Jadwiga Falkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jadwiga Falkowska
„Jaga”, „Ludwika”, „Zdzisława”
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1889
Twer
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1944
Warszawa
Zawód nauczycielka, działaczka społeczna, instruktorka harcerska, fizyk
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami[1]
Grób Jadwigi Falkowskiej na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Jadwiga Falkowska, ps. „Jaga”, „Ludwika”, „Zdzisława” (ur. 13 listopada 1889 w Twerze, zm. 7 sierpnia 1944 w Warszawie) – polska fizyczka, nauczycielka, działaczka społeczna i instruktorka harcerska. Jedna z założycielek polskiego harcerstwa dziewcząt, harcmistrzyni Rzeczypospolitej, fizyk, asystentka na Politechnice Warszawskiej i na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie.

Życiorys[edytuj]

Urodziła się w Twerze w Rosji. Od 1908 studiowała we Lwowie i tam w 1911 zetknęła się po raz pierwszy ze skautingiem żeńskim. Pracując jako nauczycielka rozpoczęła już w 1911 organizację dziewczęcych drużyn skautowych w Małopolsce.

W 1912 została komendantką drużyn żeńskich, objęła też po Oldze Drahonowskiej III Lwowską Drużynę Skautową im. Emilii Plater. Przed wybuchem I wojny światowej organizowała żeńskie drużyny w Wilnie, Poznaniu, Warszawie, organizowała żeńskie kursy skautowe. W latach 1915–1918 przebywała w Moskwie, organizowała tam (kontynuując studia z zakresu fizyki) polskie drużyny na wychodźstwie. Po powrocie do kraju weszła w 1919 w skład pierwszego Naczelnictwa ZHP.

W latach dwudziestych była dwukrotnie komendantką Chorągwi Warszawskiej Harcerek, a także w latach 1926-1927 pełniła funkcję Naczelniczki Głównej Kwatery Żeńskiej ZHP. W 1928 była komendantką II Ogólnopolskiego Zlotu Harcerek. Uczestniczyła w VIII Światowej konferencji WAGGGS w Szwajcarii w 1934.

W czasie II wojny światowej w konspiracji. W latach 1942-1944 zastępczyni szefa Wojskowej Służby Kobiet AK. Zginęła zastrzelona przy al. Niepodległości 223, przez żołnierzy brygady RONA podczas powstania warszawskiego. Spoczywa w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w kwaterze 27A.

Książki[edytuj]

  • Czym są sprawności? (wstęp do książki Sprawności harcerek)
  • Dzieje żeńskich kursów instruktorskich
  • Konferencje programowe instruktorek na tle rozwoju harcerskiej myśli wychowawczej
  • Rzut oka na rozwój Harcerstwa Żeńskiego w Polsce
  • "Skautki polskie – zarys organizacyjny" (wspólnie z Kazimierzem Wyrzykowskim, Andrzejem Małkowskim i Emilią Czechowiczówną).

Przypisy

  1. Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. s. 432.

Bibliografia[edytuj]

  • Anna Zawadzka Gawędy o tych, które przewodziły, Harcerskie Biuro Wydawnicze "Horyzonty", Warszawa 1994, ​ISBN 8390098016
  • Harcerski Słownik Biograficzny pod red. Janusza Wojtyczy, wyd. Muzeum Harcerstwa i Marron Edition, Warszawa 2006, ​ISBN 83-923571-0-8
  • Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 431-432. ISBN 83-211-1055-X.
  • Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.2. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 51–52. ISBN 83-211-0758-3.