Jak działa jamniczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jak działa jamniczek
Gatunek film animowany (non-camera)
Rok produkcji 1971
Kraj produkcji Polska Polska
Język polski
Czas trwania 8 min 50 s
Reżyseria Julian Antonisz
Scenariusz Julian Antonisz
Danuta Zadrzyńska
Muzyka Julian Antonisz
Zdjęcia Jan Tkaczyk
Scenografia Julian Antonisz
Produkcja Studio Miniatur Filmowych

Jak działa jamniczek – polski animowany film krótkometrażowy z 1971 roku w reżyserii Juliana Antonisza. W filmie wykorzystano niekonwencjonalne techniki filmowe, takie jak wycinanka, rysunek, filmowanie mieszających się płynów, a także wydrapywanie obrazów i rysowanie bezpośrednio na taśmie filmowej, zwane techniką non-camera. Muzykę do filmu stworzył i nagrał sam reżyser. W trakcie filmu zza kadru czytany jest komentarz na wzór filmów dokumentalnych. W przypadku Jamniczka narratorką jest dziewięćdziesięcioletnia pensjonariuszka domu starców, czytająca z kresowym akcentem[1][2].

Treść[edytuj | edytuj kod]

Animacja rozpoczyna się jednominutową sekwencją prezentującą różne przykłady wymyślonych, surrealistycznych mechanizmów o niedorzecznych nazwach. Wstęp kończy się wypowiedzianym przez narratorkę tytułowm pytaniem na temat budowy jamnika. Następuje lekcja anatomii „wyjaśniająca” skomplikowaną maszynerię organizmu zwierzęcego. Wykład zabużańskiej narratorki zostaje brutalnie przerwany przez postać Ewarysta, który zgniata jamnika, przez co zwierzę rozpada się na odpady bio-mechaniczne. Film kończy apel narratorki: „Nie niszczmy jamniczka”[3].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Joanna Pawluśkiewicz z portalu Culture.pl pisała, że film Antonisza jest „nie tylko niezwykle dowcipny, ale dzięki charakterystycznemu głosowi narratorki również wzruszający. Przede wszystkim zadziwia jego nonsensowny humor”[4]. Michał Bobrowski odczytywał Jamniczka przez pryzmat kartezjańskiej wizji zwierzęcia jako bezdusznej maszyny, która w ujęciu Antonisza „staje się punktem wyjścia dla nieoczekiwanego humanitarnego, ekologicznego argumentu, polegającego na żmudnej metodzie szacowania wartości ekonomicznej motyla”[2]. Oboje krytyków zauważało, że film Antonisza cieszył się niebywałą popularnością w mediach społecznościowych takich jak YouTube[4][5].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Rok Festiwal Nagroda Odbiorca[6]
1972 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Mannheim Mędzynarodowa Nagroda Ewangelicka Julian Antonisz
Wyróżnienie Międzynarodowego Ekumenicznego Centrum Filmowego
Krakowski Festiwal Filmowy Brązowy Lajkonik
OPF „Człowiek i Jego Środowisko” Srebrny Feniks

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Bobrowski, Subversive Machinery: DIY Method in the Work of Julian Antonisz, [w:] Franziska Bruckner i inni red., Global Animation Theory, New York – London: Bloomsbury Publishing, 2019, s. 213–232.
  • Joanna Pawluśkiewicz, "Jak działa jamniczek", reż. Julian Józef Antonisz, Culture.pl, 2007 [dostęp 2021-08-26] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]