Jakub Bohusz-Szyszko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jakub Krzysztof Bohusz-Szyszko
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1855
Mińsk Litewski
Data i miejsce śmierci 5 kwietnia 1942
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1872-1921
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie]
Jednostki Zapasowy Pułk Strzelców
1 Pułk Rezerwowy
5 Pułk Strzelców Polskich
Front Wołyński
2 Armia
Stanowiska dowódca pułku piechoty
dowódca etapów frontu
dowódca etapów armii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Medal Zwycięstwa

Jakub Krzysztof Bohusz-Szyszko herbu Odyniec[1] (ur. 24 lipca 1855 w Mińsku Litewskim, zm. 5 kwietnia 1942 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Ukończył gimnazjum w Jarosławiu. W 1872 ochotniczo rozpoczął służbę w armii rosyjskiej. Ukończył Szkołę Piechoty Junkrów w Moskwie. Od 1877 oficer zawodowy piechoty. W 1904 był kapitanem w 66 Butyrskim pułku piechoty w Chełmie. W 1907 przeniesiony wraz z rodziną do Irkucka. Wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1913 awansował do stopnia podpułkownika. W 1914 roku został awansowany do stopnia pułkownika i przeniesiony na emeryturę. Reaktywowany po wybuchu I wojny światowej. Pełnił służbę w oddziałach tyłowych.

W pierwszej dekadzie lutego 1917 roku został dowódcą zapasowego pułku strzelców należącego do Dywizji Strzelców Polskich generała majora Tadeusza Bylewskiego. Dowodzony przez niego pułk stacjonował w Biełgorodzie i liczył 17 tysięcy żołnierzy. 12 kwietnia 1917 został usunięty ze stanowiska dowódcy przez zrewolucjonizowany Komitet Pułkowy. Pod wpływem agitacji bolszewickiej pułk zbuntował się i przeszedł na stronę Armii Czerwonej (zob. 1 Polski Rewolucyjny Pułk). Po utworzeniu I Korpusu Polskiego objął dowództwo 1 pułku rezerwowego należącego do Brygady Rezerwowej, a następnie dowództwo 5 pułku strzelców polskich, który wchodził w skład 2 Dywizji Strzelców Polskich. Później był przewodniczącym Komisji Regulaminowej. Brał także czynny udział w organizacji III Korpusu Polskiego. Po likwidacji Korpusu przybył do Warszawy. 20 maja 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika i starszeństwem z dniem 24 listopada 1914, i zaliczony do I Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny, aż do demobilizacji[2].

Od listopada 1918 roku był inspektorem piechoty Okręgu Generalnego Kraków (faktycznie zastępcą dowódcy). Od kwietnia 1919 do 31 marca 1920 był dowódcą Etapów Frontu Wołyńskiego, a od 1 kwietnia dowódcą Etapów 2 Armii na froncie bolszewickim. 28 lipca 1920 roku został przeniesiony z Dowództwa Okręgu Etapowego „Prużany” na stanowisko Okręgowego Inspektora Armii Ochotniczej przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Kraków”[3].

Z dniem 1 maja 1921 roku został przeniesiony w stan spoczynku w stopniu pułkownika[4]. Osiadł w Warszawie. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu generała brygady[5][6][7]. Później został zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie generałów[8]. Zmarł 5 kwietnia 1942 w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 18A, rząd 5, grób 5).

Jakub Bohusz-Szyszko był żonaty z Heleną Witowską, z którą miał syna Zygmunta Piotra, generała dywizji Wojska Polskiego i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w latach 1976–1980.

W Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku ogłoszono sprostowanie o następującej treści: „Na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Okręgowego w Warszawie Nr XI. J. 537/30 prostuję nazwisko gen. bryg. w st. spocz. Szyszko Jakuba Krzysztofa i ppłk. dypl. Szyszko Zygmunta, I oficera sztabu z Inspektoratu Armii w Warszawie z »Szyszko« na »Bohusz-Szyszko«”[9].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konstanty Prożogo, Chełmscy generałowie, s. 26.
  2. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 59 z 29 maja 1919 roku, poz. 1869.
  3. Obrona Państwa w 1920 roku. Księga sprawozdawczo-pamiątkowa Generalnego Inspektoratu Armii Ochotniczej i Obywatelskich Komitetów Obrony Państwa, pod red. Władysława Ścibor-Rylskiego, nakładem Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwa w Warszawie, Warszawa 1923, s. 113. Rozkaz L. 1285 Ministra Spraw Wojskowych w sprawie przeniesienia pułkownika Jakuba Szyszko z DOE „Prużany” do OIAO przy GOGen. „Kraków” został ogłoszony w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 49 z 22 grudnia 1920 roku, poz. 1165.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, poz. 572.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 70 z 7 listopada 1923 roku, s. 738.
  6. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 1577.
  7. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 1406.
  8. Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 322.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 44.
  10. Wiadomości bieżące. Z miasta. Nowi kawalerowie Virtuti militari. „Kurjer Warszawski”, s. 5, Nr 147 z 31 maja 1922. 
  11. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 880.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Roczniki Oficerskie 1923, 1924 i 1928.
  • Rocznik oficerski rezerw 1934.
  • Henryk Piotr Kosk, Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny, tom 2 M-Ż, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2001, ​ISBN 83-87103-81-0​.
  • Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
  • Konstanty Prożogo, Chełmscy generałowie, „Pro Patria” Pismo Ziemi Chełskiej, Magazyn Katolicko-Społeczny Nr 7-8 (68-69), Lublin lipiec-wrzesień 1998, ISNN 1232-6437 [1].
  • Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939, Warszawa: Bellona, 1994, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159.
  • Mieczysław Wrzosek, Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914-1918, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1990, ISBN 83-214-0724-2, ss. 483-484.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]