków skupiła się na współudziale w wysiłku wojennym Niemiec. Jacques Doriot uciekł do Niemiec, gdzie został członkiem tzw. rządu Vichy na wygnaniu z siedzibą w Sigmaringen. 22 lutego 1945 r. w mundurze SS został zabity w wyniku ostrzału alianckiego w rejonie Mengen, k. Wirtembergii podczas podróży samochodem. Pochowano go na cmentarzu w Mengen.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Francja[edytuj | edytuj kod]

  • sierżant (Sergent) - prawdopodobnie w okresie międzywojennym[2]

III Rzesza[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Francja Vichy[edytuj | edytuj kod]

III Rzesza[edytuj | edytuj kod]

Francja[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Victor Barthélemy, Du communisme au fascisme : l'histoire d'un engagement politique, Paris, A. Michel, 1978, 508 p
  2. Stopień ten Doriot posiadał w czasie kampanii francuskiej.
  3. Jacques Doriot - Axis History Forum, www.forum.axishistory.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
  4. Victor Barthélemy, Du communisme au fascisme : l'histoire d'un engagement politique, Paris, A. Michel, 1978, 508 p
  5. Jean Dumont, Dictionnaire de la Seconde Guerre mondiale et de ses origines
  6. Jacques Doriot (1898 - 1945) - Du communisme à la Collaboration - Herodote.net, www.herodote.net [dostęp 2019-06-05] (fr.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]