Jadgar Muhammad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jadgar Muhammad, pers. ادگار محمد, (ur. 1450 albo 1451 - zm. 21 sierpnia 1470) – efemeryczny władca z dynastii Timurydów, panujący w Heracie w lipcu i sierpniu 1470 roku.

Był synem Sultana Muhammada (1447 - 1452). Kiedy Dżahanszah (1438 - 1467) zdobył Herat w roku 1458 wycofując się z miasta zabrał go ze sobą do Azerbejdżanu. Po tym jak Uzun Hasan (1452 - 1478) w roku 1467 pokonał Dżahanszaha Jadgar Muhammad dostał się z kolei pod jego kuratelę. W roku 1469 Abu Sa'id (1451 - 1469) zaatakował Uzun Hasana, zaś ten osadził Jadgara Muhammada na tronie Azerbejdżanu, jako pretendenta do władzy nad państwem Timurydów. Kiedy Abu Sa'id dostał się w ręce Uzun Hasana ten wydał go Jadgarowi Muhammadowi, który 5 lutego 1469 roku zabił go w zemście za egzekucję jego prababki, Gouharszad. Następnie Jadgar Muhammad, wsparty silnym kontyngentem Ak Kojunlu, udał się na podbój Chorasanu, który postrzegał jako swoją dziedziczną własność. Udało mu się zająć Astarabad i opanować prowincję Gorgan jednak we wrześniu 1469 roku został pokonany nieopodal Meszhedu przez Husajna Bajkarę (1470 - 1506). Po tej porażce Jadgar Muhammad zażądał kolejnych posiłków od Uzun Hasana, po czym zajął Sabzewar. W marcu 1470 roku Husajn Bajkara odbił Sabzewar, jednak wkrótce potem do Jadgara Muhammada dotarły posiłki przyprowadzone przez syna Uzun Hasana, Sultana Chalila. Chorasańscy emirowie i żołnierze zaczęli opuszczać obóz Husajna Bajkary i przechodzić na stronę Jadgara Muhammada. W tej sytuacji Husajn Bajkara rozpoczął odwrót w kierunku Meszhedu, następnie zaś aż do rzeki Bartang. 5 lipca 1470 roku Jadgar Muhammad zajął Herat.

W proklamacji wydanej po zdobyciu miasta Jadgar Muhammad głosił że władza nad Heratem przysługuje linii Szahrucha (1405 - 1447) (do której on sam należał) i po śmierci jego ojca i wuja Babura (1447 - 1457) została bezprawnie zagarnięta przez Abu Sa'ida, będącego potomkiem Miranszaha (1405 - 1408), a następnie Husajna Bajkarę, będącego potomkiem Umar Szajcha. Jadgar Muhammad nie był w stanie wynagrodzić turkmeńskich emirów, którzy zapewnili mu władzę, i szybko oddziały Ak Kojunlu zaczęły tyranizować ludność Heratu i jego okolic. Świadomy tego że Jadgar Muhammad traci poparcie w Heracie 21 sierpnia 1470 roku Husajn Bajkara przypuścił zaskakujący atak na miasto, wkraczając do niego w środku nocy. Jadgar Muhammad został zaskoczony we śnie i natychmiast stracony. W chwili śmierci miał mieć zaledwie 19 lat. Na wieść o jego egzekucji stacjonujące w Heracie oddziały Ak Kojunlu opuściły miasto.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R.M. Savory. The Struggle for Supremacy in Persia after the death of Tīmūr. „Der Islam”. 1965. 40. DOI: 10.1515/islm.1964.40.1.35. ISSN 1613-0928 (ang.). 
  • Maria E. Subtelny: Timurids in Transition. Turko-Persian Politics and Acculturation in Medieval Iran. Leiden Boston: Brill, 2007. ISBN 978 9004160316.