Jadłospis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jadłospis w postaci tablicy wywieszonej przed lokalem

Jadłospis, także menu, karta dań – arkusze papieru, lub tablica, na których umieszczono listę dań dostępnych w danym zakładzie gastronomicznym. Oprócz nazw dań jadłospis może zawierać ich ceny i listę składników potrawy[1]. Jadłospisy posiadają m.in. restauracje, bary, kawiarnie, wagony restauracyjne, samoloty na dalekich trasach[2]. Obecnie również są jadłospisy w wersji elektronicznej, publikowane w internecie bądź jako aplikacje na smartfony.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo jadłospis oznaczał wykaz dań w porządku podawania podczas przewidzianego posiłku i był używany przez kuchmistrza kontrolującego przebieg przyjęcia. Listę sporządzał gospodarz przyjęcia, dodając adnotacje dotyczące sposobu wykonania potraw, po czym wręczał kuchmistrzowi do realizacji i przed rozpoczęciem posiłku sprawdzał czy wykonano wszystkie zalecenia. Jeden z pierwszych zachowanych francuskich jadłospisów pochodzi z roku 1571 – powstał on z okazji zaślubin mistrza Baulde’a Cuvillona[1].

Jadłospis w dzisiejszym sensie tego słowa, czyli lista dań dostępna w restauracji, rozpowszechnił się w Polsce w XIX wieku. Początkowo klientowi okazywano księgę ze spisem dań, wraz z ich opisem, z której miał wybrać składniki posiłku. Wraz z rozwojem popularności restauracji i innych lokali ewoluowały również jadłospisy, a ich rozmiar przekraczał nierzadko kilkadziesiąt pozycji[1].

Z okazji bankietów i innych przyjęć wydaje się okolicznościowe jadłospisy z uwzględnieniem wszystkich potraw oraz napojów alkoholowych (w przypadku alkoholi szlachetnych podaje się również ich rok produkcji). Jadłospisy tego typu są często opracowane i wykonane artystycznie. Takie jadłospisy nie zawierają cen[3].

Kolejność w jadłospisie[edytuj | edytuj kod]

Istnieje tradycyjna kolejność podawania dań w jadłospisie[3]:

  1. przekąski zimne
  2. przekąski gorące
  3. zupy
  4. ryby i skorupiaki
  5. dania mięsne podstawowe
  6. dania mięsne firmowe
  7. drób
  8. dziczyzna
  9. dania z jaj i mączne
  10. jarzyny i grzyby
  11. desery i inne dania na słodko

Tak sporządzone listy mogą zawierać również napoje alkoholowe, choć część zakładów gastronomicznych dysponuje odrębnymi kartami win i wódek, podawanymi na żądanie konsumenta[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Kucharz gastronom. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, 1968, s. 59. OCLC 749395274.
  2. Kucharz gastronom. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, 1968, s. 62. OCLC 749395274.
  3. a b c Kucharz gastronom. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, 1968, s. 60. OCLC 749395274.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]