Jadów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°28′42″N 21°37′57″E
- błąd 38 m
WD 52°28'0.1"N, 21°37'59.9"E, 52°30'N, 21°41'E
- błąd 14 m
Odległość 1368 m
Jadów
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat wołomiński
Gmina Jadów
Liczba ludności (2011) 1037[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-280[3]
Tablice rejestracyjne WWL
SIMC 0673220[4]
Położenie na mapie gminy Jadów
Mapa konturowa gminy Jadów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jadów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Jadów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Jadów”
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa konturowa powiatu wołomińskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Jadów”
Ziemia52°28′42″N 21°37′57″E/52,478333 21,632500
Fragment rynku

Jadów (jid. יאַדאָוו, ros. Ядув) – wieś w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów[4][5]. Siedziba gminy Jadów. W drugiej połowie XVI wieku wieś królewska Jadowo położona była w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego[6]. w 1823 roku Jadów uzyskał lokację miejską, zdegradowany w 1870 roku[7]. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przez miejscowość przepływa Osownica, niewielka rzeka dorzecza Bugu, dopływ Liwca.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Jadowa datują się na przełom XIV i XV wieku. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych w 1475 r., Jadów otrzymał przywilej targowy i prawo organizowania jarmarków. W 1483 r., za panowania księcia mazowieckiego Bolesława IV, erygowana została parafia jadowska. Okres świetności Jadowa przypadał na XIX wiek. W 1823 r., na skutek starań hr. Stanisława Kostki Zamoyskiego, Jadów otrzymał prawa miejskie[8]. Rozwój miasteczka przerwało Powstanie styczniowe 1863 roku.

W lipcu 1932 podczas protestu chłopskiego we wsi w czasie interwencji policji państwowej zginęło 3 chłopów[9].

Zabytki i obiekty historyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Sanktuarium Świętego Krzyża – murowany kościół, wzniesiony na miejscu poprzednich drewnianych w latach 1882-86, według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego. Wewnątrz znajdują się rokokowe organy. Kościół został podniesiony do rangi sanktuarium przez arcybiskupa Henryka Hosera 15 września 2013 roku.
  • na cmentarzu grzebalnym w kaplicy wzniesionej w końcu XIX w. znajduje się obraz Chrystusa w grobie, autorstwa Miłosza Kotarbińskiego, oraz późnoklasycystyczny nagrobek z piaskowca Fryderyki z Ditzów Kotarbińskiej (zm. 1863).

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Jadów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-04-05] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 362 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 34-35.
  8. Jadów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 362.
  9. Stanisław Giza. Kalendarz wydarzeń historii ruchu ludowego 1895-1965. Warszawa 1967, s. 118.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]