Jadwiga Grabowska-Hawrylak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jadwiga Grabowska-Hawrylak
Data i miejsce urodzenia 29 października 1920
Tarnawce
Data i miejsce śmierci 4 czerwca 2018
Wrocław
Narodowość polska
Dziedzina sztuki architektura
Epoka modernizm
Ważne dzieła
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Zespół mieszkalno-usługowy przy pl. Grunwaldzkim, (2014)
Mezonetowiec przy ul. H. Kołłątaja we Wrocławiu
Kościół Odkupiciela Świata

Jadwiga Grabowska-Hawrylak (ur. 29 października 1920 w Tarnawcach, zm. 4 czerwca 2018[1]) – polska architektka, przedstawicielka modernizmu, członkini Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (1951), jedna z wybitnych architektów modernizmu w Polsce[2], laureatka Honorowej Nagrody SARP (1974)[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1950 ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej, później działała również głównie we Wrocławiu.

Była żoną prof. Henryka Hawrylaka, specjalisty w dziedzinie maszyn górniczych; matka Katarzyny Hawrylak-Brzezowskiej, miejskiego konserwatora zabytków (1995–2017)[4] we Wrocławiu, architekta Macieja Hawrylaka oraz profesora fizyki Pawła Hawrylaka.

Została pochowana na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu.

Główne dzieła[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie realizacje znajdują się we Wrocławiu.

  • osiedle Kołłątaja, 1955–1958, współautorzy: Edmund Frąckiewicz, Maria Tawryczewska, Igor Tawryczewski, z nowatorskim budynkiem mieszkalnym zwanym „mezonetowcem” lub „galeriowcem”, z jedynymi w czasach PRL ekskluzywnymi dwupoziomowymi mieszkaniami typu mezoneta, 1958–1960
  • osiedle Gajowice, 1960–1968, współautorzy: Edmund Frąckiewicz, Maria Tawryczewska, Igor Tawryczewski, Maria Kiełczewska, Witold Maciejewski, z dwiema szkołami przy ul. Grochowej, 1962–1964
  • szkoła podstawowa przy ul. Podwale, 1957–1959
  • osiedle Plac Grunwaldzki, 1967–1975, tzw. „Manhattan” lub „sedesowce”, współautorzy: Zdzisław Kowalski, Włodzimierz Wasilewski, konsultacja: Jerzy Hryniewiecki. Nowatorskie osiedle bloków mieszkalnych, którego architekturę inspirowaną (co podkreśla autorka) twórczością Le Corbuisera, zaprojektowano rezygnując z kanciastych, klockowatych i typowych form, za co chwalono autorkę w książkach i prasie fachowej już w czasach PRL. Na osiedlu zrealizowano takie rozwiązania architektoniczne jak tarasy widokowe na dachach, szerokie zastosowanie klinkieru elewacyjnego i pawilony handlowe dopasowane stylem do budynków. W wywiadzie udzielonym „Dwutygodnikowi” (2012 r.) architekt osiedla powiedziała, że nie wyobraża sobie remontu polegającego na ociepleniu bloków styropianem, ponieważ może to zniszczyć ich formę. Architekt stwierdziła, że budynki powinny być ocieplone od wewnątrz specjalną technologią (klimaplatten) stosowaną w krajach Europy Zachodniej w budynkach zabytkowych. Według niej, jedyna kolorystyka właściwa dla architektury modernistycznej to szlachetna biel, którą powinno się stosować podczas remontów.
  • Dom Naukowca, 1958–1960, dom mieszkalny pracowników Politechniki Wrocławskiej, współautorzy: Edmund Frąckiewicz, Maria Tawryczewska, Igor Tawryczewski
  • dom własny przy ul. Kochanowskiego, 1978–1984, współautor: Maciej Hawrylak, nagroda Dom Roku SARP, 1984
  • kościół Odkupiciela Świata – pomnik Tysiąclecia Diecezji Wrocławskiej przy ul. Bałtyckiej, I nagroda w konkursie 1990, współautorzy: Maciej Hawrylak, Wojciech Brzezowski, Ewa Kubica-Hawrylak, w budowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. arch. Jadwiga Grabowska-Hawrylak, www.inmemoriam.architektsarp.pl [dostęp 2018-06-11] (pol.).
  2. Andrzej K. Olszewski: Dzieje sztuki polskiej 1890–1980 w zarysie. Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1988, s. 142, 144. ISBN 83-223-2124-4.
  3. Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 195. ISBN 83-223-2644-0.
  4. Adriana Boruszewska: Wrocław: Kontrowersyjna konserwator zabytków kończy pracę (pol.). gazetawroclawska.pl, 2017-01-26. [dostęp 2018-02-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Jadwiga Grabowska-Hawrylak”, katalog wystawy, Wrocław, 2000
  • „Rzeźba w prefabrykacie”, rozmowa z Jadwigą-Grabowską Hawrylak, rozm. Grzegorz Piątek, „Architektura-murator” 11/2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]